ฟันเป็นแมง

ฟันเป็นแมง (หรือที่เราเรียกกันทางการแพทย์ว่า ฟันผุ) จริงๆ แล้วไม่ได้เกิดจากตัวแมงหรือหนอนไปกัดกินฟันครับ แต่มันเกิดจากกระบวนการทำลายผิวฟันของกรดที่สร้างโดยแบคทีเรียในปากของเราเอง

   1. แบคทีเรียในช่องปาก (Bacteria)

ในปากของทุกคนจะมีแบคทีเรียอาศัยอยู่เป็นปกติ โดยเฉพาะตัวร้ายที่ชื่อว่า Streptococcus mutans แบคทีเรียพวกนี้จะคอยเกาะอยู่บนผิวฟันรวมตัวกันเป็นคราบเหนียวๆ ที่เรียกว่า คราบพลัค (Plaque)

2. อาหารกลุ่มน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรต (Substrate)

เมื่อเรากินอาหารประเภทน้ำตาล แป้ง ขนมหวาน น้ำอัดลม หรือแม้แต่ผลไม้ แบคทีเรียจะย่อยสลายอาหารเหล่านั้นแล้วเปลี่ยนให้กลายเป็นกรด ซึ่งกรดตัวนี้แหละครับที่จะไปกัดกร่อนแร่ธาตุในเนื้อฟันจนทำให้ฟันเริ่มยุ่ยและเป็นรู

  3. โครงสร้างฟันและน้ำลาย (Host)

ผิวฟัน: ฟันบางซี่มีร่องลึกบนผิวบดเคี้ยว ทำให้เศษอาหารและแบคทีเรียเข้าไปสะสมได้ง่าย

น้ำลาย: น้ำลายมีหน้าที่สำคัญในการช่วยชะล้างกรดและเติมแร่ธาตุกลับคืนสู่ผิวฟัน หากใครที่มีภาวะปากแห้ง น้ำลายน้อย ฟันก็จะมีโอกาสผุได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น

                   4. เวลา (Time)

ถ้าเราปล่อยให้กรดสัมผัสกับผิวฟันเป็นเวลานานหรือบ่อยเกินไป (เช่น ชอบกินจุกจิกตลอดทั้งวัน หรือไม่แปรงฟันก่อนนอน) กระบวนการสูญเสียแร่ธาตุจะเกิดขึ้นมากกว่าการซ่อมแซมตัวเอง จนกลายเป็นรูฟันผุในที่สุด

      วิธีป้องกันไม่ให้ "แมง" มาเยือนฟัน.    แปรงฟันสูตร 2-2-2: แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง แปรงนานครั้งละ 2 นาทีขึ้นไป และงดอาหารหลังแปรงฟัน 2 ชั่วโมงใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์: แนะนำขนาด 1,000–1,500 ppm เพื่อช่วยให้ผิวฟันแข็งแรงและทนต่อกรดได้ดีขึ้น

ใช้ไหมขัดฟัน: แปรงฟันอย่างเดียวเข้าไม่ถึงซอกฟัน ซึ่งเป็นจุดที่ฟันผุได้บ่อยที่สุด

ลดการกินจุกจิก: โดยเฉพาะของหวานและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล เพื่อลดจำนวนครั้งที่ฟันต้องเผชิญกับกรด ถ้าเริ่มรู้สึกเสียวฟันเวลาทานของหวานหรือน้ำเย็น หรือเห็นจุดดำๆ หรือน้ำตาลๆ บนผิวฟัน แนะนำให้ไปพบทันตแพทย์เพื่ออุดฟันตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่ฟันจะผุลึกไปถึงรากฟัน