มือถือเปียกน้ำ “แช่ข้าวสาร” ช่วยได้จริงไหม? สิ่งที่ควรทำทันทีเพื่อไม่ให้เสียหนักกว่าเดิม

เมื่อโทรศัพท์มือถือสัมผัสกับน้ำ หลายคนมักนึกถึงวิธีแก้ปัญหาแบบดั้งเดิม นั่นคือการนำเครื่องไปฝังหรือแช่ไว้ในถังข้าวสาร เพราะเชื่อว่าข้าวจะช่วยดูดความชื้นออกจากตัวเครื่องได้

แต่ในความเป็นจริง วิธีนี้อาจไม่ได้ช่วยให้ความชื้นภายในเครื่องหายไปอย่างมีประสิทธิภาพ และยังมีความเสี่ยงทำให้ฝุ่น แป้ง หรือเศษข้าวเข้าไปติดในช่องชาร์จ ลำโพง หรือช่องเปิดต่าง ๆ จนอาจทำให้ปัญหาหนักกว่าเดิม

หากมือถือโดนน้ำ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การรีบหาถังข้าวสาร แต่คือการหยุดใช้งาน ป้องกันไม่ให้กระแสไฟทำงานร่วมกับความชื้น และเปิดโอกาสให้ตัวเครื่องแห้งอย่างเหมาะสม

ทำไมการแช่ข้าวสารจึงไม่ใช่วิธีที่ควรทำ?

แม้ข้าวสารจะสามารถดูดความชื้นในอากาศได้บางส่วน แต่ประสิทธิภาพอาจไม่เพียงพอที่จะดึงน้ำหรือความชื้นที่เข้าไปอยู่ตามช่องว่างและชิ้นส่วนภายในโทรศัพท์ออกมาได้อย่างหมดจด

ตรงกันข้าม การนำโทรศัพท์ไปฝังในข้าวสารอาจทำให้ผงแป้ง ฝุ่น หรือเศษข้าวขนาดเล็กหลุดเข้าไปในพอร์ตชาร์จ ช่องลำโพง หรือช่องไมโครโฟน ซึ่งอาจก่อให้เกิดการอุดตันและเพิ่มความเสียหายต่ออุปกรณ์

นอกจากนี้ การเสียเวลาไปกับการแช่ข้าวสารอาจทำให้พลาดช่วงสำคัญในการปิดเครื่อง เช็ดความชื้น และปล่อยให้เครื่องแห้งด้วยวิธีที่เหมาะสม

Apple ระบุไว้ในคำแนะนำเกี่ยวกับการตรวจพบของเหลวในช่องเชื่อมต่อของ iPhone ว่า ไม่ควรนำเครื่องไปใส่ในถุงข้าวสาร เพราะอนุภาคขนาดเล็กจากข้าวอาจทำให้ตัวเครื่องเสียหายได้ พร้อมแนะนำว่าไม่ควรใช้ความร้อน ลมอัด หรือสอดวัตถุเข้าไปในช่องเชื่อมต่อเช่นกัน

มือถือกันน้ำ ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยจากน้ำทุกกรณี

โทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่หลายรุ่นมักมีมาตรฐานป้องกันน้ำและฝุ่น เช่น IP67 หรือ IP68 แต่ไม่ได้หมายความว่าเครื่องจะสามารถกันน้ำได้อย่างสมบูรณ์ในทุกสถานการณ์

มาตรฐานดังกล่าวเป็นผลการทดสอบภายใต้เงื่อนไขเฉพาะ ซึ่งโดยทั่วไปใช้น้ำสะอาดและกำหนดระดับความลึกหรือระยะเวลาตามเงื่อนไขของอุปกรณ์แต่ละรุ่น

ประสิทธิภาพในการป้องกันน้ำอาจลดลงตามอายุการใช้งาน รวมถึงกรณีที่โทรศัพท์เคยตกกระแทก หน้าจอหรือฝาหลังแตกร้าว หรือเคยผ่านการแกะซ่อมจนซีลบางส่วนเสื่อมสภาพ

ยิ่งหากเครื่องสัมผัสกับน้ำเค็ม น้ำในสระว่ายน้ำ น้ำสบู่ กาแฟ น้ำอัดลม หรือของเหลวที่มีน้ำตาล ก็อาจทิ้งคราบและเพิ่มความเสี่ยงต่อการกัดกร่อนหรือความเสียหายภายในได้มากกว่าน้ำสะอาด

ขั้นตอนที่ควรทำเมื่อโทรศัพท์น้ำเข้า

1. รีบนำโทรศัพท์ออกจากน้ำ

ยิ่งเครื่องอยู่ในน้ำนาน ความชื้นก็อาจมีโอกาสเข้าสู่ช่องเปิดหรือส่วนประกอบภายในมากขึ้น จึงควรนำเครื่องออกจากน้ำให้เร็วที่สุด

2. ปิดเครื่องทันที

หากโทรศัพท์ยังเปิดใช้งานอยู่ ควรปิดเครื่องและหลีกเลี่ยงการกดเปิดเพื่อลองเช็กซ้ำหลายครั้ง

การปิดเครื่องช่วยลดความเสี่ยงที่กระแสไฟจะทำงานร่วมกับความชื้น ซึ่งอาจนำไปสู่ไฟฟ้าลัดวงจรหรือการกัดกร่อนภายในได้ ผู้ผลิตโทรศัพท์บางรายก็แนะนำให้ปิดอุปกรณ์เมื่อตรวจพบความชื้นหรือเมื่อเครื่องเปียกน้ำ

3. ห้ามเสียบสายชาร์จขณะที่เครื่องยังเปียก

อย่ารีบเสียบสายชาร์จเพื่อตรวจสอบว่าโทรศัพท์ยังใช้งานได้หรือไม่ เพราะหากมีความชื้นอยู่ในช่องชาร์จ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความเสียหาย การกัดกร่อน หรือไฟฟ้าลัดวงจร

โทรศัพท์บางรุ่นอาจแสดงสัญลักษณ์หยดน้ำ หรือข้อความแจ้งเตือนว่าตรวจพบความชื้น และหยุดการชาร์จผ่านสายชั่วคราวเพื่อช่วยป้องกันความเสียหาย

4. ถอดเคสและอุปกรณ์เสริมออก

ถอดเคส สายเชื่อมต่อ และอุปกรณ์เสริมต่าง ๆ ออกจากตัวเครื่อง เพื่อไม่ให้ความชื้นค้างอยู่ระหว่างเคสกับโทรศัพท์

หากต้องถอดซิมการ์ด ควรทำด้วยความระมัดระวัง และหลีกเลี่ยงการสอดวัตถุอื่นเข้าไปในช่องต่าง ๆ ของเครื่อง

5. เช็ดภายนอกด้วยผ้านุ่มที่ไม่เป็นขุย

ใช้ผ้าแห้งสะอาดเช็ดน้ำบริเวณตัวเครื่อง หน้าจอ ฝาหลัง และรอบช่องเปิดอย่างเบามือ

ไม่ควรนำทิชชู สำลี ก้านสำลี หรือวัสดุอื่นสอดเข้าไปในพอร์ต เพราะอาจทิ้งเศษวัสดุไว้ภายใน หรือดันความชื้นให้เข้าไปลึกกว่าเดิม

6. วางเครื่องไว้ในที่แห้งและอากาศถ่ายเท

วางโทรศัพท์ในพื้นที่แห้ง อากาศถ่ายเทสะดวก และปล่อยให้ความชื้นระเหยออกเองตามธรรมชาติ

อาจวางเครื่องในบริเวณที่มีลมเย็นหมุนเวียน เช่น ใกล้พัดลม โดยไม่ต้องใช้ลมแรงเป่าเข้าไปในช่องโดยตรง

สำหรับกรณีที่ตรวจพบความชื้นในพอร์ต ผู้ผลิตบางรายแนะนำให้ปิดเครื่องและวางไว้บนพื้นผิวเรียบ เพื่อปล่อยให้แห้งที่อุณหภูมิห้อง

สิ่งที่ไม่ควรทำโดยเด็ดขาด

นอกจากการนำมือถือไปแช่ข้าวสารแล้ว ยังมีหลายวิธีที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่

• ไม่เขย่าเครื่องแรง ๆ เพราะอาจทำให้น้ำกระจายเข้าไปยังส่วนอื่น

• ไม่รีบเปิดเครื่องซ้ำเพื่อตรวจสอบ

• ไม่เสียบสายชาร์จขณะที่เครื่องหรือพอร์ตยังชื้น

• ไม่ใช้ไดร์เป่าผม เครื่องทำความร้อน หรือวางกลางแดดจัด

• ไม่ใช้ลมอัดเป่าเข้าไปในพอร์ต

• ไม่ใช้สำลี ทิชชู หรือของแหลมสอดเข้าไปในช่องชาร์จ

• ไม่เป่าลมจากปากเข้าไป เพราะลมหายใจมีความชื้นและอาจทำให้ความชื้นเพิ่มขึ้น

ความร้อนสูงอาจส่งผลต่อแบตเตอรี่ กาว หรือซีลภายใน ส่วนแรงลมที่มากเกินไปอาจดันความชื้นเข้าไปในส่วนที่ลึกกว่าเดิม คำแนะนำของ Apple ก็ระบุว่าไม่ควรใช้แหล่งความร้อนภายนอกหรือลมอัดในการทำให้ช่องเชื่อมต่อแห้ง

เครื่องเปิดติด ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสียหาย

หลังจากโทรศัพท์โดนน้ำ บางเครื่องอาจยังเปิดใช้งานได้ตามปกติ ทำให้หลายคนเข้าใจว่าเครื่องไม่น่ามีปัญหาแล้ว

อย่างไรก็ตาม ความชื้นหรือคราบของเหลวอาจยังหลงเหลืออยู่ภายใน และอาการผิดปกติอาจเกิดขึ้นภายหลัง เช่น

• หน้าจอสัมผัสรวน

• มีเส้นหรือรอยด่างบนหน้าจอ

• ลำโพงเสียงเบาหรือเสียงแตก

• กล้องมีฝ้าหรือหยดน้ำ

• เครื่องร้อนผิดปกติ

• แบตเตอรี่ลดเร็ว

• ชาร์จไม่เข้า หรือขึ้นข้อความตรวจพบความชื้น

• เครื่องเปิดและดับเอง

หากพบอาการเหล่านี้ หรือเครื่องตกลงไปในน้ำเป็นเวลานาน ควรนำไปตรวจสอบที่ศูนย์บริการหรือร้านซ่อมที่มีความน่าเชื่อถือโดยเร็ว โดยเฉพาะกรณีที่เป็นน้ำทะเล น้ำสระ เครื่องดื่ม หรือของเหลวที่อาจทิ้งคราบไว้ภายใน

สรุป มือถือน้ำเข้า อย่ารีบหาถังข้าวสาร

การนำโทรศัพท์ไปแช่ในข้าวสารเป็นความเชื่อที่อาจไม่ได้ช่วยดึงความชื้นออกจากภายในเครื่องอย่างมีประสิทธิภาพ และยังเสี่ยงทำให้ฝุ่น แป้ง หรือเศษข้าวเข้าไปอุดตันตามช่องต่าง ๆ

สิ่งที่ควรทำคือรีบนำเครื่องออกจากน้ำ ปิดเครื่อง ถอดอุปกรณ์เสริม เช็ดภายนอกให้แห้ง และวางไว้ในบริเวณที่มีอากาศถ่ายเท โดยหลีกเลี่ยงการชาร์จ การใช้ความร้อน และการสอดวัตถุเข้าไปในพอร์ต

ที่สำคัญ แม้เครื่องจะยังเปิดติด ก็ไม่ได้หมายความว่าชิ้นส่วนภายในจะปลอดภัยจากความชื้นเสมอไป หากพบความผิดปกติ ควรหยุดใช้งานและนำเครื่องไปให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจลุกลามในภายหลัง

ทำไมการแช่ข้าวสารถึงเป็นวิธีที่ไม่ควรทำ?

        แม้ข้าวสารจะมีความสามารถในการดูดความชื้น แต่ประสิทธิภาพนั้นไม่เพียงพอที่จะดึงความชื้นออกจากส่วนประกอบภายในเครื่องมือถือได้อย่างหมดจด ตรงกันข้าม การนำมือถือไปฝังในข้าวสารกลับมีความเสี่ยงที่จะทำให้ฝุ่น แป้ง หรือเศษข้าวหลุดเข้าไปอุดตันในพอร์ตชาร์จ ลำโพง หรือช่องต่างๆ ของเครื่อง ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ การเสียเวลาไปกับการแช่ข้าวสารยังทำให้พลาดโอกาสสำคัญในการรีบทำให้เครื่องแห้งอย่างถูกวิธี อีกทั้ง Apple ยังได้ออกคำแนะนำชัดเจนว่าไม่ควรนำ iPhone ไปใส่ในถุงข้าวสารเพราะอาจส่งผลเสียต่อตัวเครื่อง