ผู้บริโภคอย่ายอม! เปิดคู่มือส่ง 'อกไก่ปั่น' เข้าแล็บตรวจโปรตีน ต้องเตรียมอะไรบ้าง?

ถ้าสงสัยว่าอกไก่ปั่นหรือเครื่องดื่มโปรตีนที่กินอยู่ให้โปรตีนจริงตามฉลากไหม ผู้บริโภคสามารถส่งตรวจเองได้ แต่ควรถามแล็บให้ชัดเรื่องราคา ตัวอย่างที่ต้องใช้ และรูปแบบผลตรวจ

ดราม่าอกไก่ปั่นทำให้หลายคนเริ่มตั้งคำถามง่าย ๆ ว่า “ถ้าเราอยากรู้เองว่าสินค้านี้มีโปรตีนจริงเท่าไหร่ ส่งตรวจได้ไหม?” คำตอบคือ ส่งตรวจได้ แต่ไม่ควรเดินเข้าแล็บแบบไม่เตรียมข้อมูล เพราะราคา เงื่อนไข และชนิดตัวอย่างที่รับ อาจต่างกันมากในแต่ละที่

สำหรับคนทั่วไป ไม่จำเป็นต้องใช้ศัพท์เทคนิคให้ยุ่งยากตอนติดต่อแล็บ เริ่มจากถามตรง ๆ ได้เลยว่า “รับตรวจโปรตีนในอาหารไหม” และบอกว่าเป็นตัวอย่างอกไก่ปั่นหรืออาหารพร้อมดื่ม ถ้าแล็บถามชื่อรายการตรวจ ค่อยบอกว่าอยากตรวจ Protein หรือโปรตีนในอาหาร

สิ่งสำคัญคือ อกไก่ปั่นเป็นอาหารเหลว ปริมาณน้ำในสินค้าอาจทำให้ตัวเลขโปรตีนต่อขวดตีความต่างจากที่ผู้บริโภคเข้าใจได้ ถ้างบพอ ควรถามแล็บเพิ่มว่าควรตรวจปริมาณน้ำหรือความชื้นในตัวอย่างด้วยไหม แต่ถ้างบจำกัดมาก เริ่มจากตรวจโปรตีนก่อนก็ยังพอช่วยให้เห็นภาพเบื้องต้น

กลุ่มที่พบราคาตรวจโปรตีนต่ำกว่า 1,000 บาท

ศูนย์วิทย์ มรภ.นครศรีธรรมราช — นครศรีธรรมราช
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 300 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 200 บาท/ตัวอย่าง
เหมาะกับคนที่อยากเริ่มตรวจแบบประหยัดมาก ควรถามก่อนว่ารับอาหารพร้อมดื่มหรือไม่

คณะอุตฯ เกษตร มทร.ศรีวิชัย — สงขลา
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 500 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 300 บาท/ตัวอย่าง
เหมาะกับตัวอย่างอาหารหรือวัตถุดิบอาหาร ควรถามปริมาณตัวอย่างขั้นต่ำก่อนส่ง

ม.นเรศวร — พิษณุโลก
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 500 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 200 บาท/ตัวอย่าง
เหมาะกับงานตรวจอาหารและผลิตภัณฑ์อุตฯ เกษตร

แล็บโภชนศาสตร์สัตว์ คณะสัตวแพทย์ ม.มหิดล — นครปฐม
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 550 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 350 บาท/ตัวอย่าง
รวม 2 รายการประมาณ 900 บาท แต่ควรถามก่อนว่ารับตัวอย่างอาหารสำหรับคนทั่วไปหรือไม่

ภาควิชาวิศวกรรมอาหาร มจธ. — กรุงเทพฯ
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 600 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 300–500 บาท/ตัวอย่าง
ควรถามเรื่องคิว ระยะเวลารอผล และวิธีเก็บตัวอย่างก่อนส่ง

KAPI ม.เกษตรศาสตร์ — กรุงเทพฯ
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 600 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 400 บาท/ตัวอย่าง
เหมาะกับวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์อาหาร ควรถามวิธีเตรียมอาหารเหลวก่อนส่ง

มรภ.กำแพงเพชร — กำแพงเพชร
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 600 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 100 บาท/ตัวอย่าง
ถ้ารับตัวอย่างอกไก่ปั่นได้จริง อาจเป็นตัวเลือกที่คุมงบได้ดี

คณะวิทย์ ม.ขอนแก่น — ขอนแก่น
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 300–600 บาท/ตัวอย่าง
ควรถามว่าเปิดรับตัวอย่างจากบุคคลทั่วไปหรือไม่ และรายงานผลเป็นรูปแบบใด

ภาคเทคโนโลยีอาหาร ม.สยาม — กรุงเทพฯ
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 700 บาท/ตัวอย่าง, ตรวจน้ำในตัวอย่างประมาณ 300 บาท/ตัวอย่าง
ถ้าตรวจเฉพาะโปรตีนยังอยู่ต่ำกว่า 1,000 บาท แต่ถ้าตรวจ 2 รายการอาจอยู่ราว 1,000 บาท

มรภ.ภูเก็ต / ศูนย์บริการวิชาการเกษตรและอาหารอันดามัน — ภูเก็ต
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 900 บาท/ตัวอย่าง
เหมาะกับคนในภูเก็ตหรือภาคใต้ ควรยืนยันราคาล่าสุดก่อนส่งจริง

ม.เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตสกลนคร — สกลนคร
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 450–500 บาท/ตัวอย่าง
ควรถามเงื่อนไขราคา ประเภทผู้ใช้บริการ และการรับตัวอย่างอาหารพร้อมดื่ม

สถาบันโภชนาการ ม.มหิดล — ศาลายา นครปฐม
ราคาที่พบ: โปรตีนประมาณ 600–800 บาท
เหมาะกับอาหารสำหรับคนโดยตรง โดยสถาบันมีบริการด้านการวิเคราะห์สารอาหารและฉลากโภชนาการ ควรติดต่อยืนยันรายการและราคาอีกครั้งก่อนส่งตัวอย่าง

กลุ่มแล็บอาหารที่ควรติดต่อ แต่ยังไม่พบราคาตรวจโปรตีนแยกรายการชัดเจน

Chula Food Testing Lab — จุฬาฯ กรุงเทพฯ
เหมาะกับงานตรวจอาหารโดยตรง ควรถามว่ารับตัวอย่างบุคคลทั่วไปไหม ตรวจโปรตีนได้หรือไม่ ราคาเท่าไหร่ และต้องใช้ตัวอย่างกี่กรัม

TÜV NORD Thailand — ปทุมธานี
เหมาะกับงานทดสอบอาหารเชิงธุรกิจ ควรขอใบเสนอราคาโดยตรง

Central Lab Thai — กรุงเทพฯ จตุจักร
มีบริการตรวจวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์อาหาร และหน้าเว็บระบุว่าควรสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมกับหน่วยงานโดยตรงในบางรายการตรวจ

Central Lab Thailand — สมุทรสาคร
เหมาะกับคนในสมุทรสาคร กรุงเทพฯ ฝั่งตะวันตก หรือพื้นที่ใกล้เคียง ควรถามเรื่องการรับตัวอย่างแช่เย็น

Central Lab Thailand — ฉะเชิงเทรา
เหมาะกับภาคตะวันออกหรือพื้นที่อุตฯ อาหาร ควรถามว่าควรส่งแบบแช่เย็นหรือแช่แข็ง

Central Lab Thailand — เชียงใหม่
เหมาะกับภาคเหนือที่ไม่อยากส่งตัวอย่างเข้ากรุงเทพฯ

Central Lab Thailand — ขอนแก่น
เหมาะกับภาคอีสาน ควรถามราคาโปรตีนแยกรายการก่อน

Central Lab Thailand — สงขลา
เหมาะกับภาคใต้ โดยเฉพาะสงขลาและหาดใหญ่

SGS Thailand — กรุงเทพฯ ยานนาวา / พระราม 3
เป็นแล็บเอกชนระดับสากล มีบริการ food testing และการประเมินคุณค่าทางโภชนาการของผลิตภัณฑ์อาหาร แต่ราคามักต้องขอใบเสนอราคา

SGS Thailand — สงขลา หาดใหญ่
เหมาะกับผู้ใช้บริการภาคใต้ที่ต้องการแล็บเอกชนขนาดใหญ่

Intertek Testing Services Thailand — กรุงเทพฯ บางนา
เหมาะกับผู้ประกอบการหรือผู้ที่ต้องการรายงานจากแล็บเอกชน ควรขอราคาตรวจโปรตีนโดยตรง

ALS Thailand — กรุงเทพฯ สวนหลวง / พัฒนาการ
ควรถามเรื่องการวิเคราะห์โภชนาการและราคาตรวจโปรตีนแยกรายการ

ALS Thailand — สงขลา หาดใหญ่
เหมาะกับผู้ใช้บริการภาคใต้ที่ต้องการแล็บเอกชน

AMARC — กรุงเทพฯ วังทองหลาง / ลาดพร้าว 122
เหมาะกับงานตรวจอาหาร ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และงานวิเคราะห์เชิงธุรกิจ

ChemLab Services Thailand — กรุงเทพฯ ห้วยขวาง / พระราม 9
เป็นอีกแล็บที่ควรสอบถามในกลุ่ม food testing และ nutrition analysis

Bureau Veritas AQ Lab Thailand — ปทุมธานี
เหมาะกับผู้ประกอบการอาหารหรือผู้ที่ต้องการผลจากแล็บเอกชนระดับสากล

South East Asian Laboratory — กรุงเทพฯ สวนหลวง
ควรถามให้ชัดว่าตรวจโปรตีนด้วยวิธีใด และรายงานผลเป็นหน่วยใด

International Foods Testing Laboratory — สมุทรปราการ
เหมาะกับคนในกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออกหรือสมุทรปราการ

Betagro Science Center — ปทุมธานี
ควรถามก่อนว่ารับตัวอย่างจากบุคคลทั่วไปหรือไม่

Betagro Science Center — ลพบุรี
เหมาะกับพื้นที่ลพบุรีหรือภาคกลางตอนบน ควรยืนยันเงื่อนไขการรับตัวอย่างและราคา

ควรเลือกแล็บแบบไหนดี?

ถ้าอยากประหยัด ให้เริ่มจากแล็บมหาวิทยาลัยหรือศูนย์วิทย์ที่มีราคาประกาศต่ำกว่า 1,000 บาท เช่น มรภ.นครศรีธรรมราช, มทร.ศรีวิชัย, ม.นเรศวร, มจธ., ม.สยาม, มรภ.กำแพงเพชร หรือแล็บโภชนศาสตร์สัตว์ ม.มหิดล

ถ้าต้องการใช้ผลตรวจประกอบบทความ ร้องเรียน หรือเปรียบเทียบฉลาก ควรเลือกแล็บที่ออกเอกสารชัดเจน มีชื่อสินค้า วันที่รับตัวอย่าง วันที่วิเคราะห์ วิธีวิเคราะห์ หน่วยผลตรวจ และผู้รับผิดชอบรายงาน

ถ้าต้องการใช้เชิงธุรกิจหรือทำฉลาก ควรถามแล็บอาหารโดยตรง เช่น Central Lab, Chula Food Testing Lab, สถาบันโภชนาการ ม.มหิดล, SGS, Intertek, TÜV NORD, ALS, AMARC หรือ Bureau Veritas AQ Lab

ข้อความที่ใช้ถามแล็บแบบง่าย ๆ

“ต้องการส่งตัวอย่างอกไก่ปั่นพร้อมดื่ม เพื่อตรวจปริมาณโปรตีนว่าใกล้เคียงกับฉลากหรือไม่ รับตรวจโปรตีนในอาหารไหม ต้องใช้ตัวอย่างกี่กรัม ค่าตรวจเท่าไหร่ ใช้เวลากี่วัน และควรส่งแบบแช่เย็นหรือแช่แข็งครับ”

ก่อนส่งตัวอย่าง ควรเก็บขวดที่ยังไม่เปิดฝาไว้ในอุณหภูมิตามฉลาก ถ่ายรูปฉลาก วันผลิต วันหมดอายุ เลขล็อต และปริมาณสุทธิไว้ เก็บใบเสร็จหรือหลักฐานการซื้อ และถามแล็บทุกครั้งว่าต้องใช้กี่ขวดหรือกี่กรัม

สรุปคือ ผู้บริโภคไม่ได้มีทางเลือกแค่เชื่อฉลากอย่างเดียว ถ้าสงสัยว่าอกไก่ปั่นหรือเครื่องดื่มโปรตีนให้สารอาหารตรงตามที่โฆษณาหรือไม่ สามารถเริ่มจากการส่งตรวจโปรตีนได้

แต่ผลตรวจหนึ่งครั้งควรตีความอย่างระมัดระวัง เพราะขึ้นกับตัวอย่าง เลขล็อต วิธีเก็บสินค้า และวิธีวิเคราะห์ของแล็บ ประเด็นนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของสินค้าใดสินค้าหนึ่ง แต่เป็นบทเรียนว่า เมื่ออาหารสุขภาพขายด้วย “ตัวเลขโปรตีน” ตัวเลขนั้นควรตรวจสอบได้ และผู้บริโภคควรรู้ว่าตัวเองมีทางเลือก

KEY TAKEAWAYS:

• อกไก่ปั่นหรืออาหารพร้อมดื่มสามารถส่งตรวจโปรตีนกับแล็บอาหารได้
• แล็บบางแห่งมีราคาตรวจโปรตีนแยกรายการต่ำกว่า 1,000 บาท แต่ต้องยืนยันราคาล่าสุดก่อนส่ง
• ถ้าเป็นอาหารเหลว ควรถามเรื่องการตรวจปริมาณน้ำในตัวอย่างเพิ่มด้วยถ้างบพอ
• ถ้าต้องใช้ผลตรวจจริงจัง ควรเลือกแล็บที่ออกเอกสารรายงานผลชัดเจน
• ก่อนส่งตัวอย่าง ควรเก็บขวดที่ยังไม่เปิดฝา ถ่ายรูปฉลาก เลขล็อต และเก็บหลักฐานการซื้อไว้