เปรียบเทียบสงกรานต์ประเทศไทย VS สงกรานต์กัมพูชา

ประเพณีสงกรานต์ในไทยและกัมพูชามีความคล้ายคลึงกันอย่างมากเนื่องจากมีรากฐานร่วมกัน แต่ก็มีรายละเอียดบางประการที่แตกต่างกันตามบริบทของแต่ละท้องถิ่น ดังนี้

ความเหมือนของสงกรานต์ในไทยและกัมพูชา
รากฐานทางวัฒนธรรม: ทั้งสองประเทศได้รับอิทธิพลมาจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดูจากอินเดีย โดยคำว่า "สงกรานต์" มาจากภาษาสันสกฤตว่า "สํกฺรานฺติ" (Sankranti) หมายถึง การเคลื่อนย้ายของพระอาทิตย์เข้าสู่ราศีเมษ ซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินโบราณ
ตำนานความเชื่อ: มีตำนานที่มาเหมือนกันคือเรื่อง ท้าวกบิลพรหมและธรรมบาลกุมาร ที่ต้องตัดเศียรตนเองตามเงื่อนไขการตอบปัญหาธรรม และให้ธิดาทั้ง 7 ผลัดกันอัญเชิญเศียรแห่รอบเขาพระสุเมรุ 
กิจกรรมทางศาสนาและครอบครัว: เน้นการทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระพุทธรูป การก่อพระเจดีย์ทราย (กัมพูชาเรียก "พูนพนุมขสัจ") การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับ และการแสดงความกตัญญูต่อผู้ใหญ่โดยการรดน้ำขอพร [8-
ช่วงเวลาการจัดงาน:โดยปกติจะจัดขึ้นในช่วงกลางเดือนเมษายน (ประมาณวันที่ 13-16 เมษายน) ซึ่งเป็นช่วงเสร็จสิ้นฤดูเก็บเกี่ยว

ความแตกต่างของสงกรานต์ในไทยและกัมพูชา

ชื่อเรียก:ไทยเรียกว่า "สงกรานต์" ส่วนกัมพูชาเรียกว่า "โจลชนำทเม็ย" (Chaul Chnam Thmey) ซึ่งแปลว่า "เข้าปีใหม่" หรือเรียกอีกชื่อว่า "ซ็องกราน" 
วันและเวลาจัดงาน:
ไทย:กำหนดวันที่แน่นอนคือ 13-15 เมษายน ของทุกปี 
กัมพูชา: มักจัดวันที่ 14-16 เมษายน (หรือบางปีอาจเป็น 13-15 เมษายน) ขึ้นอยู่กับการโคจรของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ตามตำราโหราศาสตร์ 
การนับวันและนางสงกรานต์:
 ในบางปี ไทยและกัมพูชาอาจประกาศนางสงกรานต์คนละคนกัน เนื่องจากใช้เกณฑ์การเริ่มนับวันใหม่ที่ต่างกัน โดยไทยจะนับวันใหม่เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น (6:00 น.) แต่กัมพูชาจะนับตามสากลคือหลังเที่ยงคืน (0:00 น.) ทำให้หากพระอาทิตย์ย้ายราศีช่วงเช้ามืดอาจทำให้ตกคนละวันกัน 
 ตัวอย่างเช่น บางปีไทยประกาศนางสงกรานต์วันอาทิตย์ (นางทุงษะเทวี) แต่กัมพูชาประกาศนางสงกรานต์วันจันทร์ (นางโคราคเทวี) ตามเวลาที่คำนวณได้ 

พิธีกรรมและกิจกรรมเฉพาะ:
กัมพูชา: มีพิธีสำคัญคือ โตต็วลเตวดาทเม็ย"หรือการตั้งโต๊ะเครื่องสังเวยเพื่อรอรับเทวดาองค์ใหม่ ซึ่งจะทำพิธีพร้อมกันทั่วประเทศผ่านสัญญาณเสียงระฆังหรือสื่อต่าง ๆ และมีการละเล่นพื้นบ้านที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น สะบ้า มอญซ่อนผ้า ชักเย่อ 
ไทย:โดดเด่นในเรื่องประเพณีรดน้ำดำหัวและการเล่นสาดน้ำที่คึกคักไปทั่วประเทศจนเป็นที่รู้จักในระดับโลก 

อาหารประจำเทศกาล:
กัมพูชา:นิยมทำอาหารที่เรียกว่า อาม็อกเตร็ย" (ห่อหมกปลา) และขนมหวานที่ทำจากกะทิ ข้าว และถั่วเสียบไม้ย่าง 
ไทย:มีอาหารพิเศษ เช่น ข้าวแช่ (ในบางพื้นที่) กาละแม ข้าวเหนียวแดง และในภาคอีสานจะมีพิธีเสียเคราะห์โดยใช้กระทงอาหาร 

ในปัจจุบัน สงกรานต์ในประเทศไทย ได้รับการขึ้นทะเบียนจาก UNESCO ให้เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ขณะที่ทางกัมพูชาก็ได้เสนอชื่อสงกรานต์ในกัมพูชาเข้าสู่บัญชีมรดกโลกเช่นเดียวกัน