ทำไมกินไอศกรีมเร็วถึงปวดหัวจี๊ด

หลายคนคงเคยเจอช่วงเวลาที่อากาศร้อนจัด แล้วรีบตักไอศกรีมเย็น ๆ เข้าปากเพราะอยากให้ความสดชื่นมาเร็วที่สุด แต่ยังไม่ทันได้รู้สึกถึงรสหวานเต็มที่ ก็มีอาการปวดหัวจี๊ดขึ้นมาทันที บางคนต้องหยุดกิน วางช้อน แล้วรอให้อาการหายไปสักพัก

อาการนี้มีชื่อเรียกกันทั่วไปว่า brain freeze หรืออาการสมองแข็งจากความเย็น จริง ๆ แล้วไม่ได้เกิดจากสมองถูกแช่แข็งแต่อย่างใด สมองของเรายังทำงานตามปกติ เพียงแต่ร่างกายกำลังตอบสนองต่อความเย็นที่มากระทบอย่างรวดเร็วบริเวณช่องปากและเพดานปาก

เวลาที่กินไอศกรีมเร็วมาก ความเย็นจากอาหารจะไปกระตุ้นเส้นประสาทบริเวณเพดานปากและลำคอ โดยเฉพาะเส้นประสาทที่เกี่ยวข้องกับการรับความรู้สึกบนใบหน้า สมองได้รับสัญญาณว่าบริเวณนั้นมีการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิอย่างรวดเร็ว จึงเกิดการปรับตัวของหลอดเลือดและส่งสัญญาณความเจ็บปวดออกมา

ที่หลายคนรู้สึกปวดตรงหน้าผากหรือขมับ ทั้งที่ต้นเหตุอยู่ในปาก เป็นเพราะสมองของมนุษย์มีวิธีแปลผลสัญญาณจากเส้นประสาทที่ซับซ้อน เส้นประสาทบางเส้นสามารถส่งความรู้สึกจากหลายตำแหน่ง ทำให้สมองตีความความเจ็บปวดเหมือนเกิดขึ้นบริเวณศีรษะ

อาการนี้มักเกิดขึ้นไม่นาน ส่วนใหญ่จะค่อย ๆ ดีขึ้นภายในไม่กี่วินาทีถึงไม่กี่นาที เมื่อร่างกายเริ่มปรับอุณหภูมิบริเวณนั้นกลับมาเป็นปกติ คนที่เคยเจอจะรู้สึกเหมือนมีเข็มเล็ก ๆ จิ้มในหัว หรือเหมือนมีความเย็นพุ่งขึ้นไปกลางศีรษะ

หลายคนสงสัยว่าทำไมบางครั้งกินไอศกรีมช้า ๆ ไม่เป็นอะไร แต่พอกินเร็วกลับปวดขึ้นมา คำตอบอยู่ที่ความเร็วในการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ ถ้าร่างกายมีเวลาปรับตัว ความเย็นจะค่อย ๆ กระจายออกไป อาการกระตุ้นเส้นประสาทก็เกิดขึ้นน้อยกว่า

สมัยเด็ก ๆ หลายคนเคยแข่งขันกินไอศกรีมกับเพื่อน ใครหมดก่อนชนะ แต่พอโตขึ้นก็เริ่มรู้ว่าความสุขจากของอร่อยไม่ได้อยู่ที่การรีบกินเสมอไป ไอศกรีมที่ค่อย ๆ ละลายในปาก ทำให้เราได้สัมผัสรสชาติและไม่ต้องเจอกับความปวดจี๊ดที่ตามมา

ถ้าเกิดอาการปวดหัวจากการกินของเย็นเร็ว วิธีง่าย ๆ คือหยุดกินสักพัก อุ่นบริเวณเพดานปากด้วยการแนบลิ้นหรือจิบน้ำอุณหภูมิปกติ อาการมักจะหายไปเอง ไม่จำเป็นต้องตกใจ เพราะเป็นปฏิกิริยาธรรมชาติของร่างกาย

มีบางคนที่บอกว่าตัวเองไม่เคยเป็นเลย แม้จะกินน้ำแข็งหรือไอศกรีมเร็ว ๆ สาเหตุอาจเกี่ยวข้องกับความแตกต่างของร่างกายแต่ละคน ทั้งความไวของเส้นประสาท รูปแบบการกิน และตำแหน่งที่ความเย็นสัมผัสภายในปาก

เรื่องเล็ก ๆ แบบนี้ทำให้เห็นว่าร่างกายของเรามีระบบป้องกันและตอบสนองอยู่ตลอดเวลา บางครั้งอาการที่ดูน่ารำคาญอย่างปวดหัวจี๊ดจากไอศกรีม ก็เป็นเพียงสัญญาณเตือนเบา ๆ ว่าให้เราค่อย ๆ ใช้เวลากับสิ่งที่กำลังทำอยู่

ไอศกรีมยังคงเป็นของหวานที่ช่วยให้วันร้อน ๆ ดีขึ้นได้เหมือนเดิม เพียงแค่ลองช้าลงอีกนิด ตักคำเล็กลงอีกหน่อย ความสุขอาจไม่ได้หายไป แต่กลับได้รสชาติเต็มขึ้นพร้อมกับลดโอกาสเจออาการปวดหัวแบบกะทันหัน