ทำไมคนรายได้สูงก็ยังเป็นหนี้? เมื่อเงินเดือนมาก ไม่ได้แปลว่าจะมีเงินเหลือ

        หลายคนเชื่อว่า หากมีรายได้เดือนละ 100,000 บาทขึ้นไป ชีวิตก็น่าจะสบาย มีเงินเก็บ และไม่ต้องกังวลเรื่องหนี้สิน แต่ในความเป็นจริง เรามักได้ยินข่าวหรือพบเห็นคนที่มีรายได้สูง เจ้าของธุรกิจ ผู้บริหาร หรือแม้แต่คนดัง ที่ยังคงมีภาระหนี้จำนวนมาก เรื่องนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่า หากหาเงินได้มากแล้ว เหตุใดจึงยังเป็นหนี้ได้อีก คำตอบคือ "รายได้" กับ "ฐานะทางการเงิน" ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน เพราะสิ่งที่กำหนดความมั่งคั่งไม่ได้อยู่ที่เงินเข้าเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่วิธีบริหารเงินที่ได้รับต่างหาก

 

        รายได้มาก ไม่ได้หมายความว่าเหลือมาก

        หลายคนมองเฉพาะตัวเลขรายได้ แต่ลืมมองรายจ่าย ลองเปรียบเทียบคนสองคน

• คนแรกมีรายได้ 30,000 บาท ใช้จ่าย 20,000 บาท เหลือเก็บ 10,000 บาท

• คนที่สองมีรายได้ 200,000 บาท แต่ใช้จ่าย 210,000 บาท

        แม้คนที่สองจะมีรายได้มากกว่าหลายเท่า แต่กลับติดลบทุกเดือน และต้องพึ่งพาหนี้เพื่อรักษาระดับการใช้ชีวิต สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่ว่าหาเงินได้เท่าไร แต่คือ "เหลือเงินเท่าไรหลังหักค่าใช้จ่าย"

 

        รายได้เพิ่ม การใช้จ่ายก็มักเพิ่มตาม

        นักเศรษฐศาสตร์เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Lifestyle Inflation หรือการที่รูปแบบการใช้ชีวิตขยายตัวตามรายได้ เมื่อเงินเดือนเพิ่ม หลายคนอาจเริ่ม

• ย้ายไปอยู่คอนโดที่แพงขึ้น

• ซื้อรถที่ราคาสูงขึ้น

• รับประทานอาหารนอกบ้านบ่อยขึ้น

• ซื้อของแบรนด์เนม

• เดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศบ่อยขึ้น

        ค่าใช้จ่ายเหล่านี้อาจดูไม่มากเมื่อแยกเป็นรายการ แต่เมื่อรวมกันแล้ว อาจกินรายได้เกือบทั้งหมด

 

        หนี้ไม่ได้มีแค่หนี้เสีย

       หลายคนเข้าใจว่าการเป็นหนี้คือเรื่องไม่ดีเสมอไป ความจริงแล้ว หนี้มีทั้งประเภทที่สร้างมูลค่าและประเภทที่สร้างภาระ ตัวอย่างหนี้ที่อาจสร้างมูลค่า เช่น

• เงินกู้เพื่อทำธุรกิจ

• เงินกู้ซื้อบ้านที่เหมาะสมกับกำลังผ่อน

• เงินกู้เพื่อการศึกษาที่ช่วยเพิ่มศักยภาพในการหารายได้

        ในทางกลับกัน หนี้จากการซื้อสินค้าฟุ่มเฟือยโดยไม่มีแผนชำระ หรือหนี้บัตรเครดิตที่สะสมดอกเบี้ยสูง อาจกลายเป็นภาระระยะยาว

 

        บัตรเครดิตทำให้ใช้เงินง่ายขึ้น

        สำหรับคนที่มีรายได้สูง ธนาคารมักอนุมัติวงเงินบัตรเครดิตหรือสินเชื่อในระดับที่สูงตามไปด้วย แม้วงเงินที่มากจะช่วยเพิ่มความสะดวก แต่ก็อาจทำให้บางคนใช้จ่ายเกินความจำเป็น เพราะไม่ได้เห็นเงินสดออกจากกระเป๋าในทันที หากชำระไม่เต็มจำนวน ดอกเบี้ยก็จะค่อย ๆ เพิ่มขึ้น และกลายเป็นภาระที่ยืดเยื้อ

 

        ความกดดันจากภาพลักษณ์

        ในบางอาชีพ ผู้คนคาดหวังให้ผู้ที่มีตำแหน่งหรือรายได้สูงต้องมีภาพลักษณ์ที่ประสบความสำเร็จ บางคนจึงรู้สึกว่าจำเป็นต้อง

• ขับรถหรู

• ใส่นาฬิการาคาแพง

• ใช้โทรศัพท์รุ่นใหม่

• พักโรงแรมหรู

• ใช้ชีวิตให้ดูประสบความสำเร็จบนโซเชียลมีเดีย

        แม้ว่ารายได้จะรองรับได้บางส่วน แต่หากใช้จ่ายเพื่อรักษาภาพลักษณ์มากเกินไป ก็อาจทำให้เกิดหนี้ได้เช่นกัน

 

        รายได้ไม่แน่นอน ก็เสี่ยงเป็นหนี้

        เจ้าของธุรกิจ ฟรีแลนซ์ หรือผู้ที่มีรายได้จากค่าคอมมิชชัน อาจมีรายได้สูงในบางเดือน แต่รายได้อาจลดลงอย่างมากในช่วงเศรษฐกิจชะลอตัว หากวางแผนค่าใช้จ่ายโดยอิงกับช่วงที่รายได้ดีที่สุด เมื่อรายได้ลดลง ก็อาจต้องกู้เงินเพื่อรักษาสภาพคล่อง

 

        ขาดเงินสำรองเมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิด

        แม้รายได้สูง แต่หากไม่มีเงินสำรอง ก็อาจประสบปัญหาเมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน เช่น

• เจ็บป่วย

• ตกงาน

• ธุรกิจขาดทุน

• ค่าใช้จ่ายฉุกเฉินในครอบครัว

        หลายคนจึงต้องใช้บัตรเครดิตหรือกู้เงินเพื่อรับมือกับสถานการณ์เหล่านี้

 

        ความรู้ทางการเงินสำคัญกว่าระดับรายได้

        มีคนจำนวนไม่น้อยที่มีรายได้ปานกลาง แต่สามารถเก็บเงินและลงทุนได้อย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน บางคนที่มีรายได้สูงกลับไม่มีเงินเก็บเลย ความแตกต่างมักอยู่ที่การวางแผนทางการเงิน เช่น

• จัดสรรรายรับและรายจ่าย

• ออมเงินก่อนใช้

• ลงทุนอย่างเหมาะสมกับความเสี่ยง

• หลีกเลี่ยงหนี้ดอกเบี้ยสูง

• เตรียมเงินสำรองสำหรับเหตุฉุกเฉิน

        ทักษะเหล่านี้สามารถเรียนรู้และฝึกฝนได้ ไม่ว่าจะมีรายได้ระดับใด

 

        วิธีลดโอกาสเป็นหนี้ แม้รายได้จะเพิ่มขึ้น

        หากรายได้ของคุณเพิ่มขึ้น ลองพิจารณาแนวทางต่อไปนี้

• เพิ่มเงินออมก่อนเพิ่มค่าใช้จ่าย

• หลีกเลี่ยงการซื้อของเพียงเพื่อรักษาภาพลักษณ์

• ชำระหนี้ดอกเบี้ยสูงให้เร็วที่สุด

• จัดทำงบประมาณรายเดือน

• สร้างเงินสำรองสำหรับเหตุฉุกเฉิน

• ลงทุนเพื่อให้เงินเติบโตในระยะยาวตามเป้าหมายและระดับความเสี่ยงที่รับได้

        การควบคุมการใช้จ่ายตั้งแต่วันที่รายได้เริ่มเพิ่ม จะช่วยลดโอกาสเกิดปัญหาหนี้ในอนาคต

 

        สรุป

        คนรายได้สูงก็สามารถเป็นหนี้ได้ เพราะรายได้เพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันความมั่นคงทางการเงิน หากรายจ่ายเพิ่มขึ้นเร็วกว่ารายรับ ใช้ชีวิตเกินกำลัง ขาดการวางแผน หรือไม่มีเงินสำรอง ก็อาจเผชิญปัญหาหนี้ได้ไม่ต่างจากคนรายได้ระดับอื่น สุดท้ายแล้ว ความมั่งคั่งไม่ได้วัดจากจำนวนเงินที่หาได้ แต่คือจำนวนเงินที่สามารถเก็บ รักษา และทำให้งอกเงยได้อย่างยั่งยืน การบริหารเงินอย่างมีวินัยจึงเป็นทักษะสำคัญที่ทุกคนควรให้ความสำคัญ ไม่ว่าจะมีรายได้มากหรือน้อยก็ตาม