3 พื้นที่ใกล้ขั้วโลกที่มีช่วงไม่เห็นดวงอาทิตย์หลายสัปดาห์

คำว่า “ประเทศที่ไม่มีกลางวัน” ฟังดูเหมือนทั้งประเทศมืดตลอดปี แต่ความจริงไม่ใช่แบบนั้น ปรากฏการณ์นี้เกิดเฉพาะบางพื้นที่ใกล้ขั้วโลกเหนือในช่วงฤดูหนาว เมื่อดวงอาทิตย์ไม่โผล่พ้นขอบฟ้าต่อเนื่องหลายวันหรือหลายสัปดาห์

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Polar Night หรือ “คืนขั้วโลก” เกิดจากแกนโลกเอียง ทำให้พื้นที่แถบอาร์กติกหันออกจากดวงอาทิตย์ในช่วงหนึ่งของปี ยิ่งพื้นที่อยู่ใกล้ขั้วโลกเหนือมากเท่าไร ช่วงที่ไม่เห็นดวงอาทิตย์ก็ยิ่งยาวขึ้น

อีกด้านหนึ่งของปีจะเกิดสิ่งตรงข้าม คือ Midnight Sun หรือ “พระอาทิตย์เที่ยงคืน” ช่วงนี้ดวงอาทิตย์ไม่ตกดิน ทำให้บางเมืองสว่างยาวทั้งกลางวันและกลางคืน

เรื่องที่ควรจำก่อน คือไม่มีประเทศไหนบนโลกที่ “ไม่มีกลางวันทั้งปี” หรือ “ไม่มีกลางคืนทั้งปี” แต่มีบางเมือง บางเกาะ หรือบางพื้นที่ทางเหนือที่เจอวงจรแสงแบบสุดขั้วตามฤดูกาล

1. นอร์เวย์ — สฟาลบาร์และทรอมโซ

นอร์เวย์เป็นหนึ่งในประเทศที่คนมักนึกถึงเมื่อพูดถึงพระอาทิตย์เที่ยงคืนและคืนขั้วโลก โดยเฉพาะพื้นที่ทางเหนือ เช่น Svalbard และ Tromsø

ในสฟาลบาร์ ช่วง Polar Night อยู่ราววันที่ 11 พฤศจิกายน ถึง 30 มกราคม ขณะที่ Midnight Sun อยู่ราววันที่ 20 เมษายน ถึง 23 สิงหาคม ตามข้อมูลฤดูกาลของ Visit Svalbard

ส่วนทรอมโซมีช่วง Polar Night ประมาณปลายเดือนพฤศจิกายนถึงกลางเดือนมกราคม ตามข้อมูลของ Visit Norway เมืองนี้ยังเป็นจุดหมายยอดนิยมของคนที่อยากชมแสงเหนือ เพราะช่วงฤดูหนาวท้องฟ้ามืดนานกว่าเมืองทั่วไป

แต่คำว่า “มืดตลอดวัน” ไม่ได้แปลว่าทุกพื้นที่ดำสนิทเหมือนกลางคืนตลอดเวลา หลายช่วงยังมีแสงสนธยาเป็นสีฟ้าอมม่วงหรือแสงรำไรใกล้ขอบฟ้า ทำให้บรรยากาศดูแปลกตาและเป็นเสน่ห์เฉพาะของเมืองเหนือ

2. สหรัฐอเมริกา — เมือง Utqiaġvik รัฐอะแลสกา

เมือง Utqiaġvik หรือชื่อเดิม Barrow อยู่ทางตอนเหนือของรัฐอะแลสกา และเป็นหนึ่งในเมืองที่มีช่วงไม่เห็นดวงอาทิตย์ยาวมากในสหรัฐอเมริกา

โดยทั่วไปเมืองนี้จะเข้าสู่ Polar Night ประมาณกลางเดือนพฤศจิกายน และดวงอาทิตย์จะกลับมาอีกครั้งราวปลายเดือนมกราคม ทำให้มีช่วงไม่มีดวงอาทิตย์เหนือขอบฟ้าประมาณ 64–66 วัน ข้อมูลปี 2026 จาก National Weather Service Fairbanks ระบุว่าดวงอาทิตย์จะไม่ขึ้นอีกจนถึงวันที่ 22 มกราคม 2026

จุดที่น่าสนใจคือ แม้ไม่มีดวงอาทิตย์ขึ้นเหนือขอบฟ้า แต่เมืองยังอาจมีแสงสนธยาบางช่วง ไม่ได้แปลว่าท้องฟ้ามืดสนิททุกวินาทีตลอดสองเดือน

พอถึงฤดูร้อน เมืองเดียวกันนี้จะกลับไปเจออีกภาพหนึ่ง คือช่วงที่ดวงอาทิตย์ไม่ตกดินเป็นเวลานาน กลายเป็นวงจรแสงแบบตรงข้ามกับฤดูหนาวอย่างชัดเจน

3. สวีเดน — เมืองคิรูนา

Kiruna เป็นเมืองทางตอนเหนือของสวีเดน อยู่เหนือเส้นอาร์กติกเซอร์เคิล และเป็นอีกจุดที่เห็นวงจรแสงสุดขั้วได้ชัด

Kiruna Lapland ระบุว่า Polar Night ในคิรูนากินเวลาประมาณ 28 วัน และต้นเดือนมกราคมจะเริ่มเห็นดวงอาทิตย์กลับมาอีกครั้ง ส่วนช่วง Midnight Sun เมืองนี้เห็นพระอาทิตย์เที่ยงคืนได้ประมาณ 47 วัน

สำหรับคนที่ชอบภูมิศาสตร์หรือวางแผนเที่ยวเมืองหนาว คิรูนาเป็นตัวอย่างที่ดีของพื้นที่ที่ไม่ได้ “มืดทั้งประเทศ” แต่เป็นเมืองตอนเหนือที่ได้รับผลจากละติจูดสูงโดยตรง

สิ่งที่ทำให้หลายคนเข้าใจผิด คือการเรียกแบบสั้น ๆ ว่า “ประเทศที่ไม่มีกลางวัน” ทั้งที่ความจริงควรพูดว่า “บางพื้นที่ในประเทศนั้นมีช่วงไม่เห็นดวงอาทิตย์” จึงจะแม่นกว่า

สรุปง่าย ๆ คือ ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากเวทมนตร์หรือเมืองลึกลับ แต่เป็นผลจากตำแหน่งของโลก แกนโลกที่เอียง และฤดูกาล หากอยากเห็น Polar Night ให้มองหาพื้นที่ใกล้หรือเหนือเส้นอาร์กติกเซอร์เคิล เช่น สฟาลบาร์ ทรอมโซ Utqiaġvik และคิรูนา