อาชีพช่างทำเกวียนมรดกเดินได้ใกล้สูญพันธุ์ และ 3 แหล่งสุดท้ายที่ยังสืบทอดฝีมือ
ในวันที่รถยนต์ครองเมือง "ช่างทำเกวียน" กลายเป็นอาชีพที่ใกล้จะสูญหายไปจากแผ่นดินไทย งานช่างไม้ที่ต้องใช้ทั้งวิศวกรรมพื้นบ้านและความแม่นยำสูงจนหาตัวจับยาก ปัจจุบันเหลือเพียงไม่กี่หมู่บ้านเท่านั้นที่ยังคงลมหายใจของมรดกนี้ไว้ วันนี้เราจะพาไปสำรวจเบื้องหลังงานฝีมือที่ช่างรุ่นสุดท้ายยังคงรักษาไว้ให้คนรุ่นหลังได้เห็น
ช่างทำเกวียนถือเป็นหนึ่งในอาชีพที่ "สาบสูญ" ไปเกือบหมดจากวิถีชีวิตคนไทย และจัดว่าเป็นงานช่างฝีมือที่หาตัวจับยากที่สุดอาชีพหนึ่งในปัจจุบันครับ
เหตุผลที่อาชีพนี้หายากและเสี่ยงต่อการสูญหาย มีปัจจัยหลักๆ ดังนี้ครับ:
1. แหล่งช่างฝีมือที่เหลืออยู่น้อยนิด
ปัจจุบันเหลือเพียงไม่กี่หมู่บ้านในประเทศไทยที่ยังคงสืบทอดวิชานี้ ส่วนใหญ่อยู่ในภาคอีสานและภาคเหนือ เช่น:บ้านนาสะไมย์ จ.ยโสธร ขึ้นชื่อเรื่องการทำเกวียนมาอย่างยาวนาน
บ้านใจดี จ.ศรีสะเกษ:ยังมีช่างที่ทำ "เกวียนน้อย" หรือเกวียนจำลอง และเกวียนขนาดจริงเพื่อการอนุรักษ์
สล่าเกวียน จ.แพร่: ปัจจุบันเหลือ "สล่า" (ช่าง) เพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่สามารถขึ้นโครงเกวียนใหม่ได้ทั้งคัน
2. ความยากของทักษะ (Craftsmanship)
การทำเกวียนไม่ใช่แค่การเอาไม้มาประกอบกัน แต่เป็นงานวิศวกรรมพื้นบ้านที่ซับซ้อน:
การทำ กงและ ดุม ต้องใช้ความแม่นยำสูงเพื่อให้ล้อหมุนได้สมดุล ไม่ส่าย
การเข้าไม้:ช่างโบราณไม่ใช้ตะปู แต่ใช้การเข้าสลักและเข้าเดือยไม้เพื่อให้ทนทานต่อแรงกระแทกและรับน้ำหนักได้เป็นตันๆ
ความรู้เรื่องไม้ต้องรู้ว่าส่วนไหนควรใช้ไม้ประดู่ ไม้แดง หรือไม้เต็ง เพื่อให้ได้ความแข็งแรงและความยืดหยุ่นที่เหมาะสม
3. วัตถุดิบหายาก
การจะทำเกวียนหนึ่งคันต้องใช้ ไม้เนื้อแข็งเกรดพรีเมียมและมีขนาดใหญ่พอที่จะทำวงล้อหรือเพลาเกวียน ซึ่งปัจจุบันไม้เหล่านี้มีราคาสูงและหาได้ยากมากตามกฎหมาย
4. การปรับตัวสู่ "ของสะสม" และ "ของที่ระลึก"เนื่องจากเกวียนไม่ได้ถูกนำมาใช้ขนส่งข้าวหรือผลิตผลเกษตรเหมือนในอดีต อาชีพนี้จึงเปลี่ยนสภาพไป:
งานซ่อมแซม:รับซ่อมเกวียนเก่าเพื่อนำไปตั้งโชว์ตามรีสอร์ทหรือบ้านเศรษฐี
งานย่อส่วน:ทำเกวียนจำลองเพื่อเป็นของที่ระลึก ซึ่งใช้ฝีมือละเอียดอ่อนไม่แพ้กัน
หากคุณเจอ "ช่างเกวียน" ที่สามารถสร้างเกวียนจากศูนย์จนเสร็จสมบูรณ์ได้ในวันนี้ ให้รู้ไว้เลยว่าคุณกำลังยืนอยู่ต่อหน้า มรดกเดินได้ ของไทยที่เหลือเพียงนับนิ้วได้แล้วครับ
เขียนโดย puypuy
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?

