หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ทำไมแมงเม่าบินเข้ากองไฟ? วิทยาศาสตร์มีคำอธิบาย

เขียนโดย Work 24 hours

แมงเม่าบินเข้ากองไฟ ไม่ใช่พฤติกรรมฆ่าตัวตาย และไม่ได้เกิดจากความหลงใหลในความร้อนหรือความสวยงามของเปลวไฟอย่างที่หลายคนเข้าใจ

คำอธิบายทางวิทยาศาสตร์คือ แสงประดิษฐ์อาจรบกวนระบบควบคุมทิศทางการบินของแมลง ทำให้มันบินวน เสียการทรงตัว หรือพุ่งชนแหล่งกำเนิดแสงโดยไม่ได้ตั้งใจ

ทฤษฎีเดิม: แมลงใช้ดวงจันทร์เป็นเข็มทิศ

คำอธิบายที่แพร่หลายมานานเรียกว่า “Transverse Orientation” โดยเสนอว่าแมลงกลางคืนใช้ดวงจันทร์หรือแสงบนท้องฟ้าช่วยนำทาง ด้วยการรักษามุมระหว่างลำตัวกับแหล่งกำเนิดแสงให้คงที่ จึงสามารถบินเป็นแนวตรงในความมืดได้

เนื่องจากดวงจันทร์อยู่ไกลมาก ต่อให้แมลงบินไปเป็นระยะทางหนึ่ง มุมของแสงก็แทบไม่เปลี่ยนแปลง ระบบนี้จึงทำงานได้ดีเมื่อใช้กับแสงธรรมชาติบนท้องฟ้า

แต่ถ้าแมลงนำวิธีเดียวกันมาใช้กับหลอดไฟหรือกองไฟที่อยู่ใกล้ มุมของแสงจะเปลี่ยนอย่างรวดเร็วทุกครั้งที่มันเคลื่อนที่ แมลงจึงต้องหักเลี้ยวอย่างต่อเนื่อง และอาจกลายเป็นเส้นทางวงกลมหรือวงก้นหอยรอบแสงไฟ

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยสมัยใหม่พบว่าเรื่องนี้อาจไม่ได้อธิบายพฤติกรรมทั้งหมด

หลักฐานใหม่: แมลงอาจสับสนว่าแสงไฟคือ “ด้านบน”

งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร Nature Communications เมื่อปี 2024 ใช้กล้องความเร็วสูงและระบบติดตามการเคลื่อนไหว ศึกษาเส้นทางบินของแมลงจาก 10 อันดับทางอนุกรมวิธานใกล้แสงประดิษฐ์

ผลที่พบสนับสนุนคำอธิบายเรื่อง “Dorsal Light Response” หรือการตอบสนองโดยหันด้านหลังของลำตัวเข้าหาบริเวณที่สว่างที่สุด

ตามธรรมชาติ ท้องฟ้ามักเป็นส่วนที่สว่างกว่าพื้นดิน แมลงจึงใช้ความสว่างนี้ช่วยแยกด้านบนกับด้านล่างและรักษาสมดุลขณะบิน แต่เมื่อมีหลอดไฟสว่างอยู่ด้านข้างหรืออยู่ใกล้ตัว ระบบดังกล่าวอาจถูกหลอกให้เข้าใจว่าแสงนั้นคือท้องฟ้า

แมลงจึงเอียงลำตัวหรือหันด้านหลังเข้าหาหลอดไฟ ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมหลายรูปแบบ เช่น

ดังนั้น แมลงอาจไม่ได้ตั้งใจบินตรงเข้าหาไฟตั้งแต่ระยะไกล แต่เมื่อบินมาใกล้แล้ว แสงประดิษฐ์สามารถรบกวนการทรงตัวจนทำให้มันติดอยู่บริเวณนั้นได้

ส่วนการใช้ดวงจันทร์เป็นเข็มทิศยังอาจมีบทบาทในการนำทางของแมลงบางชนิด โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากระยะไกล เพียงแต่ยังไม่ควรใช้เป็นคำอธิบายเดียวสำหรับพฤติกรรมทั้งหมด

ทำไมกองไฟจึงอันตรายกว่าหลอดไฟ?

หากเป็นหลอดไฟ แมลงอาจบินวนจนหมดแรง ชนพื้น หรือถูกสัตว์ชนิดอื่นจับกิน แต่เมื่อแหล่งกำเนิดแสงเป็นกองไฟ เปลวไฟและความร้อนสามารถทำอันตรายต่อปีกและลำตัวได้ทันทีเมื่อแมลงบินเข้าใกล้เกินไป

ภาพที่เราเห็นจึงดูเหมือนแมงเม่าจงใจพุ่งเข้าหาเปลวไฟ ทั้งที่จริงแล้วมันอาจเสียการควบคุมในช่วงสุดท้ายของการบิน

ทำไมเราจึงเห็น “แมงเม่า” จำนวนมากหลังฝนตก?

แมงเม่าที่คนไทยคุ้นเคยคือปลวกวรรณะสืบพันธุ์แบบมีปีก เมื่อรังโตเต็มที่ พวกมันจะบินออกจากรังเพื่อจับคู่และกระจายไปสร้างรังใหม่

การออกบินมักเกิดพร้อมกันเป็นกลุ่มใหญ่เมื่อสภาพอากาศเหมาะสม โดยหลายชนิดพบได้หลังฝนตก เพราะความชื้นช่วยลดความเสี่ยงที่ลำตัวจะแห้งระหว่างการเดินทาง

เมื่อแมงเม่าจำนวนมากออกมาพร้อมกันในช่วงหัวค่ำ แสงจากบ้าน หลอดไฟริมถนน หรือกองไฟจึงกลายเป็นจุดเด่นที่สุดในบริเวณนั้น ทำให้เราเห็นพวกมันบินวนและตกลงมาจำนวนมากเป็นพิเศษ

ถ้าไม่อยากให้แมงเม่าบินเข้าบ้าน ทำอย่างไร?

ในคืนที่มีแมงเม่าออกมาจำนวนมาก สามารถลดปัญหาได้ด้วยวิธีง่าย ๆ ดังนี้

หากพบแมงเม่าบินออกมาจากภายในอาคาร หรือพบปีกหลุดกองอยู่ตามวงกบ ประตู และหน้าต่างซ้ำ ๆ อาจหมายถึงมีรังปลวกอยู่ภายในหรือใกล้ตัวบ้าน ควรตรวจสอบบริเวณไม้ที่สัมผัสดิน จุดอับชื้น และขอให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยประเมินหากพบความผิดปกติ

สรุป

กองไฟและหลอดไฟของมนุษย์เปรียบเสมือน “กับดักทางการมองเห็น” ที่รบกวนระบบควบคุมการบินของแมลง แมงเม่าไม่ได้หลงใหลในเปลวไฟและไม่ได้ตั้งใจฆ่าตัวตาย แต่มันกำลังพยายามรักษาทิศทางและสมดุลด้วยกลไกที่เหมาะกับแสงธรรมชาติบนท้องฟ้า

เมื่อเจอกับแสงประดิษฐ์ที่อยู่ใกล้ กลไกดังกล่าวกลับทำให้มันบินวน พลิกตัว หรือพุ่งเข้าใกล้ไฟจนได้รับอันตรายแทนครับ

 

แหล่งที่มา: Nature Communications, Imperial College London และสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

อ้างอิง:

Why flying insects gather at artificial light — Nature Communications

Flying insects become disorientated and trapped by artificial light — Imperial College London

แมลงแห่งชีวิต — สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
Work 24 hours's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 132 ครั้ง
เขียนโดย Work 24 hours
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
21 VOTES (4.2/5 จาก 5 คน)
VOTED: rage555, กองเงินเท่าภูเขา, เศรษฐีตัวน้อย, pakpranang, Work 25 hours
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้ายเปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้วเลขแม่นบน-เลขแม่นล่าง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดชุดเลขเด็ดสองตัว-สามตัว แนวทางงวดนี้โลกแห่งความงามของเครื่องสำอางทำไม "ฝักบัวอาบน้ำ" ถึงต้องทำหน้าแป้นเป็นแผ่นยางซิลิโคนนิ่มๆ ตรงรูน้ำออก?หวยลาวเด็ดวันนี้ 19 พฤศจิกายน 2569 วิเคราะห์เลขเด่น คัด 2 ตัว 3 ตัว พร้อมแนวทางก่อนหวยออกทำไมหินในหุบเขาแห่งความตายจึงเคลื่อนที่ได้เองทำไมเราถึงอยากดื่มน้ำเย็นหลังจากกินของหวาน?ภาพถ่ายติดวิญญาณในศตวรรษที่ 19 เกิดขึ้นได้อย่างไรย้อนรอยโศกนาฏกรรม “โรคมินามาตะ” หายนะที่โลกไม่มีวันลืม บทเรียนมลพิษอุตสาหกรรมที่ไทยต้องตระหนักทำไม "เสาอากาศวิทยุบนหลังคารถยนต์" ถึงต้องมีเส้นลวดพันเป็นเกลียวรอบเสา?
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำงานวันหยุดปีใหม่ได้รับค่าจ้างอย่างไรทำไม "เข็มขัดนิรภัยบนเครื่องบิน" ถึงใช้หัวล็อกแบบง้างเปิดแทนการกดปุ่มเหมือนในรถยนต์?รองเท้าหน้าบ้านและจานค้างคืนเกี่ยวข้องกับความหงุดหงิดในครอบครัวอย่างไรทำไม "กระจกส่องทางโค้งตามแยกถนน" ถึงต้องทำเป็นเลนส์นูนโค้งออกสีส้มสด?
ตั้งกระทู้ใหม่