หมุนข้อเท้าช่วยเลือดไหลเวียน

หลายคนอาจเคยนั่งทำงาน นั่งประชุม หรือเดินทางไกลหลายชั่วโมงแล้วรู้สึกว่าขาหนัก เท้าชา หรือเหมือนเลือดไหลไม่ค่อยดี อาการแบบนี้มักเกิดขึ้นในช่วงที่ร่างกายอยู่ท่าเดิมนานเกินไป เพราะกล้ามเนื้อบริเวณขาไม่ได้ช่วยบีบส่งเลือดกลับขึ้นไปมากเหมือนเวลาที่เราเดินหรือขยับตัว

มีวิธีเล็ก ๆ อย่างหนึ่งที่ทำได้ง่ายมากระหว่างนั่งอยู่กับที่ คือการหมุนข้อเท้าและกระดกปลายเท้าขึ้นลงสลับกัน หลายคนอาจมองว่าเป็นเพียงการขยับเล่น ๆ แต่การเคลื่อนไหวเล็กน้อยแบบนี้ช่วยให้กล้ามเนื้อบริเวณน่องและเท้าได้ทำงาน ส่งเสริมการไหลเวียนเลือดบริเวณส่วนปลายของร่างกาย

เวลาที่เรานั่งนาน ขาจะอยู่ต่ำกว่าระดับหัวใจ ทำให้เลือดจากบริเวณเท้าและขาส่วนล่างต้องอาศัยแรงช่วยจากกล้ามเนื้อเพื่อไหลกลับขึ้นไป การเดินเป็นช่วง ๆ จึงเป็นสิ่งที่หลายคนทำโดยธรรมชาติ แต่เมื่อไม่สามารถลุกเดินได้บ่อย การขยับข้อเท้าอยู่กับที่ก็เป็นอีกทางเลือกที่สะดวก

ท่าที่ทำได้ง่ายคือวางเท้าราบกับพื้น จากนั้นหมุนข้อเท้าเป็นวงกลมช้า ๆ สลับซ้ายและขวา หรือกระดกปลายเท้าขึ้นให้ส้นเท้ายังแตะพื้น แล้วกดปลายเท้าลงกลับไป ทำซ้ำหลายครั้งตามความสบาย ไม่จำเป็นต้องออกแรงมาก เพราะจุดประสงค์ไม่ได้อยู่ที่การฝึกกล้ามเนื้อหนัก ๆ แต่อยู่ที่การไม่ปล่อยให้ขาและเท้าอยู่นิ่งนานเกินไป

คนที่ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์หลายชั่วโมงมักเจอสถานการณ์แบบนี้โดยไม่รู้ตัว ช่วงเช้าอาจนั่งต่อเนื่องจนลืมเปลี่ยนท่า พอตกบ่ายก็เริ่มรู้สึกเมื่อยขา เท้าตึง หรืออยากขยับไปมา การแทรกการหมุนข้อเท้าสั้น ๆ ระหว่างวันจึงเหมือนเป็นการเตือนร่างกายให้กลับมาสนใจส่วนที่มักถูกละเลย

สำหรับผู้สูงอายุหรือคนที่เคลื่อนไหวน้อย การขยับเท้าเป็นประจำก็เป็นกิจกรรมที่ทำได้ไม่ยาก แต่ควรทำอย่างเหมาะสม ไม่ฝืนจนเกิดอาการเจ็บ หากมีอาการบวมมาก ปวดขาผิดปกติ ชาเป็นเวลานาน หรือมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับหลอดเลือด ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุที่ชัดเจน

เรื่องเล็ก ๆ แบบนี้มักถูกมองข้าม เพราะไม่ได้เห็นผลทันทีเหมือนการออกกำลังกายหนัก ๆ แต่ร่างกายของคนเราสะสมจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ในแต่ละวัน การลุกเปลี่ยนอิริยาบถ เดินบ้าง หรือขยับข้อเท้าระหว่างนั่ง อาจช่วยให้ช่วงเวลาที่ต้องอยู่กับเก้าอี้นาน ๆ สบายขึ้นกว่าเดิม

บางครั้งการดูแลตัวเองไม่ได้เริ่มจากการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ แต่อาจเริ่มจากการขยับปลายเท้าไม่กี่ครั้งในระหว่างวันที่วุ่นวาย เมื่อทำจนเป็นนิสัย เราอาจค่อย ๆ รู้สึกได้ว่าร่างกายตอบสนองกับความใส่ใจเล็ก ๆ เหล่านี้เสมอ