“นิวโปรตีน” ทางเลือกใหม่ของผู้สูงวัย

เมื่อครู่นี้ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับเรื่อง “นิวโปรตีน” หรือโปรตีนทางเลือกสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งถือเป็นประเด็นที่กำลังถูกพูดถึงอย่างมากในแวดวงโภชนาการทั่วโลก เพราะสังคมกำลังก้าวเข้าสู่ “สังคมผู้สูงวัย” อย่างเต็มตัว การกินอาหารจึงไม่ใช่เพียงแค่ให้อิ่มท้อง แต่ต้องคำนึงถึงคุณภาพของสารอาหารที่ช่วยพยุงสุขภาพในระยะยาวด้วย

สิ่งที่น่าสนใจคือ หลายคนมักเข้าใจว่าพออายุมากขึ้นความต้องการโปรตีนจะลดลง แต่ความจริงแล้ว ผู้สูงอายุกลับต้องการโปรตีนในปริมาณไม่น้อยไปกว่าวัยหนุ่มสาว และบางกรณีอาจต้องการมากขึ้นเสียด้วยซ้ำ เพราะโปรตีนมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการรักษามวลกล้ามเนื้อ ป้องกันภาวะกล้ามเนื้อลีบ รวมถึงช่วยเสริมภูมิคุ้มกันให้ร่างกายแข็งแรง

นักโภชนาการจำนวนมากแนะนำว่า ผู้สูงอายุควรได้รับโปรตีนประมาณ 1–1.2 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน ซึ่งถือว่าสูงกว่าคำแนะนำแบบดั้งเดิมที่เคยกำหนดไว้เพียง 0.8 กรัมเสียอีก ทั้งนี้ก็เพื่อให้ร่างกายยังคงรักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ กระดูก และระบบต่าง ๆ ของร่างกายเอาไว้ได้

อย่างไรก็ตาม ปัญหาหนึ่งที่พบได้บ่อยในผู้สูงวัยก็คือ การเคี้ยวเนื้อสัตว์ที่ทำได้ยากขึ้น เนื้อสัตว์บางชนิดเหนียว แข็ง หรือย่อยยาก ทำให้ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยเริ่มหลีกเลี่ยงอาหารประเภทนี้ ส่งผลให้ได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ และอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพตามมา

ด้วยเหตุนี้เองจึงเกิดแนวคิดเรื่อง “นิวโปรตีน” หรือโปรตีนทางเลือกขึ้นมา ซึ่งหมายถึงแหล่งโปรตีนที่มีเนื้อสัมผัสนุ่ม ย่อยง่าย และเหมาะกับระบบย่อยอาหารของผู้สูงอายุ ไม่ว่าจะเป็นโปรตีนจากสัตว์ที่เนื้อนุ่ม หรือโปรตีนจากพืชที่กำลังได้รับความนิยมทั่วโลก

ตัวอย่างของนิวโปรตีนที่เหมาะกับผู้สูงวัย ได้แก่ เนื้อปลา ซึ่งให้โปรตีนสูงและมีเนื้อสัมผัสนุ่มย่อยง่าย ไข่ไก่ ที่อุดมไปด้วยสารอาหารสำคัญหลายชนิด นมและน้ำเต้าหู้ ที่มีทั้งโปรตีนและแคลเซียมช่วยเสริมความแข็งแรงของกระดูก รวมถึง เต้าหู้ ถั่วเลนทิล ถั่วชิคพี และธัญพืชต่าง ๆ ซึ่งเป็นโปรตีนจากพืชที่กำลังได้รับความสนใจอย่างมากในยุโรปและอเมริกา

กระแสโปรตีนจากพืช หรือที่เรียกว่า แพลนท์เบส (Plant-Based Protein) กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในประเทศแถบยุโรปที่มีประชากรรับประทานอาหารแบบวีแกนเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จนเกิดข้อถกเถียงในวงการโภชนาการว่า ควรให้ความสำคัญกับโปรตีนจากพืชมากกว่าโปรตีนจากเนื้อสัตว์หรือไม่

บางประเทศถึงกับเสนอ “พีรามิดอาหารรูปแบบใหม่” ที่เน้นโปรตีนจากพืชเป็นหลัก ขณะที่ฝั่งผู้ประกอบการปศุสัตว์ก็ยังคงยืนยันว่าโปรตีนจากเนื้อสัตว์ยังมีความสำคัญต่อสุขภาพไม่แพ้กัน ทำให้เกิดการถกเถียงกันอย่างเข้มข้นในหลายเวทีวิชาการ

สำหรับประเทศไทย นักโภชนาการยังคงแนะนำให้บริโภคโปรตีนอย่าง หลากหลายทั้งจากสัตว์และพืช เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วน และลดความจำเจของอาหาร โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มักเบื่ออาหารได้ง่าย

ที่สำคัญ การขาดโปรตีนในวัยชราถือเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง เคลื่อนไหวลำบาก เสี่ยงต่อการหกล้ม และใช้เวลาฟื้นตัวจากการบาดเจ็บนานกว่าปกติ นอกจากนี้ยังทำให้ภูมิคุ้มกันลดลง เกิดอาการอ่อนเพลีย หรือมีอาการบวมตามร่างกายได้อีกด้วย

ในทางกลับกัน การกินโปรตีนมากเกินไปก็ไม่ใช่เรื่องดี โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไต โรคตับ หรือไขมันในเลือดสูง ดังนั้นการเลือกกินโปรตีนในปริมาณที่เหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญ และในบางกรณีอาจต้องปรึกษานักกำหนดอาหารเพื่อวางแผนโภชนาการเฉพาะบุคคล

ท้ายที่สุดแล้ว แนวคิดของ “นิวโปรตีน” ไม่ได้หมายถึงการเลิกกินเนื้อสัตว์ทั้งหมด แต่คือการ เลือกแหล่งโปรตีนที่เหมาะกับร่างกาย ย่อยง่าย และหลากหลายมากขึ้น เพื่อให้ผู้สูงอายุยังคงมีพลัง แข็งแรง และใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างกระฉับกระเฉง

เพราะเมื่ออายุเพิ่มขึ้น สิ่งที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่การกินให้มาก แต่คือ การกินให้ถูกต้องและเหมาะสมกับร่างกาย ต่างหาก

อ้างอิง: onemedical.com, speciesunit.com, arunhealthgarden.com