ทำไมคนที่ 'เจ็บปวดมากที่สุด' มักมีความเห็นอกเห็นใจมากที่สุด — ความลึกลับของ Post-traumatic Growth"

ทุกคนรู้เรื่อง PTSD หรือ Post-traumatic Stress Disorder ซึ่งคือผลกระทบเชิงลบจากการผ่านเหตุการณ์รุนแรงทางจิตใจ แต่มีปรากฏการณ์อีกอย่างที่พูดถึงน้อยกว่ามากแต่สำคัญพอๆ กัน นั่นคือ Post-traumatic Growth หรือ PTG ซึ่งคือการเติบโตที่เกิดขึ้นได้จากความเจ็บปวดรุนแรงในบางคน

PTG คืออะไรและเกิดขึ้นได้อย่างไร?

Dr. Richard Tedeschi และ Dr. Lawrence Calhoun จาก University of North Carolina ผู้บัญญัติคำนี้ในช่วงปี 1990 พบว่าผู้คนจำนวนมากที่ผ่านประสบการณ์เลวร้ายอย่างการสูญเสีย การป่วยหนัก หรือการถูกทำร้าย รายงานว่ามีการเติบโตในด้านที่พวกเขาไม่เคยพัฒนาได้ก่อนหน้าเหตุการณ์นั้น ซึ่งรวมถึงความเข้าใจตัวเองที่ลึกขึ้น ความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นขึ้น ความหยืดหยุ่นทางจิตใจ ความซาบซึ้งในชีวิตที่มากขึ้น และการค้นพบความหมายใหม่

ทำไมความเจ็บปวดถึงสร้างความเห็นอกเห็นใจ?

งานวิจัยพบว่าคนที่ผ่านประสบการณ์ทุกข์ยากมาสามารถ "เข้าใจ" ความเจ็บปวดของคนอื่นได้ในระดับที่ลึกกว่า เพราะพวกเขาไม่ได้แค่รู้จักมันในทางความคิด แต่รู้จักมันในระดับประสบการณ์จริง ซึ่งนักจิตวิทยาเรียกว่า "Experiential Empathy" ต่างจาก "Cognitive Empathy" ที่เกิดจากการคิดเอาว่าอีกคนน่าจะรู้สึกอย่างไร

PTG ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคนและไม่ใช่เรื่องที่ควรบังคับ

ข้อสำคัญที่นักจิตวิทยาเน้นย้ำคือ PTG ไม่ได้เป็นผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติจากการผ่านความเจ็บปวด และไม่ควรใช้เป็นข้ออ้างว่า "ความเจ็บปวดทำให้แข็งแกร่ง" เพราะมันอาจทำให้ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บรู้สึกว่า "ต้องรู้สึกขอบคุณ" สำหรับสิ่งที่เลวร้ายที่เกิดขึ้น ซึ่งไม่ใช่เช่นนั้น

สิ่งที่นักวิจัยพบคือ PTG มักเกิดขึ้นในคนที่มีระบบสนับสนุนทางสังคมที่ดี มีโอกาสได้ประมวลผลประสบการณ์นั้นอย่างเหมาะสม และไม่ถูกกดดันให้ "เร็ว" เกินไปในการ "ก้าวข้ามไป"

สิ่งที่ทำให้ความเจ็บปวดกลายเป็นการเติบโตได้

นักจิตวิทยาพบว่าการ "สร้างเรื่องเล่า" จากประสบการณ์ที่เจ็บปวดมีส่วนสำคัญมาก คนที่สามารถสร้างความหมายจากสิ่งที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็น "ฉันเรียนรู้อะไรจากนี้" หรือ "สิ่งนี้เปลี่ยนทิศทางชีวิตฉันอย่างไร" มีแนวโน้มที่จะประสบ PTG มากกว่าคนที่มองประสบการณ์นั้นว่าไม่มีความหมายหรือไม่ยุติธรรมอย่างสิ้นเชิง

ความเจ็บปวดไม่ได้สร้างคนเสมอไป แต่การเลือกว่าจะทำอะไรกับมันคือสิ่งที่สร้างได้