ช่วยตัวเองบ่อยทำให้ไตเสื่อมไหม? แยกความเชื่อกับข้อเท็จจริง

การช่วยตัวเองไม่ได้ทำให้ไตเสื่อมตามที่หลายคนกลัว แต่ถ้ามีอาการปวด เจ็บ แสบ หรือสมรรถภาพทางเพศเปลี่ยนไปนาน ๆ ควรแยกให้ออกว่าอะไรคือความเชื่อ และอะไรคือสัญญาณสุขภาพที่ควรตรวจ

ความเชื่อเรื่อง “ช่วยตัวเองแล้วไตเสื่อม” พบได้บ่อยในสังคมเอเชีย เพราะคำว่า “ไต” ในบางศาสตร์ดั้งเดิมอาจถูกใช้แทนพลังงานทางเพศหรือความอ่อนเพลียของร่างกาย แต่ในทางการแพทย์สมัยใหม่ ไตคืออวัยวะที่ทำหน้าที่กรองของเสีย ควบคุมน้ำ เกลือแร่ และความดันเลือด

โรคไตหรือไตเสื่อมโดยทั่วไปเกี่ยวข้องกับปัจจัยอย่างเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และภาวะสุขภาพเรื้อรังอื่น ๆ มากกว่า ไม่ได้มีหลักฐานว่าการช่วยตัวเองตามปกติเป็นสาเหตุให้ไตเสื่อมโดยตรง

ส่วนเรื่องสมรรถภาพทางเพศ Cleveland Clinic ระบุว่า การช่วยตัวเองไม่ได้ทำให้เกิดภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ ไม่ได้ทำให้จำนวนอสุจิลดลง และไม่ได้ทำให้ความต้องการทางเพศหายไปตามความเชื่อที่เล่าต่อกันมา

แล้วช่วยตัวเองบ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าปกติ?

คำตอบคือไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน บางคนอาจทำไม่บ่อย บางคนอาจทำบ่อยกว่า ขึ้นอยู่กับวัย ฮอร์โมน ความเครียด ความสัมพันธ์ การนอน และสุขภาพโดยรวม

เกณฑ์ที่ควรดูไม่ใช่ “กี่ครั้งต่อสัปดาห์” แต่ควรดูว่าเรื่องนี้เริ่มรบกวนชีวิตหรือไม่ เช่น

ทำจนเสียงาน เสียการเรียน หรือนอนน้อยลง
ทำเพราะควบคุมตัวเองไม่ได้ ทั้งที่ไม่อยากทำ
ทำแล้วเจ็บ แสบ ปวด หรือมีแผลซ้ำ
รู้สึกผิด วิตกกังวล หรือหมกมุ่นจนใช้ชีวิตไม่เป็นปกติ
ใช้วิธีรุนแรงจนเกิดการบาดเจ็บหรือระคายเคือง

ถ้าไม่มีอาการเหล่านี้ และยังใช้ชีวิต ทำงาน นอน และมีความสัมพันธ์ได้ตามปกติ การช่วยตัวเองถือเป็นพฤติกรรมทางเพศที่พบได้ทั่วไป ไม่จำเป็นต้องตีความว่าเป็นโรค

สิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้ ถ้าหักโหมหรือใช้วิธีรุนแรง

แม้การช่วยตัวเองจะไม่ทำให้ไตเสื่อม แต่การทำถี่มาก ใช้แรงมาก หรือทำต่อเนื่องนานเกินไป อาจทำให้เกิดอาการไม่สบายเฉพาะจุดได้ เช่น ระคายเคือง ผิวถลอก ปวดหน่วง หรือเจ็บหลังหลั่ง

ถ้าอาการเป็นเพียงเล็กน้อยและหายเองหลังพัก มักไม่ใช่เรื่องน่าตกใจ แต่ถ้าปวดซ้ำ ๆ ปวดมาก ปัสสาวะแสบขัด มีไข้ มีเลือดปน หรือเจ็บตอนหลั่งบ่อยครั้ง ควรพบแพทย์ เพราะอาการเจ็บขณะหลั่งอาจเกี่ยวข้องได้หลายสาเหตุ เช่น การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ต่อมลูกหมากอักเสบ ปัญหาเส้นประสาท หรือผลข้างเคียงของยาบางชนิด

ถ้าสมรรถภาพทางเพศลดลง อย่าเพิ่งโทษการช่วยตัวเองอย่างเดียว

ภาวะแข็งตัวไม่เต็มที่ แข็งตัวไม่นาน หรือความต้องการทางเพศลดลง อาจเกิดจากหลายปัจจัย ไม่ใช่เพราะช่วยตัวเองเสมอไป

NIDDK ระบุว่า ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศอาจเกี่ยวข้องกับโรคหรือภาวะที่กระทบหลอดเลือด เส้นประสาท หรือฮอร์โมน รวมถึงยาบางชนิด ปัญหาทางอารมณ์ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต

Mayo Clinic ระบุปัจจัยที่พบได้ เช่น โรคหัวใจ คอเลสเตอรอลสูง ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคอ้วน การสูบบุหรี่ ความเครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า ปัญหาความสัมพันธ์ และยาบางกลุ่ม

ดังนั้นถ้าอาการเป็นเรื้อรังหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ควรตรวจสุขภาพมากกว่าซื้อยากินเอง โดยเฉพาะคนที่มีเบาหวาน ความดัน ไขมันสูง น้ำหนักเกิน นอนน้อย เครียดจัด หรือกินยาประจำ

เช็กตัวเองแบบง่าย ๆ ก่อนกังวล

ถ้ายังใช้ชีวิตปกติ ไม่มีอาการเจ็บ ไม่มีปัญหาปัสสาวะ และไม่ได้รู้สึกว่าพฤติกรรมนี้ควบคุมชีวิต การช่วยตัวเองไม่ใช่เรื่องที่ต้องกลัวว่าจะทำให้ไตพัง

แต่ควรพบแพทย์เมื่อมีอาการเหล่านี้

ปวดหรือแสบขณะหลั่งซ้ำ ๆ
ปวดอัณฑะ ท้องน้อย หรืออวัยวะเพศบ่อย
ปัสสาวะแสบ ขัด หรือมีเลือดปน
มีแผล บวม แดง หรือระคายเคืองไม่หาย
แข็งตัวลำบากต่อเนื่องจนกระทบความสัมพันธ์
ความต้องการทางเพศลดลงร่วมกับอ่อนเพลียมากผิดปกติ
รู้สึกหมกมุ่นจนเสียงาน เสียการนอน หรือรู้สึกทุกข์ใจ

สรุปสั้น ๆ

ช่วยตัวเองไม่ได้ทำให้ไตเสื่อม และไม่ควรถูกใช้เป็นคำอธิบายง่าย ๆ ของทุกปัญหาทางเพศ ความถี่ที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับแต่ละคน สิ่งสำคัญคือไม่กระทบชีวิต ไม่ทำให้เจ็บ และไม่กลายเป็นพฤติกรรมที่ควบคุมไม่ได้

ถ้ามีอาการผิดปกติซ้ำ ๆ ควรคุยกับแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป แพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ หรือผู้เชี่ยวชาญสุขภาพทางเพศ เพื่อหาสาเหตุจริงและรักษาให้ตรงจุด