ทำไมน้ำลายในปากดูไม่มีกลิ่น แต่พอออกมาข้างนอกกลับเหม็นขึ้นมาทันที
หลายคนอาจเคยสังเกตเรื่องแปลกอย่างหนึ่ง น้ำลายที่อยู่ในปากตลอดเวลาแทบไม่รู้สึกว่ามีกลิ่นหรือรสชาติอะไรเป็นพิเศษ แต่หากลองบ้วนน้ำลายลงบนหลังมือ ทิ้งไว้สักครู่แล้วดม กลับพบว่ามีกลิ่นเฉพาะตัวที่บางครั้งถึงกับไม่น่าพึงพอใจ
คำถามคือ เกิดอะไรขึ้นกันแน่ สารเคมีในน้ำลายเปลี่ยนสภาพเมื่อเจออากาศ หรือจริง ๆ แล้วเราแค่ไม่สามารถดมกลิ่นของปากตัวเองได้
คำตอบคือ ทั้งสองอย่างมีส่วนเกี่ยวข้อง แต่สาเหตุหลักไม่ได้มาจากน้ำลายบริสุทธิ์เอง น้ำลายส่วนใหญ่ประกอบด้วยน้ำมากกว่า 99 เปอร์เซ็นต์ พร้อมด้วยเกลือ แร่ธาตุ โปรตีน เอนไซม์ และสารต่าง ๆ ที่ช่วยในการย่อยอาหารและปกป้องช่องปาก
ตัวน้ำลายสด ๆ ที่เพิ่งถูกสร้างจากต่อมน้ำลายแทบไม่มีกลิ่นแรงเลย แต่ในช่องปากของมนุษย์มีผู้อยู่อาศัยอีกจำนวนมหาศาล นั่นคือแบคทีเรียหลายร้อยสายพันธุ์ที่อาศัยอยู่บนลิ้น ฟัน เหงือก และเยื่อบุช่องปาก
แบคทีเรียเหล่านี้กินเศษอาหาร เซลล์ผิวที่หลุดลอก และโปรตีนต่าง ๆ ภายในปาก ระหว่างกระบวนการดังกล่าว พวกมันจะผลิตสารประกอบระเหยหลายชนิดออกมา ซึ่งบางชนิดมีกลิ่นค่อนข้างแรงและเป็นหนึ่งในสาเหตุของกลิ่นปาก
ขณะที่น้ำลายยังอยู่ในปาก สมองของเรามักลดความไวต่อกลิ่นที่สัมผัสอยู่ตลอดเวลา ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Sensory Adaptation หรือการปรับตัวของระบบประสาท หากต้องรับกลิ่นเดิมต่อเนื่องนาน ๆ สมองจะค่อย ๆ ลดความสนใจต่อกลิ่นนั้นลง
นี่เป็นเหตุผลเดียวกับที่หลายคนไม่ค่อยได้กลิ่นน้ำหอมของตัวเองหลังฉีดไปสักพัก หรือไม่รู้สึกถึงกลิ่นภายในบ้านตัวเองเท่ากับแขกที่เพิ่งเดินเข้ามา
เมื่อคุณนำน้ำลายออกมานอกปาก สภาพแวดล้อมจะเปลี่ยนทันที น้ำเริ่มระเหย ความเข้มข้นของสารต่าง ๆ เพิ่มขึ้น และสารประกอบที่ระเหยได้บางชนิดจะกระจายตัวสู่อากาศได้ง่ายขึ้น ทำให้จมูกสามารถรับรู้กลิ่นได้ชัดเจนกว่าเดิม
นอกจากนี้ น้ำลายที่ติดออกมายังไม่ได้มีแต่น้ำลายล้วน ๆ แต่ยังอาจมีแบคทีเรีย เศษเซลล์ และสารอินทรีย์จากภายในช่องปากปะปนอยู่ด้วย เมื่อสัมผัสอากาศ กระบวนการทางเคมีและชีวภาพบางอย่างยังคงดำเนินต่อไปอีกระยะหนึ่ง ทำให้กลิ่นเด่นชัดขึ้นได้
ที่น่าสนใจคือ หากนำน้ำลายที่สะอาดจริง ๆ จากต่อมน้ำลายโดยตรงในสภาวะปลอดเชื้อ กลิ่นจะน้อยกว่ามาก ปัญหาส่วนใหญ่จึงไม่ได้มาจากตัวน้ำลายเอง แต่มาจากสิ่งที่น้ำลายพาออกมาจากระบบนิเวศขนาดย่อมภายในช่องปากของเรา
ดังนั้น เหตุผลที่น้ำลายดูไม่มีกลิ่นในปาก แต่กลับเหม็นขึ้นมาเมื่อออกมาข้างนอก ไม่ใช่เพราะน้ำลายเปลี่ยนเป็นสารชนิดใหม่ทันทีเมื่อเจออากาศ แต่เป็นเพราะสมองเคยชินกับกลิ่นในปากอยู่แล้ว ประกอบกับการระเหยของสารประกอบจากแบคทีเรียและเศษสารอินทรีย์ที่ถูกปลดปล่อยออกมาได้ชัดเจนขึ้นเมื่ออยู่นอกช่องปาก จนทำให้เรารับรู้กลิ่นนั้นได้เต็มที่เป็นครั้งแรก
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
หมู่บ้านที่แปลกที่สุดในโลก! ถนนเส้นเดียวทอดยาวกว่า 9 กิโลเมตร
วงเวียนใต้ทะเลแห่งหมู่เกาะแฟโร มหัศจรรย์ทางวิศวกรรมที่ซ่อนตัวอยู่ใต้มหาสมุทร อย่างสวยเลยเน่อ
10 อันดับคณะหมอลำที่ดังที่สุดในประเทศไทย พร้อมค่าจ้างโดยประมาณ
รักภรรยา…แล้วทำไมยังมี“เมียน้อย”??? 8 เหตุผลทางจิตวิทยาที่คำว่าเจ้าชู้อธิบายไม่หมด
เจาะลึกเลขอัญเชิญ "ท้าวเวสสุวรรณ" และศาสตร์เกณฑ์เลขมหาเทพผู้พิทักษ์ขุมทรัพย์ งวดวันที่ 16 กรกฎาคม 2569
เปิดสถิติเลขท้าย 2 ตัว/3 ตัว ที่ออกบ่อยที่สุดในรอบ 10 ปี
10 รถจักรยานยนต์ยอดนิยมยุค 90 ที่คนไทยยังจำได้
10 คณะลิเกที่มีชื่อเสียงที่สุดของไทย และค่าจ้างโดยประมาณ
ทำไมผู้หญิงมีประจำเดือนอารมณ์ถึงแปรปรวน
มนุษย์ถ้ำในอดีต วันหนึ่งทำอะไรกันบ้าง เมื่อยังไม่มีเทคโนโลยี?
5 ประเทศอาเซียนที่มีน้ำมันดิบสำรองมากที่สุด ประเทศไหนอยู่อันดับ 1
เจาะลึก 10 อันดับเลเด็ดมาแรงงวด 16 กรกฎาคม 2569: ส่องจากทุกสำนักดังและเลมงคล (SEO 1,000+ คำ)
รักภรรยา…แล้วทำไมยังมี“เมียน้อย”??? 8 เหตุผลทางจิตวิทยาที่คำว่าเจ้าชู้อธิบายไม่หมด
ผู้พิพากษาไม่ได้ใช้ค้อนทุบโต๊ะทุกประเทศ
วงเวียนใต้ทะเลแห่งหมู่เกาะแฟโร มหัศจรรย์ทางวิศวกรรมที่ซ่อนตัวอยู่ใต้มหาสมุทร อย่างสวยเลยเน่อ
10 คณะลิเกที่มีชื่อเสียงที่สุดของไทย และค่าจ้างโดยประมาณ
"วงเวียนใต้ทะเล" แห่งแรกของโลกที่หมู่เกาะแฟโร
วัดขุนหลวงวิน 4 ไฮไลท์สถาปัตยกรรมที่ไม่ควรพลาด
ไฮสปีดเทรนเชื่อม 3 สนามบินไปต่อไม่ไหว
10 คณะหมอลำวงในตำนานของไทย ที่สร้างชื่อเสียงและความประทับใจให้แฟนเพลง
รักภรรยา…แล้วทำไมยังมี“เมียน้อย”??? 8 เหตุผลทางจิตวิทยาที่คำว่าเจ้าชู้อธิบายไม่หมด
วงเวียนใต้ทะเลแห่งหมู่เกาะแฟโร มหัศจรรย์ทางวิศวกรรมที่ซ่อนตัวอยู่ใต้มหาสมุทร อย่างสวยเลยเน่อ