“กิ้งกือ” ไม่กัดเรา แต่มันปล่อยสารที่ทำให้เราแสบ-คัน ได้

หลายคนเคยมีประสบการณ์เผลอเหยียบ หรือใช้มือไปโดนกิ้งกือ แล้วหลังจากนั้นผิวเกิดอาการแดง แสบ คัน หรือเป็นรอยคล้ำคล้ายโดนไฟลวก จนเข้าใจว่ากิ้งกือมีพิษร้ายแรง หรือกัดคนได้ แต่ความจริงแล้ว สาเหตุหลักไม่ได้มาจากการกัดเลย

กิ้งกือเป็นสัตว์ที่แทบไม่ทำร้ายคน เพราะมันไม่มีนิสัยไล่กัดเหมือนแมลงบางชนิด สิ่งที่ทำให้ผิวเกิดอาการระคายเคือง คือ “สารเคมีป้องกันตัว” ที่กิ้งกือปล่อยออกมาเวลารู้สึกตกใจ ถูกจับ หรือถูกเหยียบ สารนี้จะถูกปล่อยออกมาจากรูเล็ก ๆ ตามลำตัวของกิ้งกือ มีหน้าที่ช่วยป้องกันศัตรูตามธรรมชาติ เช่น มด นก หรือสัตว์กินแมลง โดยกิ้งกือบางชนิดสามารถปล่อยสารที่มีกลิ่นฉุน และทำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังของคนได้ เมื่อสารดังกล่าวสัมผัสผิวหนัง อาจทำให้เกิดอาการดังนี้

1. ผิวแดงหรือแสบ

2. รู้สึกร้อนเหมือนผิวไหม้

3. คันหรือระคายเคือง

4. ผิวเป็นรอยดำคล้ำหลังอาการอักเสบ

ในบางคนอาจมีตุ่มพองเล็ก ๆ หากแพ้มาก ความรุนแรงของอาการขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ชนิดของกิ้งกือ ปริมาณสารที่สัมผัส และสภาพผิวของแต่ละคน คนที่ผิวบอบบางหรือแพ้ง่ายมักมีอาการชัดกว่าปกติ

แล้วทำไมรอยถึงดูเหมือนโดนไฟลวก?

คำถามนี้มีหลายคนสงสัยอยู่ใช่ไหม สาเหตุนั้นเพราะสารที่กิ้งกือปล่อยออกมามีฤทธิ์ระคายเคืองต่อผิว เมื่อสัมผัสจึงทำให้ผิวอักเสบ แดง และแสบคล้ายอาการไหม้จากความร้อน จึงทำให้หลายคนเรียกติดปากว่า “รอยไหม้จากกิ้งกือ” ทั้งที่จริง ๆ แล้วไม่ได้เกิดจากไฟหรือความร้อนเลย

แต่ถ้าหากเผลอโดนกิ้งกือ สิ่งที่ควรทำคือ

1. รีบล้างบริเวณที่สัมผัสด้วยน้ำสะอาดและสบู่อ่อน

2. หลีกเลี่ยงการขยี้หรือเกา

3. หากแสบมาก สามารถประคบเย็นเพื่อลดอาการระคายเคือง

4. ถ้ามีอาการบวมมาก ปวดมาก หรือสารเข้าตา ควรรีบพบแพทย์ทันที

โดยทั่วไปอาการมักค่อย ๆ ดีขึ้นเองภายในไม่กี่วัน แต่รอยคล้ำอาจใช้เวลานานกว่าจะจาง

แม้กิ้งกือจะดูน่ากลัวสำหรับหลายคน แต่จริง ๆ แล้วมันเป็นสัตว์ที่มีประโยชน์ต่อธรรมชาติ เพราะช่วยย่อยสลายใบไม้และซากพืชในดิน ถือเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศ เพียงแต่เราควรระวังไม่ไปสัมผัสหรือเหยียบมันโดยตรง เพื่อป้องกันการระคายเคืองจากสารป้องกันตัวของมันเท่านั้นเอง