รู้จัก 10 นามสกุลพระราชทาน ชื่อคุ้นหูที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ไทย
10 นามสกุลพระราชทานที่คนไทยคุ้นเคย พร้อมความสำคัญทางประวัติศาสตร์
หลายคนอาจเคยได้ยินนามสกุลอย่าง สุขุม มาลากุล ไกรฤกษ์ ณ เชียงใหม่ หรือ อภัยวงศ์ จากบุคคลสำคัญในแวดวงต่าง ๆ แต่ทราบหรือไม่ว่า นามสกุลเหล่านี้มีความเชื่อมโยงกับช่วงเริ่มต้นของระบบนามสกุลในประเทศไทย
นามสกุลพระราชทาน คือ นามสกุลที่พระมหากษัตริย์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานแก่บุคคลและตระกูลต่าง ๆ โดยระบบนามสกุลของไทยเริ่มมีความชัดเจนหลังการประกาศใช้ พระราชบัญญัติขนานนามสกุล ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือรัชกาลที่ 6 ซึ่งกำหนดให้ชื่อของคนไทยประกอบด้วยชื่อตัวและชื่อสกุล
ตลอดรัชสมัยมีการพระราชทานนามสกุลจำนวนมาก โดยแต่ละสกุลอาจมีที่มาจากชื่อบรรพบุรุษ ถิ่นกำเนิด ตำแหน่ง หน้าที่ หรือความหมายที่เกี่ยวข้องกับผู้เป็นต้นสกุล
รายชื่อต่อไปนี้เป็นการรวบรวม 10 นามสกุลพระราชทานที่คนไทยจำนวนมากคุ้นเคย จากบทบาทของสมาชิกในตระกูลและความสำคัญทางประวัติศาสตร์ ไม่ใช่การจัดอันดับความนิยมอย่างเป็นทางการ
1. สุขุม
“สุขุม” เป็นนามสกุลพระราชทานลำดับแรก พระราชทานแก่ เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) ซึ่งดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงนครบาล จึงถือเป็นนามสกุลที่มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ช่วงเริ่มต้นการใช้นามสกุลของประเทศไทย
ชื่อสกุลสุขุมยังคงเป็นที่คุ้นเคยของคนไทยมาจนถึงปัจจุบัน ทั้งจากบุคคลในแวดวงราชการ การเมือง การศึกษา และสังคม
2. มาลากุล
“มาลากุล” เป็นหนึ่งในนามสกุลพระราชทานชุดแรก และเป็นนามสกุลของตระกูลที่มีบุคคลสำคัญในแวดวงการศึกษาและราชการหลายคน
ชื่อสกุลนี้จึงเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะเมื่อกล่าวถึงบุคคลที่มีบทบาทต่อการพัฒนาการศึกษาและงานวิชาการของประเทศไทย
3. ไกรฤกษ์
“ไกรฤกษ์” เป็นอีกหนึ่งนามสกุลพระราชทานในกลุ่มแรก ๆ พระราชทานสำหรับผู้สืบสกุลจากพระยาไกรโกษา (ฤกษ์) โดยมีสมาชิกของตระกูลรับราชการและทำงานด้านสังคมจำนวนมาก
ด้วยบทบาทของบุคคลในตระกูลที่ปรากฏในหลายแวดวง ทำให้นามสกุลไกรฤกษ์เป็นชื่อที่คนไทยจำนวนไม่น้อยคุ้นเคย
4. พึ่งบุญ
“พึ่งบุญ” เป็นหนึ่งใน 5 นามสกุลพระราชทานชุดแรกของประเทศไทย จึงมีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ช่วงเริ่มต้นการใช้นามสกุลของคนไทย
นามสกุลนี้ยังเชื่อมโยงกับบุคคลสำคัญในราชสำนักและแวดวงสังคม ทำให้ยังคงเป็นชื่อสกุลที่ได้รับการกล่าวถึงมาจนถึงปัจจุบัน
5. ณ มหาไชย
“ณ มหาไชย” เป็นหนึ่งในนามสกุลพระราชทานที่มีคำว่า “ณ” นำหน้าชื่อสถานที่ โดยพระราชทานแก่พระยาเทพทวาราวดี (สาย)
นามสกุลที่ขึ้นต้นด้วย “ณ” หลายสกุลมีความเกี่ยวข้องกับเมือง ถิ่นฐาน หรือสายตระกูลของผู้เป็นต้นสกุล แต่รายละเอียดของแต่ละนามสกุลแตกต่างกัน จึงไม่ควรสรุปว่าผู้ใช้นามสกุล “ณ” ทุกคนมีที่มาในลักษณะเดียวกัน
6. ณ เชียงใหม่
“ณ เชียงใหม่” เป็นนามสกุลพระราชทานของเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ โดยมี เจ้าแก้วนวรัฐ เป็นบุคคลสำคัญที่เกี่ยวข้องกับต้นสกุล
ด้วยความเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ล้านนา ทำให้นามสกุลนี้เป็นหนึ่งในนามสกุลที่มีชื่อเสียงและได้รับการจดจำอย่างแพร่หลาย
7. ณ ลำปาง
“ณ ลำปาง” เป็นนามสกุลพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครลำปาง และเป็นอีกหนึ่งนามสกุลสำคัญในประวัติศาสตร์ภาคเหนือ
ชื่อสกุลนี้พบเห็นได้ในแวดวงราชการ การเมือง สังคม และวงวิชาการ ทำให้ยังคงเป็นที่คุ้นเคยของคนไทยในหลายยุคสมัย
8. ณ ลำพูน
“ณ ลำพูน” เป็นนามสกุลพระราชทานของเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครลำพูน โดยมี เจ้าจักรคำขจรศักดิ์ เป็นบุคคลสำคัญที่เกี่ยวข้องกับต้นสกุล
นามสกุลนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อที่ใช้ระบุตัวบุคคล แต่ยังเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ของนครลำพูนและภูมิภาคล้านนาอีกด้วย
9. ณ น่าน
“ณ น่าน” เป็นนามสกุลพระราชทานของเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครน่าน โดยมีความเกี่ยวข้องกับ พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช
สมาชิกของตระกูลมีบทบาทในแวดวงต่าง ๆ ทำให้ชื่อสกุล ณ น่าน ยังคงเป็นที่รู้จัก และมีความสำคัญต่อเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดน่าน
10. อภัยวงศ์
“อภัยวงศ์” เป็นนามสกุลพระราชทานแก่ เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (ชุ่ม) และเป็นนามสกุลที่คนไทยคุ้นหูจากบุคคลสำคัญหลายคน
หนึ่งในบุคคลที่เป็นที่รู้จักคือ ควง อภัยวงศ์ อดีตนายกรัฐมนตรีของไทย ทำให้นามสกุลนี้ได้รับการกล่าวถึงในประวัติศาสตร์การเมืองไทยมาอย่างต่อเนื่อง
นามสกุลพระราชทานสำคัญอย่างไร
นามสกุลพระราชทานไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในฐานะชื่อของตระกูลเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงช่วงเปลี่ยนผ่านของสังคมไทย เมื่อประชาชนเริ่มมีชื่อสกุลอย่างเป็นระบบ
ชื่อสกุลบางส่วนสะท้อนถึงบรรพบุรุษ ถิ่นฐานเดิม หน้าที่ราชการ หรือสายสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์ จึงอาจเป็นจุดเริ่มต้นให้ลูกหลานศึกษาประวัติครอบครัวและบริบทของสังคมไทยในอดีต
อย่างไรก็ตาม การมีนามสกุลเดียวกันไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะมีความสัมพันธ์ทางสายเลือดใกล้ชิดกันเสมอไป การศึกษาประวัติของแต่ละตระกูลควรตรวจสอบจากเอกสารทะเบียน ประวัติครอบครัว หรือหลักฐานทางประวัติศาสตร์เพิ่มเติม
นามสกุลพระราชทานจึงถือเป็นส่วนหนึ่งของมรดกทางประวัติศาสตร์ไทย หลายสกุลยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน และมีบทบาททั้งในวงการราชการ การศึกษา การเมือง ธุรกิจ และสังคม
เหนือกว่าความคุ้นหู ชื่อสกุลเหล่านี้ยังช่วยให้เราเห็นเรื่องราวของผู้คน บ้านเมือง และการเปลี่ยนแปลงของประเทศไทยในช่วงเริ่มต้นระบบนามสกุลอย่างเป็นทางการ
SOURCES:
ราชกิจจานุเบกษา, มูลนิธิอนุรักษ์พระราชวังพญาไท
REFERENCES:
https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2455/A/283.PDF
https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2456/D/648.PDF
https://www.phyathaipalace.org/index.php?Id=539655180&Ntype=7&ac=article&lay=show
https://www.phyathaipalace.org/นามสกุลพระราชทาน/nameH.html
9 โรงเรียนรัฐบาลที่เด็กใฝ่ฝัน! แต่ละปีแข่งขันกันดุเดือด
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
อิฐโปร่งแสงและคอนกรีตส่งผ่านแสง นวัตกรรมก่อสร้างที่ทำให้กำแพงปูนมองเห็นแสงได้
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ส่องเลขพญาบึ้ง งวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
แก๊งคอลเซ็นเตอร์หลอกอดีตข้าราชการ สูญเงิน 7.8 แสนบาท! ใช้สารพัดวิธีทำให้เหยื่อกลัว ก่อนดูดเงินจนเกือบหมดตัว
เจอช้างป่าประจันหน้า อย่าเพิ่งวิ่งหนี สิ่งที่ควรทำอาจช่วยให้รอดชีวิต
"สามล้ออินเดีย" ตามตื้อ "สาวลูกครึ่งไทย" ขอจูบกลางไลฟ์..คลิปกลายเป็นไวรัล คนดูถล่มทลาย
เคยสงสัยไหม? ใครเป็นคนกำหนดค่าเงินบาท ทำไมบางวันเงินบาทแข็ง บางวันกลับอ่อนค่า
คนไทยโบราณใช้อะไรแทนสบู่และแชมพู เปิด 10 ของจากธรรมชาติ ตั้งแต่มะกรูดถึงดินสอพอง
อิฐโปร่งแสงและคอนกรีตส่งผ่านแสง นวัตกรรมก่อสร้างที่ทำให้กำแพงปูนมองเห็นแสงได้
เจอช้างป่าประจันหน้า อย่าเพิ่งวิ่งหนี สิ่งที่ควรทำอาจช่วยให้รอดชีวิต
คนไทยโบราณใช้อะไรแทนสบู่และแชมพู เปิด 10 ของจากธรรมชาติ ตั้งแต่มะกรูดถึงดินสอพอง
เปิด 7 ปลาน้ำโขงที่คนไทยนิยมกิน ถูกจับมาบริโภคมากที่สุด มีปลาอะไรบ้าง?