ทำไม น้ำมูกถึงไหล เกิดจากสาเหตุอะไรกันแน่?

        เคยเป็นไหมคะ อยู่ดีๆ น้ำมูกก็ไหลออกมาเองเหมือนเปิดก๊อกน้ำ บางทีก็ใสแจ๋วเหมือนน้ำเปล่า บางทีก็ข้นเหนียวจนหายใจไม่ออก น่ารำคาญสุดๆ เลย

        อาการน้ำมูกไหลเนี่ย จริงๆ แล้วมันเป็นกลไกการป้องกันตัวเองของร่างกายเราค่ะ ข้างในจมูกของเราจะมีเยื่อบุผิว คอยทำหน้าที่ดักจับสิ่งแปลกปลอมอยู่แล้ว พอมีอะไรไปกระตุ้นหรือทำให้มันระคายเคือง ร่างกายก็จะสั่งให้ผลิตน้ำมูกออกมาเยอะขึ้นเพื่อชะล้างเอาสิ่งเหล่านั้นออกไปนั่นเอง

        การที่น้ำมูกไหลเป็นกลไกธรรมชาติของร่างกายที่ต้องการ "ปกป้องและทำความสะอาด" ระบบทางเดินหายใจค่ะ เมื่อมีอะไรมากระตุ้น ร่างกายจะรีบผลิตน้ำมูกออกมาเพื่อดักจับและขับสิ่งแปลกปลอมเหล่านั้นออกไป

ถ้าแยกเป็นเหตุผลหลักๆ ที่เราเจอกันบ่อย มีดังนี้ค่ะ:

• ร่างกายกำลังต่อสู้กับไวรัส (เป็นหวัด): เมื่อเราติดเชื้อไข้หวัด เยื่อบุจมูกจะเกิดการอักเสบและบวม ร่างกายจึงผลิตน้ำมูกออกมาจำนวนมากเพื่อชะล้างเชื้อโรคออกไปค่ะ

• ปฏิกิริยาจากโรคภูมิแพ้: สำหรับคนที่เป็นภูมิแพ้ พอจมูกไปสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ เช่น ฝุ่น ละอองเกสร ขนสัตว์ หรือไรฝุ่น ร่างกายจะปล่อยสารที่ชื่อว่า ฮิสตามีน (Histamine) ออกมา สารนี้จะกระตุ้นให้เยื่อบุจมูกบวมและผลิตน้ำมูกใสๆ ออกมาเพียบ พร้อมอาการจามและคันตาค่ะ

• สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง: จมูกของเราทำหน้าที่ปรับอุณหภูมิและความชื้นของลมหายใจก่อนเข้าสู่ปอด เวลาเราเจออากาศเย็นๆ (เช่น ตอนตื่นนอนหรือเดินเข้าห้องแอร์) หรืออากาศแห้ง เส้นเลือดในโพรงจมูกจะขยายตัวและผลิตน้ำมูกออกมาเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น เป็นเหตุผลว่าทำไมอยู่ดีๆ ก็มีน้ำมูกไหลตอนเจออากาศเย็นค่ะ

• การกินอาหารเผ็ดร้อน: อาหารรสจัด สารแคปไซซินในพริก หรือความร้อนจากน้ำซุป จะไปกระตุ้นเส้นประสาทในโพรงจมูกและต่อมรับรส ทำให้ร่างกายสั่งการเลียนแบบอาการระคายเคือง น้ำมูกและน้ำตาจึงไหลออกมาพร้อมกันค่ะ

• สิ่งระคายเคืองในอากาศ: เช่น ควันบุหรี่ ควันรถยนต์ น้ำหอมกลิ่นแรงๆ หรือสารเคมี สารเหล่านี้เข้าไปทำให้เยื่อบุจมูกเกิดความระคายเคือง ร่างกายจึงต้องขับน้ำมูกมาชะล้างออกไปค่ะ

ถ้าอยากให้อาการดีขึ้นเร็วๆ วิธีที่ง่ายที่สุดคือ

        การดื่มน้ำอุ่นเยอะๆ ค่ะ น้ำจะช่วยไปละลายน้ำมูกที่ข้นเหนียวให้ขับออกมาง่ายขึ้น การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือก็ช่วยได้ดีมากๆ เลยนะคะ มันจะช่วยล้างสิ่งสกปรกและลดความอักเสบข้างในได้ดีสุดๆ หรือถ้าแน่นจมูกจนทนไม่ไหว การสูดดมไอน้ำร้อนก็ช่วยให้โล่งขึ้นได้

        แต่ถ้าลองทุกวิธีแล้วยังไม่หาย น้ำมูกเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเขียวสีเหลืองเข้ม มีไข้ หรือปวดเบ้าตา ร่วมด้วย แนะนำว่าอย่าฝืนกินยาเองเรื่อยเปื่อยเลยนะคะ ไปหาหมอให้คุณหมอช่วยเช็กดูดีกว่า เผื่อว่าจะเป็นไซนัสอักเสบหรือติดเชื้อแบคทีเรียจะได้รักษาได้ตรงจุดค่ะ ดูแลสุขภาพกันด้วยนะคะ จะได้กลับมาหายใจโล่งๆ สบายๆ

พูดง่ายๆ ก็คือ น้ำมูกไหลเป็นสัญญาณว่า "จมูกของเรากำลังทำงานอย่างหนักเพื่อปกป้องเราอยู่" นั่นเองค่ะ สังเกตอาการตัวเองดูนะคะว่าเป็นจากสาเหตุไหน จะได้ดูแลตัวเองได้ถูกจุดค่ะ