10 จังหวัดที่จบอุดมศึกษาสูงสุด นนทบุรีนำ กรุงเทพฯ ตามมา

นนทบุรีขึ้นอันดับ 1 จังหวัดที่มีสัดส่วนประชากรวัยแรงงานจบระดับอุดมศึกษาสูงสุด อยู่ที่ 45.01% ขณะที่กรุงเทพมหานครตามมาเป็นอันดับ 2 ที่ 39.08% จากข้อมูลประชากรไทยวัยแรงงานอายุ 15–59 ปี พ.ศ. 2565

ตัวเลขชุดนี้ไม่ได้บอกว่า “จังหวัดไหนมีบัณฑิตมากที่สุดเป็นจำนวนคน” แต่บอกว่า ในกลุ่มประชากรวัยแรงงานของแต่ละจังหวัด มีคนที่จบระดับอุดมศึกษาเป็นสัดส่วนเท่าไร เมื่อเทียบกับประชากรวัยแรงงานในจังหวัดเดียวกัน

พูดให้เห็นภาพง่ายขึ้น จังหวัดที่มีประชากรน้อยกว่า แต่มีคนเรียนสูงจำนวนมากเมื่อเทียบกับฐานประชากร อาจมีสัดส่วนสูงกว่าจังหวัดใหญ่บางแห่งได้ นี่คือเหตุผลที่นนทบุรีขึ้นอันดับ 1 เหนือกรุงเทพฯ

ข้อมูลจากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ระบุว่า ประชากรไทยวัยแรงงานกลุ่มอายุ 15–59 ปี ในภาพรวมประเทศ มีสัดส่วนผู้มีการศึกษาระดับอุดมศึกษาเพิ่มจาก 22.68% ในปี 2561 เป็น 26.47% ในปี 2565 สะท้อนว่าคนวัยทำงานไทยมีแนวโน้มเรียนสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ถ้าดูรายจังหวัด 10 อันดับแรกของพื้นที่ที่มีประชากรวัยแรงงานจบระดับอุดมศึกษาสูงสุด มีดังนี้

1. นนทบุรี 45.01%

นนทบุรีเป็นจังหวัดที่โดดเด่นที่สุดในข้อมูลชุดนี้ สัดส่วนประชากรวัยแรงงานที่จบอุดมศึกษาอยู่ที่ 45.01% สูงกว่ากรุงเทพฯ ชัดเจน

ภาพนี้สอดคล้องกับบทบาทของนนทบุรีในฐานะจังหวัดปริมณฑลที่มีคนทำงานออฟฟิศ ข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ และแรงงานทักษะสูงอาศัยอยู่จำนวนมาก หลายคนทำงานในกรุงเทพฯ แต่เลือกอยู่ในนนทบุรีเพราะเดินทางเชื่อมต่อได้สะดวกกว่า

2. กรุงเทพมหานคร 39.08%

กรุงเทพมหานครอยู่ในอันดับ 2 ที่ 39.08% แม้เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ การศึกษา งานเอกชน งานราชการ และสำนักงานขนาดใหญ่ของประเทศ แต่เมื่อวัดเป็น “สัดส่วน” ต่อประชากรวัยแรงงานทั้งหมด กรุงเทพฯ ยังเป็นรองนนทบุรี

จุดที่น่าสนใจคือ กรุงเทพฯ มีทั้งแรงงานทักษะสูงและแรงงานบริการจำนวนมากอยู่ในพื้นที่เดียวกัน ทำให้โครงสร้างประชากรหลากหลายกว่าเมืองปริมณฑลบางจังหวัด

3. ภูเก็ต 36.21%

ภูเก็ตอยู่ในอันดับ 3 ที่ 36.21% ตัวเลขนี้น่าสนใจ เพราะภูเก็ตไม่ได้เด่นแค่เรื่องท่องเที่ยว แต่ยังมีตลาดงานบริการ โรงแรม ธุรกิจท่องเที่ยว การจัดการ และงานที่ต้องใช้ภาษาอยู่มาก

จังหวัดท่องเที่ยวระดับนานาชาติมักดึงดูดแรงงานที่มีทักษะเฉพาะ ทั้งด้านบริหาร บริการ การขาย การตลาด และภาษา ทำให้สัดส่วนประชากรวัยแรงงานระดับอุดมศึกษาสูงตามไปด้วย

4. ปทุมธานี 35.64%

ปทุมธานีอยู่ในอันดับ 4 ที่ 35.64% เป็นอีกจังหวัดปริมณฑลที่มีทั้งแหล่งที่อยู่อาศัย โรงงาน สำนักงาน และสถาบันการศึกษาขนาดใหญ่หลายแห่ง

คนจำนวนไม่น้อยเลือกอยู่ปทุมธานีเพราะค่าใช้จ่ายบางส่วนอาจจัดการง่ายกว่ากรุงเทพฯ แต่ยังสามารถเดินทางไปทำงานในพื้นที่กรุงเทพฯ หรือโซนธุรกิจใกล้เคียงได้

5. สิงห์บุรี 34.96%

สิงห์บุรีติดอันดับ 5 ที่ 34.96% ซึ่งเป็นจุดที่ทำให้ข้อมูลชุดนี้น่าอ่านมาก เพราะไม่ใช่ทุกจังหวัดในอันดับต้น ๆ จะเป็นเมืองเศรษฐกิจขนาดใหญ่

กรณีของสิงห์บุรีช่วยเตือนว่า การดู “สัดส่วน” ไม่เหมือนการดู “จำนวนคนทั้งหมด” จังหวัดที่มีประชากรวัยแรงงานไม่มากนัก แต่มีสัดส่วนคนเรียนสูงมาก ก็สามารถขึ้นมาอยู่ในอันดับต้น ๆ ได้

6. เชียงใหม่ 33.82%

เชียงใหม่อยู่ในอันดับ 6 ที่ 33.82% เป็นศูนย์กลางการศึกษา เศรษฐกิจ และบริการของภาคเหนือ มีทั้งมหาวิทยาลัย งานบริการ งานสร้างสรรค์ ธุรกิจท่องเที่ยว และงานดิจิทัลเพิ่มขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

เชียงใหม่จึงไม่ได้เป็นเพียงเมืองท่องเที่ยว แต่ยังเป็นเมืองที่ดึงดูดคนวัยทำงานที่มีทักษะ ทั้งจากในพื้นที่และจากจังหวัดอื่น

7. สงขลา 33.33%

สงขลาอยู่ในอันดับ 7 ที่ 33.33% มีบทบาทสำคัญในภาคใต้ ทั้งด้านการศึกษา การค้า บริการ การแพทย์ และเศรษฐกิจชายแดน

เมื่อรวมบทบาทของหาดใหญ่และพื้นที่เมืองสำคัญในจังหวัด สงขลาจึงเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีฐานแรงงานระดับอุดมศึกษาค่อนข้างแข็งแรง

8. ลำปาง 32.25%

ลำปางอยู่ในอันดับ 8 ที่ 32.25% เป็นอีกจังหวัดภาคเหนือที่ติดกลุ่มบน แม้ไม่ได้เป็นเมืองใหญ่ระดับเชียงใหม่

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นว่าเมืองรองบางแห่งมีโครงสร้างประชากรวัยแรงงานที่น่าสนใจ โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีสถาบันการศึกษา หน่วยงานรัฐ และตลาดงานท้องถิ่นรองรับคนเรียนสูง

9. พระนครศรีอยุธยา 31.99%

พระนครศรีอยุธยาอยู่ที่ 31.99% เป็นจังหวัดเศรษฐกิจสำคัญใกล้กรุงเทพฯ มีทั้งนิคมอุตสาหกรรม งานบริหาร งานเทคนิค และงานบริการที่ต้องใช้แรงงานมีทักษะ

จังหวัดนี้จึงไม่ได้เด่นแค่ประวัติศาสตร์และท่องเที่ยว แต่ยังเป็นพื้นที่งานสำคัญของภาคกลางด้วย

10. ระยอง 31.99%

ระยองมีสัดส่วน 31.99% เท่ากับพระนครศรีอยุธยา จึงถือเป็นอันดับร่วมในข้อมูลชุดนี้ ระยองเป็นฐานเศรษฐกิจอุตสาหกรรมสำคัญของภาคตะวันออก มีตำแหน่งงานด้านวิศวกรรม การผลิต พลังงาน โลจิสติกส์ และธุรกิจเกี่ยวเนื่องจำนวนมาก

การที่ระยองติดอันดับต้น ๆ จึงไม่น่าแปลก เพราะพื้นที่เศรษฐกิจอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มักต้องการแรงงานที่มีวุฒิและทักษะเฉพาะทางสูง

จุดที่ควรอ่านให้ถูกคือ “อุดมศึกษา” ไม่ได้หมายถึงปริญญาตรีอย่างเดียวเสมอไป แต่เป็นกลุ่มการศึกษาระดับสูงกว่ามัธยมปลายตามการจัดหมวดของข้อมูล ดังนั้น หากนำไปเปรียบเทียบจังหวัด ควรใช้คำว่า “จบระดับอุดมศึกษา” จะปลอดภัยและตรงข้อมูลมากกว่าใช้คำว่า “จบปริญญาตรี”

อีกจุดหนึ่งคือข้อมูลนี้เป็น “สัดส่วน” ไม่ใช่ “จำนวนคน” จังหวัดที่มีประชากรเยอะมากอาจมีจำนวนคนจบอุดมศึกษาสูง แต่ถ้าวัดเป็นร้อยละต่อประชากรวัยแรงงานทั้งหมด อันดับอาจเปลี่ยนได้ทันที

ภาพรวมของ 10 อันดับนี้จึงบอกมากกว่าเรื่องการศึกษาอย่างเดียว เพราะมันสะท้อนทั้งเมืองงาน เมืองมหาวิทยาลัย เมืองปริมณฑล เมืองท่องเที่ยว และเมืองอุตสาหกรรมที่ดึงดูดคนเรียนสูงให้เข้าไปอยู่อาศัยหรือทำงาน

ถ้าจะใช้ข้อมูลนี้เพื่อดูโอกาสงาน จังหวัดในอันดับต้น ๆ อาจมีฐานแรงงานทักษะสูงและตลาดงานที่ใช้วุฒิการศึกษามาก แต่ก็อาจหมายถึงการแข่งขันสูงขึ้นด้วย โดยเฉพาะจังหวัดรอบกรุงเทพฯ และจังหวัดเศรษฐกิจหลัก