ถ่ายรูปเปิดแฟลช ทำไมตาแดงเหมือนผีดูดเลือด และทำไมหมาแมวถึงตาเป็นสีเขียว

ถ่ายรูปเปิดแฟลช ทำไมตาแดงเหมือนผีดูดเลือด และทำไมหมาแมวถึงตาเป็นสีเขียว

ใครเคยถ่ายรูปตอนกลางคืนแล้วเปิดแฟลช น่าจะเคยเจอภาพหลอนแบบไม่ต้องแต่งเพิ่ม หน้าคนดูปกติทุกอย่าง แต่ดวงตากลับแดงวาบเหมือนผีดูดเลือดในหนังเก่า ๆ ทั้งที่ตอนถ่ายก็ไม่ได้รู้สึกว่ามีอะไรผิดปกติเลย

แล้วถ้าเปลี่ยนจากคนเป็นหมาหรือแมว ภาพที่ได้ก็ยิ่งแปลกเข้าไปอีก ตาของสัตว์เลี้ยงอาจไม่แดงเหมือนคน แต่กลายเป็นเขียว เหลือง ทอง หรือขาวสะท้อนแสงออกมาเหมือนมีไฟฉายอยู่ข้างในหัว

ความจริงทั้งหมดนี้ไม่ได้เกี่ยวกับผี ไม่ได้เกี่ยวกับตาปีศาจ และไม่ได้แปลว่าสัตว์เห็นอะไรที่เราไม่เห็น แต่มันเป็นเรื่องของแสงแฟลช รูม่านตา จอประสาทตา เส้นเลือดฝอย และโครงสร้างพิเศษในดวงตาสัตว์ที่มนุษย์ไม่มี

ตาแดงเกิดจากแฟลชวิ่งเข้าไปถึงด้านหลังลูกตา

เวลาเราถ่ายรูปในที่มืด รูม่านตาจะขยายเพื่อรับแสงให้มากขึ้น เพราะรอบตัวมีแสงน้อย ดวงตาต้องเปิดช่องรับแสงกว้างขึ้นเพื่อให้เรามองเห็นได้ดีขึ้น

พอกล้องยิงแฟลชออกมา แสงแฟลชที่สว่างและมาเร็วมากจะพุ่งผ่านรูม่านตาเข้าไปในลูกตา ไปถึงบริเวณจอประสาทตาด้านหลัง ซึ่งเป็นชั้นที่รับภาพและส่งสัญญาณไปยังสมอง

จอประสาทตาด้านหลังมีเส้นเลือดฝอยจำนวนมาก แสงแฟลชจึงสะท้อนกลับออกมาพร้อมสีแดงของเลือด กล้องเลยจับภาพดวงตาเป็นสีแดงวาบอย่างที่เห็น

ทำไมตาคนเป็นสีแดง ไม่ใช่สีอื่น

สีแดงในภาพแฟลชไม่ได้มาจากม่านตา ไม่ได้มาจากสีตา และไม่ได้แปลว่าดวงตากำลังเลือดออก แต่มาจากแสงที่สะท้อนเส้นเลือดด้านหลังลูกตา

ดวงตาคนไม่มีชั้นสะท้อนแสงพิเศษแบบสัตว์กลางคืน แสงที่เข้าไปจึงสะท้อนจากบริเวณที่มีเลือดมากเป็นหลัก สีที่กล้องเห็นจึงออกแดงหรือแดงส้ม

ยิ่งถ่ายในที่มืด รูม่านตายิ่งกว้าง แฟลชยิ่งเข้าไปลึกและสะท้อนกลับออกมาได้มาก ภาพตาแดงจึงเกิดง่ายเป็นพิเศษในงานเลี้ยงกลางคืน ห้องมืด หรือเวลาถ่ายรูปใกล้ ๆ ด้วยแฟลชตรงหน้า

ทำไมบางคนตาแดงชัดกว่าคนอื่น

ไม่ใช่ทุกคนจะตาแดงเท่ากัน เพราะขึ้นกับหลายอย่าง เช่น ขนาดรูม่านตา ความมืดของห้อง ระยะห่างจากกล้อง มุมแฟลช มุมที่คนมองกล้อง และตำแหน่งของแฟลชกับเลนส์

ถ้าแฟลชอยู่ใกล้เลนส์มาก แสงที่สะท้อนจากตาจะย้อนกลับเข้ากล้องได้ง่าย ภาพตาแดงจึงเกิดชัด แต่ถ้าแฟลชอยู่ห่างจากเลนส์หรือยิงเฉียงขึ้นเพดาน แสงสะท้อนจากตาอาจไม่กลับเข้ากล้องตรง ๆ อาการตาแดงก็ลดลง

นี่คือเหตุผลที่กล้องมือถือบางรุ่นหรือกล้องคอมแพกต์สมัยก่อนเกิดตาแดงง่าย เพราะแฟลชอยู่ใกล้กับเลนส์มาก แสงเข้าและออกแทบเป็นเส้นทางเดียวกัน

ระบบลดตาแดงทำงานยังไง

กล้องบางรุ่นมีโหมดลดตาแดงที่ยิงแสงนำก่อนถ่ายจริง หรือเปิดไฟเล็ก ๆ ให้ดวงตาปรับตัวก่อน จุดประสงค์คือทำให้รูม่านตาหดลงก่อนแฟลชหลักจะยิงออกมา

เมื่อรูม่านตาแคบลง แสงแฟลชจะเข้าไปในลูกตาได้น้อยลง และแสงสะท้อนจากเส้นเลือดด้านหลังก็กลับเข้ากล้องน้อยลง ภาพตาแดงจึงลดลง

พูดง่าย ๆ คือกล้องไม่ได้ลบผีออกจากตา แต่หลอกให้รูม่านตาปิดช่องรับแสงให้เล็กลงก่อนถ่ายจริงเท่านั้นเอง

แล้วทำไมหมาแมวตาเขียว

หมา แมว และสัตว์หลายชนิดมีโครงสร้างพิเศษอยู่ด้านหลังจอประสาทตา เรียกว่า Tapetum Lucidum เป็นชั้นสะท้อนแสงที่ช่วยสะท้อนแสงกลับผ่านจอประสาทตาอีกครั้ง ทำให้สัตว์ใช้แสงน้อย ๆ ในความมืดได้คุ้มขึ้น

ลองนึกภาพเหมือนมีแผ่นสะท้อนแสงอยู่ด้านหลังดวงตา แสงที่เข้าตาแล้วไม่ถูกจับในรอบแรก จะถูกสะท้อนกลับมาให้เซลล์รับแสงมีโอกาสใช้อีกครั้ง สัตว์จึงมองเห็นในที่มืดได้ดีกว่ามนุษย์หลายกรณี

แต่ผลข้างเคียงคือเวลาถูกแฟลชหรือไฟฉายส่อง แสงจะสะท้อนกลับออกมาชัดมาก ทำให้ตาสัตว์ดูเรืองแสงเป็นสีเขียว เหลือง ฟ้า ขาว หรือทอง ขึ้นกับชนิดสัตว์ สีตา อายุ และมุมแสง

ตาสัตว์ไม่ได้มีไฟอยู่ข้างใน

เวลามองแมวในที่มืดแล้วเห็นตาวาว หลายคนรู้สึกเหมือนตาแมวมีแสงอยู่เอง แต่จริง ๆ แล้วดวงตาไม่ได้ผลิตแสงออกมาเอง มันแค่สะท้อนแสงจากแหล่งอื่น เช่น ไฟหน้ารถ ไฟฉาย หรือแฟลชกล้อง

ถ้าอยู่ในความมืดสนิทแบบไม่มีแสงเลย ตาสัตว์ก็ไม่ได้เรืองแสงเองเหมือนหลอดไฟ เพราะ Tapetum Lucidum ต้องมีแสงให้สะท้อนก่อน

ดังนั้นตาแมวที่วาวในความมืดคือกระจกธรรมชาติในตา ไม่ใช่พลังลึกลับหรือสัญญาณเหนือธรรมชาติ

ทำไมสัตว์ต้องมี Tapetum Lucidum

สัตว์จำนวนมากต้องใช้ชีวิตในช่วงแสงน้อย เช่น พลบค่ำ กลางคืน หรือพื้นที่ที่มีเงามืด การมองเห็นในที่แสงน้อยจึงสำคัญมากสำหรับการล่า หลบภัย และเคลื่อนไหว

Tapetum Lucidum ช่วยเพิ่มโอกาสให้แสงถูกใช้ซ้ำ เหมือนมีระบบรีไซเคิลแสงในดวงตา ทำให้สัตว์บางชนิดมองเห็นในที่มืดได้ดีกว่ามนุษย์

แต่นั่นไม่ได้แปลว่าสัตว์เห็นภาพเหมือนเราทุกอย่าง เพียงแต่ดวงตาของมันถูกปรับมาให้เหมาะกับชีวิตที่ต้องใช้แสงน้อยมากกว่าเรา

ทำไมคนไม่มีชั้นนี้

มนุษย์ไม่มี Tapetum Lucidum แบบหมาแมว เพราะวิวัฒนาการของเราพึ่งพาการมองเห็นในเวลากลางวันและรายละเอียดของสีมากกว่าการล่าในความมืดแบบสัตว์กลางคืนหลายชนิด

เรามองสีและรายละเอียดบางอย่างได้ดี แต่แลกกับการมองในที่มืดที่ไม่ได้ดีเท่าสัตว์ที่มีชั้นสะท้อนแสงพิเศษนี้

นี่คือเหตุผลที่กลางคืนแมวเดินในบ้านได้อย่างมั่นใจ ส่วนมนุษย์เดินชนขาโต๊ะได้อย่างมั่นใจเหมือนกัน แต่เป็นความมั่นใจคนละแบบ

ทำไมถ่ายหมาแมวแล้วสีตาไม่เหมือนกัน

สีตาสะท้อนของสัตว์ขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น ชนิดสัตว์ สายพันธุ์ สีม่านตา ความหนาและองค์ประกอบของ Tapetum Lucidum อายุของสัตว์ มุมที่แฟลชส่อง และตำแหน่งกล้อง

บางตัวตาออกเขียว บางตัวออกเหลืองทอง บางตัวออกฟ้า หรือบางภาพข้างหนึ่งสีต่างจากอีกข้างได้ถ้ามุมแสงไม่เท่ากัน

ดังนั้นถ่ายรูปแมวแล้วตาเขียววาบ ไม่ได้แปลว่ามันกำลังโกรธหรือโดนผีเข้า มันแค่มีระบบสะท้อนแสงในตาที่ทำงานดีเกินไปสำหรับกล้องของเรา

ถ่ายยังไงให้ไม่ตาแดงหรือตาวาว

วิธีง่ายที่สุดคือหลีกเลี่ยงการยิงแฟลชตรงเข้าตา โดยเฉพาะในที่มืดมาก ถ้าเป็นไปได้ให้เปิดไฟห้องเพิ่ม ใช้แสงธรรมชาติ หรือให้แสงมาจากด้านข้างแทนการยิงตรงจากกล้อง

ถ้าใช้กล้องที่ปรับได้ ลองให้แฟลชเด้งเพดานหรือผนังแทนการยิงตรงหน้า เพื่อให้แสงนุ่มและไม่สะท้อนกลับเข้ากล้องตรง ๆ

ถ้าใช้มือถือ อาจแตะเปิดโหมดกลางคืน เปิดไฟรอบ ๆ หรือให้คนมองเฉียงออกจากเลนส์เล็กน้อย อย่าจ้องกล้องตรง ๆ ในระยะใกล้มากขณะเปิดแฟลช

ตาแดงในรูปอันตรายไหม

ตาแดงจากแฟลชในภาพถ่ายทั่วไปไม่ใช่โรค และไม่ได้แปลว่าดวงตาเป็นอะไรเสียหาย มันเป็นแค่แสงสะท้อนจากด้านหลังตาที่กล้องจับได้

แต่ถ้าถ่ายรูปเด็กแล้วเห็นแสงสะท้อนในตาผิดปกติ เช่น ข้างหนึ่งเป็นสีขาวหรือสีต่างจากอีกข้างอย่างชัดเจนซ้ำ ๆ โดยไม่ใช่แค่ตาแดงธรรมดา ควรให้แพทย์ตรวจตาเพื่อความปลอดภัย เพราะบางกรณีแสงสะท้อนผิดปกติอาจบอกปัญหาในดวงตาได้

สำหรับผู้ใหญ่ ถ้ามีอาการตามัว ปวดตา เห็นแสงวาบผิดปกติ หรือรูม่านตาเปลี่ยนไป ไม่ควรดูจากรูปอย่างเดียว ควรตรวจตาจริงมากกว่าเดาจากภาพถ่าย

 

ตาแดงในภาพถ่ายเปิดแฟลชเกิดจากแสงแฟลชส่องผ่านรูม่านตาที่ขยายในที่มืด เข้าไปสะท้อนเส้นเลือดฝอยบริเวณจอประสาทตาด้านหลัง กล้องจึงจับสีแดงของเลือดกลับออกมา ทำให้ตาดูแดงเหมือนผีดูดเลือดทั้งที่จริงเป็นเรื่องของแสงล้วน ๆ

ส่วนหมาแมวและสัตว์หลายชนิดตาวาวเป็นสีเขียว เหลือง หรือทอง เพราะมีชั้นสะท้อนแสงชื่อ Tapetum Lucidum อยู่ด้านหลังจอประสาทตา ชั้นนี้ช่วยให้มองเห็นในที่มืดได้ดีขึ้น แต่ก็ทำให้เวลาถูกแฟลชหรือไฟฉายส่อง ดวงตาสะท้อนแสงกลับมาแรงกว่าคนมาก

ถ้าไม่อยากได้รูปตาแดงหรือตาวาว ให้เพิ่มแสงรอบตัว หลีกเลี่ยงแฟลชยิงตรงเข้าตา ใช้แสงด้านข้าง หรือให้คนและสัตว์ไม่จ้องเลนส์ตรง ๆ ในความมืด เพราะปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากดวงตาน่ากลัว แต่เกิดจากกล้องยิงแสงเข้าไปถูกกระจกและเส้นเลือดธรรมชาติที่ซ่อนอยู่ในดวงตาเราเอง