"เกยย้งก๊กเซียงบี๊" จากเมนูทรงโปรดในราชสำนักสู่ตำนานอาหารถิ่นเมืองระนองที่เกือบสาบสูญ

        ย้อนกลับไปเมื่อครั้งกระทรวงวัฒนธรรมประกาศรายชื่อโครงการ "1 จังหวัด 1 เมนู เชิดชูอาหารถิ่น" หลายคนอาจสะดุดตากับชื่ออาหารที่ฟังดูแปลกหูอย่าง “เกยย้งก๊กเซียงบี๊” ซึ่งแม้แต่คนท้องถิ่นเองบางส่วนยังไม่คุ้นเคยนัก แท้จริงแล้วนี่คือมรดกทางวัฒนธรรมอาหารที่เคยเลือนหายไปตามกาลเวลา ก่อนจะถูกปลุกชีวิตขึ้นมาใหม่ในฐานะจานเด็ดของจังหวัดระนอง

ต้นกำเนิดและนิยามของความอร่อย
        เกยย้งก๊กเซียงบี๊ หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า “ก๊กซิมบี๊” เป็นอาหารประเภทซุปน้ำข้นที่มีลักษณะคล้ายกับกระเพาะปลาหรือหูฉลาม มีความโดดเด่นที่รสชาติกลมกล่อมและการเคี่ยวจนเหลวข้น ชื่อของเมนูนี้หากถอดรหัสตามรากศัพท์จีนจะพบความหมายที่น่าสนใจคือ:

        เกยย้ง: สื่อถึงเนื้อไก่ที่นำมาเป็นวัตถุดิบหลัก

        ก๊กเซียงบี๊: อ้างอิงถึง "ไซยาโนแบคทีเรีย" ชนิดที่กินได้ ซึ่งมักพบตามแหล่งน้ำสะอาด มีลักษณะคล้ายเห็ดลาบหรือไข่หินในประเทศไทย แต่ในสูตรที่แพร่หลายในไทยภายหลังมักมีการปรับเปลี่ยนมาใช้เห็ดหูหนูทดแทน

จากสำรับในรั้ววังสู่เมืองระนอง
        ความไม่ธรรมดาของเมนูนี้อยู่ที่ประวัติศาสตร์อันเกี่ยวเนื่องกับราชสำนักไทย โดยปรากฏหลักฐานว่า "เกยย้งก๊กเซียงบี๊" เคยเป็นหนึ่งในสำรับอาหารสำคัญในงานเสกสมรสของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โดยในครั้งนั้นมีทั้งรูปแบบของคาวและของหวานอย่าง "รังนกก๊กเซียงบี๊"

        ส่วนเส้นทางการเดินทางสู่เมืองระนองนั้น มีข้อสันนิษฐานที่เล่าต่อกันมาว่า พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี (คอซิมบี๊ ณ ระนอง) ได้มีโอกาสลิ้มลองเมนูนี้เมื่อครั้งเข้ามากรุงเทพฯ แล้วเกิดความประทับใจในรสชาติ จึงได้นำสูตรกลับไปเผยแพร่จนกลายเป็นอาหารที่นิยมปรุงกินกันภายในครอบครัวที่ระนอง แม้จะยังไม่มีหลักฐานลายลักษณ์อักษรยืนยันชัดเจน แต่เรื่องเล่านี้ก็สะท้อนถึงความผูกพันระหว่างสายสัมพันธ์ในอดีตกับวัฒนธรรมการกินได้เป็นอย่างดี

        การกลับมาของ เกยย้งก๊กเซียงบี๊ ไม่ใช่เพียงการฟื้นฟูเมนูอาหารที่หายไป แต่คือการสืบสานจิตวิญญาณและประวัติศาสตร์ที่ซ่อนอยู่ในรสชาติ จากอาหารที่จำกัดวงอยู่เพียงในรั้วในวังและครอบครัวขุนนาง สู่การเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ทำให้คนรุ่นหลังได้สัมผัสถึงความประณีตและเรื่องราวอันทรงคุณค่าของเมืองระนองอีกครั้ง