ห้างสรรพสินค้าแห่งแรกของไทย หน้าตาเป็นอย่างไรในวันเปิดตัว?

ห้างสรรพสินค้าแห่งแรกของไทย หน้าตาเป็นอย่างไรในวันเปิดตัว?

หากพูดถึงห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ในประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงศูนย์การค้าทันสมัยที่มีร้านค้าหลายร้อยร้านอยู่ภายในอาคารเดียว แต่รู้หรือไม่ว่า จุดเริ่มต้นของธุรกิจห้างสรรพสินค้าในไทยเกิดขึ้นมานานกว่าหนึ่งศตวรรษแล้ว และมีลักษณะแตกต่างจากห้างในปัจจุบันอย่างมาก

นักประวัติศาสตร์หลายคนยกให้ “ห้างแบดแมน แอนด์ โก” (Badman & Co.) ซึ่งเปิดกิจการในช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ 5 บริเวณย่านสำเพ็งและถนนเจริญกรุง เป็นหนึ่งในต้นแบบของห้างสรรพสินค้าสมัยใหม่แห่งแรกของไทย โดยนำรูปแบบการค้าจากตะวันตกเข้ามาใช้ในกรุงเทพฯ เป็นครั้งแรก

ในวันเปิดตัว ห้างแห่งนี้ถือว่าแตกต่างจากร้านค้าทั่วไปในยุคนั้นอย่างสิ้นเชิง ตัวอาคารเป็นตึกก่ออิฐแบบยุโรป มีหน้าต่างบานใหญ่และป้ายร้านภาษาอังกฤษโดดเด่น ภายในจัดวางสินค้าอย่างเป็นระเบียบ แยกหมวดหมู่ชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า เครื่องสำอาง เครื่องใช้ในบ้าน นาฬิกา เครื่องประดับ และสินค้านำเข้าจากยุโรป

สิ่งที่สร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับผู้คนในยุคนั้นคือการตั้งราคาสินค้าแบบตายตัว ต่างจากร้านค้าทั่วไปที่นิยมต่อรองราคา ลูกค้าสามารถเดินเลือกชมสินค้าได้ด้วยตนเองโดยไม่จำเป็นต้องซื้อทันที ซึ่งถือเป็นแนวคิดใหม่สำหรับสังคมไทยในเวลานั้น

นอกจากนี้ ภายในห้างยังมีการตกแต่งด้วยตู้โชว์กระจกขนาดใหญ่และชั้นวางสินค้าที่ออกแบบอย่างสวยงาม เพื่อให้ลูกค้าสามารถมองเห็นสินค้าได้อย่างชัดเจน บรรยากาศโดยรวมคล้ายกับห้างสรรพสินค้าในยุโรปที่กำลังได้รับความนิยมในช่วงปลายศตวรรษที่ 19

เมื่อเวลาผ่านไป รูปแบบการค้าดังกล่าวได้รับความนิยมมากขึ้น จนนำไปสู่การเกิดห้างสรรพสินค้าชื่อดังหลายแห่งในเวลาต่อมา ไม่ว่าจะเป็นห้างไนติงเกล-โอลิมปิก ห้างเซ็นทรัล หรือห้างเดอะมอลล์ ซึ่งล้วนมีรากฐานมาจากแนวคิดการรวบรวมสินค้าหลากหลายประเภทไว้ในสถานที่เดียว

แม้ปัจจุบันห้างสรรพสินค้าจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคนไทย แต่หากย้อนกลับไปในวันเปิดตัวของห้างยุคแรก ๆ จะพบว่าสิ่งที่ดูธรรมดาในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการเดินเลือกสินค้าเอง การติดป้ายราคา หรือการจัดแสดงสินค้าในตู้กระจก ล้วนเป็นนวัตกรรมทางการค้าที่สร้างความตื่นเต้นให้กับผู้คนในยุคนั้นอย่างมาก และเป็นจุดเริ่มต้นของวัฒนธรรมการช้อปปิ้งแบบสมัยใหม่ในประเทศไทย