10 มหาวิทยาลัยที่มีคณะมากที่สุดในประเทศไทย

มหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ของไทยหลายแห่งไม่ได้มีแค่คณะหลัก แต่ยังมีวิทยาลัย สำนักวิชา หรือหน่วยงานจัดการเรียนการสอนเฉพาะทาง ทำให้ตัวเลข “จำนวนคณะ” ต้องดูจากวิธีนับของแต่ละสถาบันด้วย

เวลาพูดถึงมหาวิทยาลัยที่มี “คณะมากที่สุด” ในประเทศไทย ตัวเลขอาจไม่ได้ตรงกันทุกแหล่ง เพราะบางมหาวิทยาลัยนับเฉพาะคณะ ขณะที่บางแห่งรวมวิทยาลัย สำนักวิชา หรือสถาบันที่เปิดสอนด้วย รายชื่อกลุ่มมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่จึงควรดูในฐานะ “สถาบันที่มีหน่วยงานการเรียนการสอนหลากหลาย” มากกว่าการจัดอันดับแบบตายตัว

ข้อมูลจากต้นฉบับระบุชื่อมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่หลายแห่ง เช่น มหาวิทยาลัยรามคำแหง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

หนึ่งในชื่อที่มักถูกพูดถึงคือ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ซึ่งมีโครงสร้างคณะครอบคลุมหลายสาย ทั้งนิติศาสตร์ บริหารธุรกิจ มนุษยศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ วิทยาศาสตร์ รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ สื่อสารมวลชน วิศวกรรมศาสตร์ ศิลปกรรมศาสตร์ ทัศนมาตรศาสตร์ และสาธารณสุขศาสตร์ ตามรายชื่อคณะที่ปรากฏบนเว็บไซต์มหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นอีกสถาบันที่มีภาพจำด้านการเกษตรชัดเจน แต่ปัจจุบันขยายไปไกลกว่าสายเกษตรเดิม ทั้งวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ บริหารธุรกิจ มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และหน่วยงานเฉพาะทางในหลายวิทยาเขต จุดเด่นของเกษตรศาสตร์คือการเติบโตจากสถาบันเฉพาะทางไปสู่มหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ที่มีสาขาวิชากว้างขึ้นมาก

ฝั่ง มหาวิทยาลัยมหิดล มีจุดแข็งด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ แต่ไม่ได้จำกัดอยู่แค่แพทยศาสตร์หรือสาธารณสุข เว็บไซต์ข้อมูลนักศึกษาของมหิดลระบุรายชื่อคณะและวิทยาลัยหลายหน่วยงาน เช่น คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี คณะเภสัชศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ คณะเทคนิคการแพทย์ คณะพยาบาลศาสตร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ และวิทยาลัยต่าง ๆ

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีโครงสร้างหน่วยงานการศึกษาครอบคลุมหลายกลุ่มวิชา ตั้งแต่วิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ ศิลปกรรมศาสตร์ ไปจนถึงหน่วยงานเฉพาะทาง เว็บไซต์จุฬาฯ มีหน้ารวมหน่วยงานของมหาวิทยาลัย แยกหมวดคณะ วิทยาลัย สถาบัน สำนัก ศูนย์ และหน่วยงานอื่น ๆ ซึ่งสะท้อนโครงสร้างมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ที่มีหลายภารกิจควบคู่กัน

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นมหาวิทยาลัยหลักของภาคเหนือที่มีจำนวนคณะและวิทยาลัยมาก เว็บไซต์มหาวิทยาลัยระบุข้อมูลภาพรวมว่า มี 25 คณะ/วิทยาลัย และมีหลักสูตรจำนวนมาก ทำให้เป็นหนึ่งในสถาบันที่เปิดสอนหลากหลายทั้งสายสุขภาพ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ

มหาวิทยาลัยขอนแก่น มีบทบาทสำคัญในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และมีคณะหลักหลายกลุ่ม ตั้งแต่เกษตรศาสตร์ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ พยาบาลศาสตร์ แพทยศาสตร์ สาธารณสุขศาสตร์ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ไปจนถึงคณะวิชาชีพเฉพาะทางอื่น ๆ ตามข้อมูลประวัติการก่อตั้งคณะที่ปรากฏในแหล่งข้อมูลสาธารณะ

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีจุดเด่นจากการเป็นมหาวิทยาลัยหลายวิทยาเขตของภาคใต้ ทำให้มีคณะกระจายอยู่ในหลายจังหวัด ข้อมูลในระบบรับสมัคร TCAS Starter ระบุรายการคณะจำนวนมากของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทั้งคณะสายวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ วิทยาการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติ นิติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ ศิลปศาสตร์ และคณะในวิทยาเขตต่าง ๆ

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ หรือ มศว มีรากฐานจากสายการศึกษาและวิชาชีพครู ก่อนขยายเป็นมหาวิทยาลัยที่มีคณะและวิทยาลัยหลายกลุ่ม เว็บไซต์มหาวิทยาลัยจัดหมวดคณะและหน่วยงานเป็นกลุ่มสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และวิทยาศาสตร์สุขภาพ โดยมีทั้งคณะมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ ศิลปกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ แพทยศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์ และวิทยาลัยเฉพาะทาง

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เริ่มต้นด้วยภาพจำด้านกฎหมาย รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และสังคมศาสตร์ แต่ปัจจุบันมีคณะและวิทยาลัยหลากหลายขึ้นมาก ข้อมูลในระบบ TCAS Starter ระบุว่ามีรายการคณะที่เปิดรับสมัครจำนวน 26 คณะ ซึ่งสะท้อนการขยายตัวไปยังสายวิทยาศาสตร์ สุขภาพ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และธุรกิจควบคู่กับสายสังคมศาสตร์เดิม

ส่วน สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง หรือ สจล. แม้มีภาพจำชัดเจนด้านวิศวกรรม เทคโนโลยี และนวัตกรรม แต่หน้า KMITL Curriculum ระบุหน่วยงานการเรียนการสอนหลายคณะและวิทยาลัย เช่น วิศวกรรมศาสตร์ สถาปัตยกรรม ศิลปะและการออกแบบ ครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี เทคโนโลยีการเกษตร วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ อุตสาหกรรมอาหาร บริหารธุรกิจ ศิลปศาสตร์ แพทยศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ พยาบาลศาสตร์ และวิทยาลัยเฉพาะทางหลายแห่ง

เมื่อดูภาพรวม รายชื่อเหล่านี้สะท้อนลักษณะร่วมของมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ในไทย คือมีทั้งคณะดั้งเดิม คณะวิชาชีพ คณะเฉพาะทาง และวิทยาลัยที่ตั้งขึ้นภายหลังตามทิศทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี สุขภาพ และตลาดแรงงาน

จุดที่ควรระวังคือ คำว่า “คณะมากที่สุด” อาจเปลี่ยนได้ตามปีการศึกษา การปรับโครงสร้างองค์กร การตั้งวิทยาลัยใหม่ หรือการรวมหน่วยงานเดิมเข้าด้วยกัน หากต้องใช้ข้อมูลเพื่อสมัครเรียน ควรตรวจจากเว็บไซต์รับสมัครของแต่ละมหาวิทยาลัย หรือระบบ TCAS ของปีการศึกษานั้นโดยตรง

• จำนวนคณะของแต่ละมหาวิทยาลัยอาจนับไม่เหมือนกัน บางแห่งรวมวิทยาลัยหรือสำนักวิชาด้วย
• มหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ของไทยมักมีคณะครอบคลุมทั้งสายสุขภาพ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์
• มหาวิทยาลัยหลายแห่งมีหลายวิทยาเขต ทำให้โครงสร้างคณะและวิทยาลัยกระจายตามพื้นที่
• ข้อมูลจำนวนคณะควรตรวจจากเว็บไซต์ทางการหรือระบบรับสมัครล่าสุดก่อนนำไปใช้อ้างอิง
• รายชื่อนี้เหมาะสำหรับดูภาพรวมของมหาวิทยาลัยที่เปิดสอนหลากหลาย ไม่ใช่อันดับตายตัวแบบเป็นทางการ