สัตว์เป็นมะเร็งได้ไหมและทำไมโรคร้ายชนิดนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับมนุษย์เท่านั้น

หลายคนอาจเคยได้ยินว่าสุนัขเป็นมะเร็ง หรือแมวเสียชีวิตจากเนื้องอก

แต่ก็ยังอดสงสัยไม่ได้ว่า โรคมะเร็งเป็นโรคของมนุษย์หรือเปล่า

คำตอบคือ ไม่ใช่เลย

ความจริงแล้ว สัตว์จำนวนมากสามารถเป็นมะเร็งได้เหมือนมนุษย์

ไม่ว่าจะเป็นสุนัข แมว ม้า ช้าง ลิง วาฬ ปลา หรือแม้แต่นกบางชนิด

นักวิทยาศาสตร์พบโรคมะเร็งในสัตว์แทบทุกกลุ่มที่มีเซลล์ซับซ้อนและมีอายุยืนพอสมควร

เหตุผลก็เพราะมะเร็งไม่ได้เป็นเชื้อโรคชนิดหนึ่ง

แต่มันคือความผิดพลาดของเซลล์ในร่างกาย

ปกติแล้วเซลล์ทุกเซลล์มีระบบควบคุมการแบ่งตัวอย่างเข้มงวด

เมื่อเซลล์แก่หรือเสียหาย มันควรถูกกำจัดออกไป

แต่บางครั้งเกิดการกลายพันธุ์ในยีนที่ควบคุมการเติบโต

เซลล์จึงเริ่มแบ่งตัวไม่หยุดและกลายเป็นมะเร็งในที่สุด

กระบวนการนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับสิ่งมีชีวิตเกือบทุกชนิด

ยิ่งมีเซลล์มากและมีอายุยืน โอกาสเกิดความผิดพลาดก็ยิ่งเพิ่มขึ้น

สุนัขถือเป็นหนึ่งในสัตว์ที่พบโรคมะเร็งบ่อยที่สุด

โดยเฉพาะเมื่ออายุมากขึ้น

สัตวแพทย์พบมะเร็งหลายชนิดที่คล้ายกับของมนุษย์ เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งผิวหนัง มะเร็งกระดูก และมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

เจ้าของหลายคนสังเกตเห็นก้อนเนื้อผิดปกติ น้ำหนักลด หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไปก่อนพาไปพบสัตวแพทย์

แมวเองก็เป็นมะเร็งได้เช่นกัน

แม้ว่าสถิติจะต่ำกว่าสุนัขในบางประเภท แต่เมื่อพบแล้วหลายชนิดมักมีความรุนแรงสูงกว่า

ที่น่าสนใจคือ นักวิทยาศาสตร์เคยเจอปริศนาอย่างหนึ่ง

ถ้าการมีเซลล์จำนวนมากเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็ง แล้วทำไมสัตว์ขนาดใหญ่อย่างช้างหรือวาฬถึงไม่ได้เป็นมะเร็งมากกว่ามนุษย์หลายร้อยเท่า

นี่เรียกว่า Peto's Paradox

หรือปริศนามะเร็งของสัตว์ขนาดใหญ่

หลังจากศึกษากันมาหลายปี นักวิจัยพบว่าช้างมีระบบป้องกันมะเร็งที่น่าทึ่ง

พวกมันมียีนบางชนิดที่ช่วยตรวจจับและกำจัดเซลล์ผิดปกติได้ดีกว่ามนุษย์

พูดง่าย ๆ คือ ธรรมชาติได้พัฒนากลไกพิเศษขึ้นมาเพื่อปกป้องสัตว์ที่มีร่างกายขนาดใหญ่และอายุยืน

สิ่งนี้กลายเป็นข้อมูลสำคัญในการวิจัยมะเร็งของมนุษย์ด้วย

นักวิทยาศาสตร์หวังว่าการศึกษาช้าง วาฬ และสัตว์ชนิดอื่น อาจช่วยนำไปสู่แนวทางรักษาโรคมะเร็งในอนาคตได้

อีกเรื่องที่หลายคนไม่รู้คือ มะเร็งไม่ใช่โรคใหม่

นักบรรพชีวินวิทยาพบร่องรอยเนื้องอกและมะเร็งในฟอสซิลสัตว์โบราณ รวมถึงไดโนเสาร์บางชนิดด้วย

นั่นหมายความว่าโรคนี้มีอยู่บนโลกมานานหลายสิบล้านปี ก่อนที่มนุษย์จะถือกำเนิดเสียอีก

ดังนั้นมะเร็งจึงไม่ใช่ผลลัพธ์จากเทคโนโลยีสมัยใหม่เพียงอย่างเดียว

แต่มันเป็นผลข้างเคียงของชีวิตที่ประกอบขึ้นจากเซลล์จำนวนมหาศาล ซึ่งต้องแบ่งตัวซ้ำแล้วซ้ำเล่าตลอดอายุขัย

ข่าวดีคือ ปัจจุบันสัตวแพทย์มีวิธีรักษามะเร็งในสัตว์มากขึ้นกว่าเดิมมาก

ทั้งการผ่าตัด เคมีบำบัด การฉายรังสี และการรักษาแบบเฉพาะทาง

แม้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละกรณี แต่สัตว์จำนวนมากสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้หลังการรักษา

สุดท้ายแล้ว โรคมะเร็งอาจเป็นเครื่องเตือนใจอย่างหนึ่งว่า มนุษย์ไม่ได้แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตอื่นมากอย่างที่เคยคิด

เราแบ่งปันทั้งยีน เซลล์ กลไกทางชีววิทยา และแม้แต่โรคร้ายหลายชนิดร่วมกับสัตว์บนโลกใบนี้

ยิ่งวิทยาศาสตร์ศึกษาชีวิตมากขึ้นเท่าไร เราก็ยิ่งพบว่าความเชื่อมโยงระหว่างมนุษย์กับสัตว์นั้นลึกซึ้งกว่าที่ตาเห็นมากนัก