เลือดสีฟ้าของแมงดาทะเล ความมหัศจรรย์ในทางการแพทย์

เลือดสีฟ้าของแมงดาทะเล (Horseshoe Crab Blood) เป็นหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์และมีค่าที่สุดในวงการแพทย์แผนปัจจุบันครับ เหตุผลที่มันมีสีฟ้าและมีความสำคัญระดับโลก มีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้
 ทำไมเลือดถึงเป็นสีฟ้า

สัตว์จำพวกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่างมนุษย์เรามีเลือดสีแดงเพราะมี ฮีโมโกลบิน (Hemoglobin) ซึ่งมีธาตุเหล็กเป็นองค์ประกอบในการจับออกซิเจน
แต่สำหรับแมงดาทะเล เลือดของมันมีสีฟ้าเข้มเพราะมีสารที่เรียกว่า ฮีโมไซยานิน (Hemocyanin) ซึ่งใช้ ธาตุทองแดง (Copper) ในการจับออกซิเจนแทนเหล็ก เมื่อทองแดงรวมตัวกับออกซิเจน จึงทำให้เลือดกลายเป็นสีฟ้า

 ความมหัศจรรย์ในทางการแพทย์
สิ่งที่ทำให้เลือดแมงดาทะเลมีค่ายิ่งกว่าทองคำ ไม่ใช่แค่เรื่องของสี แต่คือ ระบบภูมิคุ้มกันระดับเทพ ของมัน เนื่องจากแมงดาทะเลไม่มีกระดูกสันหลังและอาศัยอยู่ในทะเลที่มีแบคทีเรียหนาแน่น ร่างกายของมันจึงวิวัฒนาการระบบป้องกันตัวที่รวดเร็วมาก
ในเลือดสีฟ้าจะมีเซลล์ที่ชื่อว่า Amebocyte ซึ่งมีความไวต่อ เอนโดท็อกซิน (Endotoxin) หรือสารพิษที่ปล่อยออกมาจากแบคทีเรียแกรมลบ (แบคทีเรียที่เป็นอันตรายและทนความร้อนสูง)
กลไกการทำงาน:เมื่อเลือดสีฟ้าสัมผัสกับแบคทีเรียแม้เพียงนิดเดียว เซลล์ Amebocyte จะแข็งตัวกลายเป็นก้อนเจลทันที เพื่อล้อมจับและกักกันไม่ให้แบคทีเรียแพร่กระจาย

 การนำไปใช้ประโยชน์สาร LAL
นักวิทยาศาสตร์ได้สกัดสารจากเซลล์นี้มาทำเป็นสารทดสอบที่เรียกว่า LAL (Limulus Amebocyte Lysate)
ใช้ทำอะไร ใช้ตรวจหาการปนเปื้อนของแบคทีเรียใน วัคซีน, ยาฉีด, เครื่องมือแพทย์, และน้ำเกลือก่อนที่จะนำไปใช้กับมนุษย์
ความสำคัญ: หากมีสารพิษจากแบคทีเรียหลุดรอดเข้าไปในกระแสเลือดของมนุษย์ อาจทำให้เกิดอาการไข้สูง ช็อก และเสียชีวิตได้ ดังนั้น ยาและวัคซีนทุกชนิดที่เราฉีดกันในปัจจุบัน (รวมถึงวัคซีนโควิด-19) ต้องผ่านการทดสอบด้วยสารสกัดจากเลือดแมงดาทะเลทั้งสิ้น