สัตว์ชนิดไหนมีสายพันธุ์มากที่สุดในโลกและทำไมผู้ชนะถึงไม่ใช่มนุษย์หรือสัตว์ใหญ่ที่เราคุ้นเคย

ถ้าถามว่าสัตว์ชนิดไหนมีจำนวนมากที่สุดในโลก หลายคนอาจนึกถึงมด ปลา หรือมนุษย์

แต่ถ้าถามว่าสัตว์กลุ่มไหนมีสายพันธุ์มากที่สุดในโลก คำตอบกลับน่าสนใจกว่านั้นมาก

ผู้ชนะตัวจริงคือ แมลง

และในบรรดาแมลงทั้งหมด กลุ่มที่ครองแชมป์อย่างทิ้งห่างคือ ด้วง

นักวิทยาศาสตร์ค้นพบและตั้งชื่อสายพันธุ์ด้วงแล้วมากกว่า 400,000 สายพันธุ์

ตัวเลขนี้มากกว่าจำนวนสายพันธุ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหมดรวมกันหลายสิบเท่า

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น

บนโลกมีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่เรารู้จักประมาณ 6,000 กว่าสายพันธุ์

มีนกราว 11,000 สายพันธุ์

มีสัตว์เลื้อยคลานประมาณ 12,000 สายพันธุ์

แต่เฉพาะด้วงอย่างเดียวมีมากกว่า 400,000 สายพันธุ์แล้ว

และนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่ายังมีอีกจำนวนมากที่ยังไม่ถูกค้นพบ

จนมีมุกดังในวงการชีววิทยาว่า

ถ้าพระเจ้ามีงานอดิเรก ก็น่าจะเป็นการสร้างด้วง

เพราะดูเหมือนธรรมชาติจะชอบผลิตด้วงออกมาเหลือเกิน

แล้วทำไมด้วงถึงประสบความสำเร็จขนาดนั้น

เหตุผลแรกคือพวกมันตัวเล็ก

สัตว์ตัวเล็กต้องการอาหารน้อย ใช้พื้นที่น้อย และสามารถอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่สัตว์ใหญ่เข้าไม่ถึง

เหตุผลที่สองคือพวกมันปรับตัวเก่งมาก

คุณสามารถพบด้วงได้แทบทุกที่บนโลก

ตั้งแต่ป่าฝนเขตร้อน ทะเลทราย ภูเขาสูง ทุ่งหญ้า ไปจนถึงสวนหลังบ้าน

บางชนิดกินพืช บางชนิดกินไม้ผุ บางชนิดกินเชื้อรา บางชนิดล่าสัตว์อื่น

เรียกได้ว่าแทบทุกช่องว่างของธรรมชาติจะมีด้วงสักกลุ่มเข้าไปยึดครอง

แต่ถ้ามองในภาพใหญ่กว่านั้น กลุ่มสัตว์ที่มีสายพันธุ์มากที่สุดจริง ๆ คือแมลงทั้งหมด

ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์บันทึกแมลงแล้วมากกว่าหนึ่งล้านสายพันธุ์

และมีการคาดการณ์ว่าจำนวนจริงอาจสูงกว่านั้นหลายเท่า

โดยเฉพาะในป่าฝนเขตร้อนที่ยังสำรวจไม่ทั่วถึง

เรื่องนี้ทำให้หลายคนประหลาดใจ

เพราะเวลาเรานึกถึงสัตว์ เรามักนึกถึงช้าง เสือ สิงโต วาฬ หรือสัตว์ขนาดใหญ่ก่อนเสมอ

ทั้งที่ในความเป็นจริง สัตว์ขนาดใหญ่เหล่านั้นเป็นเพียงส่วนน้อยมากของความหลากหลายทางชีวภาพบนโลก

โลกของสิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่เป็นโลกของสัตว์ตัวเล็ก

เป็นโลกของแมลง ไร มด ปลวก ต่อ แตน และสิ่งมีชีวิตที่เราแทบไม่ทันสังเกตเห็น

ที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือ มนุษย์เองมีเพียงสายพันธุ์เดียวเท่านั้น

นั่นคือ Homo sapiens

ขณะที่ด้วงเพียงกลุ่มเดียวกลับแตกแขนงออกเป็นหลายแสนสายพันธุ์

ถ้ามองจากมุมของวิวัฒนาการ ความสำเร็จไม่ได้วัดจากความฉลาดหรือขนาดตัวเสมอไป

แต่วัดจากความสามารถในการปรับตัวและอยู่รอดในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย

และในสนามแข่งขันนี้ ด้วงกับแมลงคือแชมป์ที่ทิ้งห่างคู่แข่งแบบไม่เห็นฝุ่น

ดังนั้นครั้งหน้าถ้าคุณเดินผ่านแมลงตัวเล็ก ๆ ในสวนหลังบ้าน ลองนึกดูว่า คุณกำลังมองสมาชิกของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่ประสบความสำเร็จที่สุดกลุ่มหนึ่งในประวัติศาสตร์โลกอยู่ก็ได้

และถ้าถามว่าผู้ชนะด้านจำนวนสายพันธุ์ของอาณาจักรสัตว์คือใคร คำตอบอาจไม่ใช่สิงโต วาฬ หรือมนุษย์ แต่เป็นด้วงตัวเล็ก ๆ ที่กำลังเดินอยู่ใต้เท้าคุณนี่เอง