ทำไมโทรศัพท์หยอดเหรียญจึงค่อย ๆ หายไปจากชีวิตประจำวัน

โทรศัพท์สาธารณะแบบหยอดเหรียญเคยเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปตามหน้าร้านค้า ป้ายรถเมล์ สถานีขนส่ง โรงเรียน โรงพยาบาล หรือย่านชุมชน แต่เมื่อเวลาผ่านไป ตู้เหล่านี้ค่อย ๆ ลดจำนวนลงจนแทบไม่เห็นในชีวิตประจำวันเหมือนเดิม

เหตุผลหลักมาจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและพฤติกรรมของผู้ใช้ที่เปลี่ยนไป โดยมีปัจจัยสำคัญหลายด้านดังนี้

การแพร่หลายของโทรศัพท์มือถือ

นี่คือปัจจัยที่สำคัญที่สุด เมื่อโทรศัพท์มือถือมีราคาจับต้องได้มากขึ้นและกลายเป็นของใช้ประจำตัว คนจำนวนมากจึงไม่จำเป็นต้องเดินหาตู้โทรศัพท์สาธารณะเหมือนในอดีต

เครือข่ายมือถือที่ครอบคลุมมากขึ้น แพ็กเกจเติมเงินและรายเดือนที่หลากหลาย รวมถึงการสื่อสารผ่านอินเทอร์เน็ต ทำให้การโทรหรือส่งข้อความทำได้สะดวกกว่าเดิมมาก ข้อมูลของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศยังสะท้อนภาพรวมว่า การเข้าถึงโทรศัพท์มือถือและบริการมือถือยังคงเป็นโครงสร้างหลักของการสื่อสารยุคใหม่ ขณะที่การใช้โทรศัพท์พื้นฐานลดลงต่อเนื่องในหลายพื้นที่ทั่วโลก

ความไม่สะดวกในการใช้งาน

ตู้โทรศัพท์หยอดเหรียญมีข้อจำกัดหลายอย่างที่คนรุ่นใหม่อาจไม่คุ้นเคย หนึ่งในนั้นคือผู้ใช้ต้องมีเหรียญติดตัว หากไม่มีเหรียญก็ไม่สามารถใช้งานได้ทันที

อีกเรื่องคือข้อจำกัดด้านเวลา ระยะเวลาที่คุยได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเหรียญที่หยอดลงไป หากเหรียญหมด สายก็อาจถูกตัด ทำให้ไม่สะดวกสำหรับการสนทนาที่ต้องใช้เวลานาน หรือกรณีที่ต้องรีบติดต่อเรื่องสำคัญ

เมื่อเทียบกับโทรศัพท์มือถือที่โทรได้ทันที บันทึกเบอร์ได้ ส่งข้อความได้ และใช้แอปสื่อสารได้หลากหลาย ตู้โทรศัพท์แบบเดิมจึงค่อย ๆ กลายเป็นทางเลือกที่คนใช้น้อยลง

ค่าบำรุงรักษาที่สูงมาก

ตู้โทรศัพท์สาธารณะจำนวนมากตั้งอยู่กลางแจ้งและกระจายอยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ ทำให้มีค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาไม่น้อย ทั้งในด้านอุปกรณ์ สายสัญญาณ ระบบรับเหรียญ หูฟัง และตัวตู้

การโจรกรรมและการทำลายข้าวของก็เป็นปัญหาหนึ่ง ตู้หยอดเหรียญบางแห่งเคยตกเป็นเป้าของการงัดแงะเพื่อขโมยเงิน หรือถูกทำลายจากความคึกคะนอง ทำให้ผู้ให้บริการต้องเสียค่าใช้จ่ายซ่อมแซมอยู่เรื่อย ๆ

นอกจากนั้น สภาพอากาศอย่างแดด ฝน ฝุ่น และความชื้น ยังทำให้ระบบกลไกของตู้เสื่อมสภาพได้ง่าย โดยเฉพาะส่วนรับเหรียญ ปุ่มกด สายโทรศัพท์ และหูฟัง

อีกต้นทุนที่มองข้ามไม่ได้คือการจัดเก็บเหรียญ ผู้ให้บริการต้องใช้เจ้าหน้าที่และยานพาหนะออกไปเปิดตู้ตามจุดต่าง ๆ เพื่อนำเหรียญกลับมา เมื่อจำนวนผู้ใช้น้อยลง ต้นทุนส่วนนี้จึงยิ่งไม่คุ้มกับรายได้ที่ได้รับ

รายได้ที่ลดลงจนไม่คุ้มทุน

เมื่อคนหันไปใช้โทรศัพท์มือถือมากขึ้น รายได้จากตู้โทรศัพท์สาธารณะก็ลดลงตามไปด้วย รายได้ที่เคยพอสำหรับค่าเช่าพื้นที่ ค่าไฟฟ้า ค่าซ่อมบำรุง และค่าดูแลระบบ จึงไม่คุ้มกับการให้บริการในหลายจุด

ในหลายประเทศ หน่วยงานกำกับดูแลยังคงมองว่าตู้โทรศัพท์บางจุดอาจจำเป็นต่อชุมชน โดยเฉพาะพื้นที่ที่สัญญาณมือถือไม่ดีหรือใช้ในเหตุฉุกเฉิน เช่น แนวทางของ Ofcom ในสหราชอาณาจักรที่ยังมีเกณฑ์ปกป้องตู้โทรศัพท์สาธารณะบางแห่งไม่ให้ถูกรื้อถอน หากยังมีความจำเป็นต่อคนในพื้นที่

ส่วนในประเทศไทย ผู้ให้บริการโทรคมนาคมเดิมอย่าง TOT ได้ถูกรวมเป็นบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT ในปัจจุบัน โดยบริการด้านโทรศัพท์พื้นฐานและอินเทอร์เน็ตยังอยู่ในกลุ่มบริการของ NT แต่ตู้โทรศัพท์หยอดเหรียญแบบเดิมไม่ใช่สิ่งที่พบเห็นทั่วไปเหมือนในอดีตแล้ว

ตู้โทรศัพท์สาธารณะที่ยังเหลืออยู่ในบางพื้นที่จึงอาจถูกปรับบทบาทให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น เช่น ใช้เป็นจุดบริการชุมชน จุดกระจายสัญญาณอินเทอร์เน็ต จุดติดตั้งอุปกรณ์ฉุกเฉิน หรือดัดแปลงเป็นพื้นที่ใช้ประโยชน์อื่น แทนการเป็นเพียงตู้สำหรับหยอดเหรียญโทรออกเหมือนในอดีต

สุดท้ายแล้ว โทรศัพท์หยอดเหรียญไม่ได้หายไปเพราะไม่มีประโยชน์เลย แต่เพราะโลกการสื่อสารเปลี่ยนไปเร็วมาก โทรศัพท์มือถือ อินเทอร์เน็ต และแอปสื่อสารเข้ามาแทนที่บทบาทเดิม จนตู้โทรศัพท์สาธารณะกลายเป็นภาพจำของยุคหนึ่ง มากกว่าจะเป็นเครื่องมือจำเป็นในชีวิตประจำวันเหมือนเมื่อก่อน