“ความจริงที่ไม่มีใครบอก อายุ 30 ไม่มีเงินเก็บ ไม่ได้แย่ แต่…”

อายุ 30 แต่ยังไม่มีเงินเก็บ
ผิดปกติไหม?

เอาจริงๆ คำถามนี้มันไม่ใช่แค่คำถามธรรมดา มันเป็นอะไรที่โผล่มาเงียบๆ ตอนเราอยู่กับตัวเอง โดยเฉพาะคืนไหนที่เลื่อนมือถือไปเจอเพื่อนรุ่นเดียวกันซื้อบ้าน ซื้อรถ หรือไปต่างประเทศแบบดูไม่ต้องคิดมาก แล้วเราก็อดไม่ได้ที่จะถามตัวเองว่า เราพลาดอะไรไปหรือเปล่า

ผมว่าเรื่องนี้ต้องตอบกันตรงๆ มันไม่แปลก แต่ก็ไม่ใช่จุดที่ควรสบายใจ เพราะมันคือสัญญาณเล็กๆ ที่กำลังเตือนว่า ระบบการเงินของเรามันยังไม่ลงตัวพอ ไม่ใช่ความล้มเหลว แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ปล่อยผ่านได้แบบไม่คิดอะไร

ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทยช่วงปี 2565–2566 เคยสะท้อนว่าคนไทยจำนวนไม่น้อย “ไม่มีเงินออมฉุกเฉิน” และหลายคนมีเงินเก็บไม่ถึง 3 เท่าของรายจ่ายต่อเดือน ซึ่งถือว่าเสี่ยงพอสมควรถ้ามีเหตุไม่คาดคิดเกิดขึ้น เรื่องนี้เลยไม่ใช่แค่ความรู้สึกส่วนตัว แต่มันคือภาพรวมของทั้งประเทศ

อีกอย่างที่ทำให้เรารู้สึกแย่ลงคือโซเชียลมีเดีย เราเห็นแต่ด้านที่เขาเลือกให้เห็น แต่ไม่เคยเห็นหนี้ ไม่เห็นความกดดัน หรือภาระที่เขาแบกอยู่จริงๆ แล้วเราดันเอาชีวิตจริงของตัวเองไปเทียบกับภาพที่ถูกคัดมาแล้ว มันเลยรู้สึกเหมือนเราช้ากว่า ทั้งที่จริงๆ เราแค่เดินคนละเส้น

ที่หลายคนเข้าใจผิดคือ คำว่า “ปกติ” ในเรื่องเงินมันแทบไม่มีอยู่จริง บางคนเริ่มทำงานตั้งแต่อายุ 22 แต่บางคนเรียนต่อหรือดูแลครอบครัวจนเริ่มช้ากว่า บางคนมีภาระหนี้ตั้งแต่เริ่มต้นชีวิตทำงาน ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2564 ยังระบุว่าหนี้ครัวเรือนไทยเฉลี่ยอยู่ในระดับสูงกว่า 90% ของ GDP ซึ่งแปลว่าหลายคนไม่ได้เริ่มจากศูนย์ แต่เริ่มจาก “ติดลบ” ด้วยซ้ำ

แต่ถ้าถามกันแบบไม่โลกสวย การที่อายุ 30 แล้วยังไม่มีเงินเก็บเลยสักก้อน มันควรทำให้เราฉุกคิดได้แล้ว ไม่ใช่เพื่อโทษตัวเอง แต่เพื่อถามตัวเองจริงๆ ว่าต่อจากนี้จะเอายังไงต่อ

เหตุผลมันมักไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด บางคนใช้เงินตามใจตัวเองไปหน่อยโดยไม่รู้ตัว บางคนไม่เคยจัดระบบการเงินเลย เงินเข้าเท่าไหร่ก็ใช้ไปเรื่อยๆ สุดท้ายมันก็ไม่เคยเหลือ หรือบางคนพยายามเต็มที่แล้ว แต่รายได้มันไม่พอจริงๆ ค่าใช้จ่ายมันบีบทุกทาง แบบนี้จะโทษตัวเองอย่างเดียวก็คงไม่แฟร์

ผมเชื่อว่ามีคนจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้แพ้เพราะใช้เงินไม่เป็น แต่แพ้เพราะเงื่อนไขชีวิตมันยากตั้งแต่แรก ค่าครองชีพในเมืองอย่างกรุงเทพฯ ปี 2566 ขยับขึ้นต่อเนื่อง ค่าเช่าที่อยู่อาศัย ค่าอาหาร ค่าเดินทาง มันดันรายจ่ายขึ้นไปโดยที่รายได้ไม่ได้โตตามทันเสมอไป

แต่ข่าวดีคือ อายุ 30 ยังไม่สายจริงๆ และเอาจริงๆ นะ มันอาจเป็นช่วงที่เราพร้อมที่สุดด้วยซ้ำ เพราะเราเริ่มเข้าใจตัวเองมากขึ้น รู้ว่าอะไรสำคัญ อะไรไม่จำเป็น และเริ่มเห็นภาพชีวิตตัวเองชัดขึ้นกว่าเดิม

การเริ่มต้นไม่ต้องใหญ่โต แค่เริ่มแยกเงินเก็บทันทีที่ได้เงิน ไม่ต้องรอให้เหลือก่อน จำนวนไม่ต้องเยอะ แต่อย่าให้มันเป็นศูนย์ แล้วลองจดรายจ่ายจริงจังสักหนึ่งเดือน แบบไม่หลอกตัวเอง เราจะเห็นเลยว่าเงินมันไหลไปทางไหน และหลายครั้งมันทำให้เราตกใจตัวเองเหมือนกัน

ถ้ามันยังตึงอยู่ การเพิ่มรายได้ไม่ใช่เรื่องน่าอายเลย กลับกันมันคือการยอมรับความจริง แล้วหาทางออกแบบคนที่เริ่มตื่นแล้ว ไม่ใช่คนที่ยังหลอกตัวเองอยู่

อีกเรื่องที่อยากพูดตรงๆ คือ อย่าเกลียดตัวเอง หลายคนรู้ว่าพลาด แต่เลือกจะโทษตัวเองซ้ำๆ จนสุดท้ายไม่ขยับอะไรเลย ซึ่งมันไม่ได้ช่วยอะไรเลยจริงๆ อดีตแก้ไม่ได้ แต่การตัดสินใจวันนี้มันเปลี่ยนอนาคตได้

อายุ 30 ไม่มีเงินเก็บ มันไม่ใช่เรื่องแปลก แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยผ่าน มันคือจุดที่เราควรเริ่มจริงจังกับชีวิตการเงินแบบไม่ต้องรออะไรแล้ว

ลองคิดดูดีๆ อีก 3 ปี 5 ปีข้างหน้า คุณอยากเป็นคนเดิมที่ยังตั้งคำถามอยู่ หรืออยากเป็นคนที่อย่างน้อยเคยเริ่มลงมือทำแล้วบ้าง?