NFT Art คืออะไร ทำไมเคยขายได้หลายร้อยล้าน

ช่วงปี 2021 คำว่า NFT Art กลายเป็นหนึ่งในคำที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในโลกดิจิทัล เมื่อผลงานศิลปะบางชิ้นถูกซื้อขายด้วยมูลค่าหลายสิบล้าน ไปจนถึงหลายร้อยล้านบาท จนทำให้หลายคนสงสัยว่า "ทำไมรูปภาพที่ใครก็เซฟได้ ถึงมีคนยอมจ่ายเงินมหาศาลเพื่อเป็นเจ้าของ"

แม้กระแสของ NFT จะไม่ร้อนแรงเหมือนในอดีต แต่เทคโนโลยีเบื้องหลังยังคงถูกนำไปใช้ในหลายวงการ และ NFT Art ก็ยังเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของโลกศิลปะยุคดิจิทัล

บทความนี้จะพาไปรู้จักว่า NFT Art คืออะไร ทำไมเคยมีมูลค่าสูง และเหตุใดตลาดจึงเปลี่ยนแปลงไปในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

NFT Art คืออะไร

NFT ย่อมาจาก Non-Fungible Token ซึ่งหมายถึง "โทเคนที่ไม่สามารถทดแทนกันได้"

หากอธิบายแบบง่าย ๆ NFT คือใบรับรองความเป็นเจ้าของในรูปแบบดิจิทัล ที่ถูกบันทึกไว้บนระบบบล็อกเชน ทำให้สามารถตรวจสอบได้ว่าใครเป็นเจ้าของผลงานนั้น และประวัติการซื้อขายเป็นอย่างไร

เมื่อคำว่า NFT มารวมกับงานศิลปะ จึงกลายเป็น NFT Art หรือผลงานศิลปะดิจิทัลที่มีใบรับรองความเป็นเจ้าของอยู่บนบล็อกเชน

แม้ว่าภาพจะสามารถถูกดูหรือดาวน์โหลดได้เหมือนรูปทั่วไป แต่ผู้ที่ถือ NFT จะเป็นผู้ที่ได้รับการยืนยันว่าเป็น "เจ้าของ" ผลงานชิ้นนั้นในเชิงดิจิทัล

แล้วทำไมคนถึงยอมซื้อ

หลายคนตั้งคำถามว่า

"ถ้าคัดลอกรูปได้ แล้วจะซื้อไปทำไม"

คำตอบคล้ายกับการสะสมงานศิลปะในโลกจริง

เช่น ภาพวาดชื่อดังสามารถถูกพิมพ์เป็นโปสเตอร์ได้หลายล้านใบ แต่ต้นฉบับก็ยังมีมูลค่ามหาศาล เพราะคุณค่าของมันอยู่ที่ความเป็นของแท้และความหายาก

NFT ก็ใช้แนวคิดเดียวกัน

ผู้ซื้อไม่ได้ซื้อไฟล์ภาพเพียงอย่างเดียว แต่ซื้อสิทธิ์ความเป็นเจ้าของที่สามารถตรวจสอบได้บนบล็อกเชน

ทำไม NFT Art ถึงเคยขายได้หลายร้อยล้านบาท

มีหลายปัจจัยที่ทำให้ตลาด NFT เติบโตอย่างรวดเร็ว

1. ความหายาก

NFT แต่ละชิ้นมักถูกสร้างขึ้นในจำนวนจำกัด

บางผลงานมีเพียงชิ้นเดียวบนโลก

ยิ่งหายาก ก็ยิ่งมีโอกาสเพิ่มมูลค่า

หลักการนี้ไม่ต่างจากของสะสม เช่น การ์ดหายาก เหรียญโบราณ หรือนาฬิการุ่นลิมิเต็ด

2. กระแสคริปโทเคอร์เรนซี

ในช่วงปี 2020–2021 ราคาสินทรัพย์ดิจิทัลหลายประเภทปรับตัวสูงขึ้น นักลงทุนจำนวนมากมีสภาพคล่องและเริ่มมองหาทรัพย์สินดิจิทัลรูปแบบใหม่ ส่งผลให้ NFT ได้รับความสนใจอย่างรวดเร็ว

3. ศิลปินสามารถขายงานได้โดยตรง

ก่อนหน้านี้ศิลปินดิจิทัลมักประสบปัญหาในการสร้างรายได้

แต่ NFT เปิดโอกาสให้ขายผลงานโดยตรงถึงผู้สะสมทั่วโลก

ไม่จำเป็นต้องผ่านแกลเลอรีหรือคนกลาง

นอกจากนี้ ศิลปินยังสามารถกำหนดค่าลิขสิทธิ์จากการขายต่อ (Royalty) ได้ในหลายแพลตฟอร์ม ทำให้ได้รับผลตอบแทนเมื่อผลงานเปลี่ยนมือ

4. การเก็งกำไร

นักลงทุนจำนวนไม่น้อยซื้อ NFT เพราะเชื่อว่าราคาจะเพิ่มขึ้นในอนาคต

เมื่อมีคนพร้อมซื้อในราคาที่สูงกว่า ราคาตลาดจึงพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยนี้ก็ทำให้ตลาดมีความผันผวนสูงเช่นกัน

ผลงาน NFT ที่สร้างประวัติศาสตร์

หนึ่งในผลงานที่ทำให้คนทั่วโลกรู้จัก NFT คือผลงาน Everydays: The First 5000 Days ของศิลปินดิจิทัล Beeple

ผลงานชิ้นนี้ถูกนำไปประมูลและขายได้ในราคาประมาณ 69 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นเงินไทยในเวลานั้นมากกว่าสองพันล้านบาท

เหตุการณ์นี้ทำให้หลายคนเริ่มมองว่า งานศิลปะดิจิทัลสามารถมีมูลค่าไม่แพ้งานศิลปะแบบดั้งเดิม

หลังจากนั้น ตลาด NFT ก็เติบโตอย่างรวดเร็ว และมีทั้งศิลปิน นักลงทุน บริษัท และคนดังเข้ามามีส่วนร่วม

แล้วทำไมกระแส NFT ถึงซาลง

หลังจากช่วงพีค ตลาด NFT เริ่มชะลอตัวด้วยหลายสาเหตุ

• ราคาคริปโทเคอร์เรนซีลดลง

• นักลงทุนเริ่มระมัดระวังมากขึ้น

• มีโครงการ NFT เกิดขึ้นจำนวนมากจนล้นตลาด

• การเก็งกำไรลดลง

• ความต้องการซื้อขายลดลงเมื่อเทียบกับช่วงกระแสสูงสุด

NFT จำนวนไม่น้อยมีมูลค่าลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับช่วงแรก

อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีบางโครงการที่สามารถรักษามูลค่าไว้ได้ เพราะมีชุมชนผู้สนับสนุนที่แข็งแรง หรือมีการนำ NFT ไปใช้ประโยชน์เพิ่มเติม เช่น สิทธิ์เข้าร่วมกิจกรรม สิทธิประโยชน์พิเศษ หรือการใช้งานในเกมและแพลตฟอร์มดิจิทัล

NFT ยังมีอนาคตหรือไม่

แม้กระแสการซื้อขาย NFT Art จะลดลง แต่เทคโนโลยี NFT ยังมีศักยภาพในหลายด้าน

ตัวอย่างเช่น

• บัตรเข้าชมคอนเสิร์ตแบบดิจิทัล

• เอกสารรับรองความเป็นเจ้าของ

• ใบรับรองการศึกษา

• ของสะสมในเกม

• สมาชิกแบบดิจิทัล

• สินทรัพย์ในโลกเสมือน

หลายบริษัทและนักพัฒนายังคงทดลองนำ NFT ไปประยุกต์ใช้กับบริการใหม่ ๆ ซึ่งอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจดิจิทัลในอนาคต

หากอยากลงทุนใน NFT ควรรู้อะไรบ้าง

การลงทุนใน NFT มีความเสี่ยงค่อนข้างสูง

ก่อนตัดสินใจซื้อ ควรศึกษาปัจจัยต่าง ๆ เช่น

• ความน่าเชื่อถือของผู้สร้าง

• จำนวนผลงานที่ออกขาย

• ความต้องการของตลาด

• สภาพคล่องในการซื้อขาย

• ประโยชน์ที่ NFT มอบให้มากกว่าการเป็นรูปภาพ

ไม่ควรลงทุนเพียงเพราะเห็นว่าราคากำลังปรับตัวสูง เพราะตลาดสามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

สรุป

NFT Art คือการนำผลงานศิลปะดิจิทัลมาผูกกับเทคโนโลยีบล็อกเชน เพื่อสร้างหลักฐานความเป็นเจ้าของที่ตรวจสอบได้ แม้ว่าผู้คนจะยังสามารถดูหรือบันทึกภาพได้ แต่เจ้าของ NFT คือผู้ที่ถือสิทธิ์ความเป็นเจ้าของในโลกดิจิทัล

เหตุผลที่ NFT Art เคยขายได้หลายร้อยล้านบาท มาจากความหายาก กระแสคริปโทเคอร์เรนซี ความเชื่อมั่นของนักลงทุน และการมองว่างานศิลปะดิจิทัลสามารถเป็นสินทรัพย์สะสมได้เช่นเดียวกับงานศิลปะแบบดั้งเดิม

แม้ว่ากระแสจะลดลงจากจุดสูงสุด แต่ NFT ก็ได้ทิ้งร่องรอยสำคัญไว้ในประวัติศาสตร์ของโลกดิจิทัล และอาจยังมีบทบาทต่อเทคโนโลยีและเศรษฐกิจในรูปแบบใหม่ในอนาคต