ไขความลับปรากฏการณ์ 'Earworm' ทำไมเพลงบางเพลงถึงวนอยู่ในหัวเราทั้งวัน?

เคยไหม? แค่เดินผ่านร้านกาแฟแล้วได้ยินเพลงสั้นๆ ท่อนเดียว แต่เนื้อเพลงท่อนนั้นกลับตามหลอกหลอน วนเวียนอยู่ในหัวคุณไปทั้งวัน ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ และคุณไม่ได้คิดไปเองคนเดียว แต่มันคือกลไกทางจิตวิทยาที่เรียกว่า "Earworm"

ทำไมสมองถึงเล่นวนเพลงเดิมซ้ำๆ? 

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Durham พบว่าอาการนี้เกิดขึ้นกับคนกว่า 90% โดยมีสาเหตุหลักจากโครงสร้างของเพลงที่ถูกออกแบบมาให้ "ติดหนึบ" ในความทรงจำระยะสั้น โดยโครงสร้างที่ทำให้เกิดอาการ Earworm จะมีหลักๆทั้งหมด 2 ส่วนด้วยกัน

1. จังหวะที่เรียบง่ายแต่คาดเดาได้: เพลงแนว Pop ส่วนใหญ่มักมีจังหวะที่ซ้ำไปซ้ำมา ซึ่งสมองของเราจะชอบจดจำรูปแบบแบบนี้เป็นพิเศษ
2. ท่อนฮุกที่โดดเด่น: เพลงที่ทำให้เกิดอาการ Earworm มักจะมีช่วงจังหวะที่กระโดดขึ้นลงอย่างรวดเร็ว หรือมีช่องว่างระหว่างโน้ตที่แปลกตา ทำให้สมองส่วนประมวลผลเสียงเกิดอาการ "ค้าง" และพยายามที่จะประมวลผลเพลงท่อนนั้นวนไปวนมา

3 วิธีสลัดเพลงออกจากหัวฉบับนักดนตรี 

ถ้าเริ่มรำคาญใจกับเพลงที่วนลูปไม่จบสิ้นสักที ให้ลองใช้วิธีนี้ดู

1. ฟังเพลงนั้นให้จบ (The Completion Technique): สมองเรามีกลไกที่เรียกว่า Zeigarnik Effect คือจะจำเรื่องที่ยังค้างคาได้ดีกว่าเรื่องที่จบแล้ว การฟังเพลงนั้นให้จบตั้งแต่ต้นจนจบ จะเป็นการบอกสมองว่า "งานนี้เสร็จสิ้นแล้ว" และวงจรลูปจะค่อยๆ หายไปเอง
2. เคี้ยวหมากฝรั่ง: ผลวิจัยจาก University of Reading ระบุว่าการเคลื่อนไหวของขากรรไกรจะไปรบกวนความจำระยะสั้นในส่วนของการประมวลผลเสียง (Subvocal Rehearsal) ทำให้เรานึกถึงทำนองเพลงได้ยากขึ้น
3. เปลี่ยนบทบาทเป็น "ผู้สร้าง": การขยับนิ้วเล่นดนตรีหรือแกะเพลงด้วยตัวเอง เป็นการดึงสมองส่วนจินตนาการมาใช้งานอย่างหนักหน่วงที่สุด

การฝึกแกะเพลงจากหู (Ear Training) หรือการลองไล่สเกลบนคอกีตาร์ จะช่วยให้สมองโฟกัสไปที่ความสัมพันธ์ของตัวโน้ตจริงๆ แทนที่จะปล่อยให้ทำนองเพลงเดิมครอบงำ หากคุณกำลังมองหาตัวช่วยในการฝึกฝนทักษะการฟัง หรืออยากสัมผัสพลังเสียงที่ชัดเจนเพื่อการสร้างสรรค์ดนตรีที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น การเลือกใช้งาน กีตาร์และอุปกรณ์ดนตรีคุณภาพสูง จากแบรนด์ระดับโลกที่ Music Collection จะช่วยให้คุณเปลี่ยนจากการเป็นผู้ฟังที่ถูกครอบงำ มาเป็นศิลปินที่ควบคุมทุกตัวโน้ตได้ด้วยตัวเอง