ภาพ ร.5 ทรงทอดปลาทู ใครเป็นคนถ่าย? เบื้องหลังภาพคุ้นตาในร้านอาหารไทย
ภาพ ร.5 ทรงทอดปลาทู ใครเป็นคนถ่าย? เบื้องหลังภาพคุ้นตาในร้านอาหารไทย
เชื่อว่าคนไทยจำนวนมากคงเคยเห็น พระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือ รัชกาลที่ 5 ที่ทรงฉลองพระองค์ด้วยผ้าโสร่งแบบเรียบง่าย ประทับอยู่หน้าเตาถ่าน และกำลังทรงปรุงอาหารด้วยพระองค์เอง
ภาพนี้มักพบเห็นได้ตามร้านอาหารไทยหลายแห่ง จนกลายเป็นภาพคุ้นตา แต่หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่า ในกระทะนั้นพระองค์กำลังทรงทอดอะไร และใครคือผู้ที่อยู่หลังกล้อง บันทึกภาพประวัติศาสตร์ภาพนี้เอาไว้
คำตอบที่เล่าต่อกันมา คือ พระองค์กำลังทรงทอด “ปลาทู” ซึ่งเป็นพระกระยาหารที่พระองค์ทรงโปรดปรานเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะเมื่อเสด็จประพาสเมืองเพชรบุรี ก็มักมีเรื่องเล่าถึงปลาทูอยู่เสมอ
ในสมัยนั้น ปลาทูไม่ได้เป็นเพียงอาหารธรรมดาอย่างที่หลายคนคุ้นเคยในปัจจุบัน แต่ถูกมองว่าเป็นของดี กินให้อร่อยต้องทอดให้พอดี ไม่อมน้ำมัน ไม่มีกลิ่นคาว และต้องได้รสที่ถูกปากจริง ๆ
ว่ากันว่า ผู้ที่ทอดปลาทูได้ถูกพระราชหฤทัยที่สุดคือ เจ้าจอมเอิบ พระสนมคนโปรด ซึ่งมีฝีมือในการทอดปลาทูเป็นพิเศษ เพราะหากทอดพลาดไปเพียงนิดเดียว ทั้งกลิ่นและรสชาติอาจเปลี่ยนไปทันที
แต่ในคราวนั้น พระองค์ทรงนึกสนุก และมีพระราชประสงค์จะลองทอดปลาทูด้วยพระองค์เอง จึงเกิดเป็นภาพที่หลายคนจดจำได้จนถึงทุกวันนี้
พระบรมฉายาลักษณ์ดังกล่าวถ่ายขึ้นที่ พระตำหนักเรือนต้น ภายในพระราชวังดุสิต บริเวณริมบึงน้ำที่เรียกว่า “อ่างหยก” ซึ่งอยู่ตรงข้ามกับพระที่นั่งวิมานเมฆ บรรยากาศของภาพจึงดูเรียบง่าย เป็นกันเอง และต่างจากภาพทางการของพระมหากษัตริย์ที่คนส่วนใหญ่มักคุ้นเคย
อีกจุดที่ทำให้ภาพนี้น่าสนใจมากขึ้น คือผู้ที่อยู่หลังกล้องไม่ได้เป็นช่างภาพอาชีพ แต่คือ เจ้าจอมเอิบ นั่นเอง
มีการเล่าว่า พระองค์ทรงรับสั่งให้เจ้าจอมเอิบทำหน้าที่เป็นผู้ฉายพระรูป เพราะในยุคนั้น กล้องถ่ายภาพยังเป็นวิทยาการสมัยใหม่ และข้าราชบริพารส่วนใหญ่ยังใช้กล้องกันไม่แพร่หลาย
เจ้าจอมเอิบจึงไม่ใช่เพียงผู้ถวายงานใกล้ชิด แต่ยังเป็นสตรีในราชสำนักที่มีความรู้เรื่องการถ่ายภาพ สามารถใช้กล้องและล้างรูปได้ด้วยตัวเอง จนถือได้ว่าเป็นช่างภาพสมัครเล่นคนสำคัญในราชสำนักช่วงนั้น
สิ่งที่ทำให้ภาพนี้ได้รับความนิยมและถูกนำไปติดในร้านอาหารไทยจำนวนมาก อาจไม่ได้อยู่แค่เรื่องปลาทูหรือเตาถ่านเท่านั้น แต่อยู่ที่ความรู้สึกเรียบง่าย อบอุ่น และใกล้ชิดชีวิตคนไทย
จากพระบรมฉายาลักษณ์หนึ่งภาพ เราจึงได้เห็นทั้งพระราชอัธยาศัยส่วนพระองค์ ความพิถีพิถันเรื่องอาหาร และบทบาทของเจ้าจอมเอิบในฐานะผู้มีฝีมือทั้งด้านการปรุงอาหารและการถ่ายภาพ
ภาพ ร.5 ทรงทอดปลาทู จึงไม่ใช่แค่ภาพประดับร้านอาหาร แต่เป็นภาพที่สะท้อนเสี้ยวหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทย ผ่านเรื่องเล็ก ๆ อย่างปลาทู กระทะ เตาถ่าน และคนหลังกล้องที่หลายคนอาจเพิ่งรู้ชื่อในวันนี้
เขียนโดย Mac Casanova
6 อำเภอที่ธรรมชาติสวยที่สุดใน ประเทศไทย สัมผัสเสน่ห์ป่าเขา ทะเล และสายหมอกที่งดงามระดับโลก
คำอธิษฐานวันเกิดให้ตัวเอง
เปิด 9 อาชีพในตำนานที่ปัจจุบันเริ่มไม่ค่อยเห็นแล้วในไทย จากอาชีพยอดฮิตในอดีต สู่ความทรงจำของใครหลายคน
หม้อหุงข้าวรู้ได้อย่างไร
ทำไมเสาไม้ใต้เวนิสยังไม่ผุ
7 จังหวัดที่คนมัก "ขับผ่าน" แต่ถ้าแวะ...อาจหลงรักจนอยากกลับไปอีก
ข้าวสารหมดอายุไหม
ไมโครเวฟระเบิดได้ไหม
เลขท้าวเวสสุวรรณ งวด 1 สิงหาคม 2569
5 เทคนิคการซื้อหวยให้ถูกบ่อย
แคะหูบ่อยเสี่ยงหรือไม่
เก็บผมร่วงบนพื้นง่ายขึ้น
8 รถจักรยานยนต์ที่คนนิยมใช้มากที่สุดในประเทศไทย
ชวนลองมาดูกันอีกกับการเปิดมุมมองใหม่ ๆ บนโลกใบนี้ ด้วยภาพถ่ายหาดูยากที่คุณอาจไม่เคยเห็นมาก่อน (ชุดที่ 7)
วันเข้าพรรษา ทำบุญอะไรได้บ้างให้มีความหมาย
ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร: ทางสายกลางและอริยสัจ 4 หัวใจสำคัญของพระพุทธศาสนา
แม่น้ำเนรัญชรา สายน้ำแห่งการตรัสรู้
ประเทศที่คนนิยมกินแมลงจากไทยมากที่สุด อันดับที่หนึ่งของโลก
เชฟบาร์บีคิวหน้าตาคล้ายอีลอน มัสก์ ได้รับยอดไลค์ถึง 800,000 ครั้งภายในเวลาเพียงสองวัน!
ซูริ ลูกสาววัย 20 ปีของทอม ครูซ ได้เปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการแล้ว โดยเลิกใช้นามสกุล "ครูซ"
พยาบาลห้องฉุกเฉินคนหนึ่งถูกไม้เท้าเดินป่าแทงขณะเดินป่า แต่เขาก็ยังเดินลงเขาเป็นระยะทาง 16 กิโลเมตรอย่างใจเย็นเพื่อขอความช่วยเหลือและได้รับการช่วยเหลือในที่สุด
สามพี่น้องแต่งงานกับผู้ชายคนเดียวกันเพราะพวกเธอไม่อยากแยกกัน การแต่งงานสุดประหลาดของพวกเธอก่อให้เกิดความขัดแย้ง
