"เลิกเห่อสบู่ฆ่าเชื้อ" สำหรับการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ได้ช่วยให้ปลอดภัยจากโรคมากขึ้นแล้ว

มีการเปรียบเทียบระหว่างสบู่ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและสบู่ธรรมดาในการป้องกันโรค  ที่พูดถึงสบู่ฆ่าเชื้อ vs สบู่ธรรมดา แบบไหนป้องกันโรคได้ดีกว่ากัน?

มีประสิทธิภาพไม่ต่างกันอย่างที่คิด รายงานระบุว่า จากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์และการยืนยันจากหน่วยงานด้านสาธารณสุข (เช่น FDA) ไม่มีหลักฐานเพียงพอ ที่จะพิสูจน์ได้ว่าสบู่ที่ผสมสารฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (Antibacterial soap) สามารถป้องกันการเจ็บป่วยหรือแพร่กระจายของเชื้อโรคได้ดีกว่าสบู่ธรรมดาและน้ำเปล่า

มีกลไกการทำงานที่สำคัญคือ "การชะล้าง" ซึ่งผู้เชี่ยวชาญเน้นย้ำว่า สิ่งที่ทำให้เราสะอาดไม่ใช่ "สารฆ่าเชื้อ" ในสบู่ แต่คือ "แรงถูและฟองสบู่" ที่ช่วยยกเอาเชื้อโรค สิ่งสกปรก และน้ำมันออกจากผิวหนังเพื่อให้ไหลไปกับน้ำ ดังนั้นการฟอกมือให้ถูกวิธีนาน 20 วินาทีด้วยสบู่ธรรมดาจึงมีประสิทธิภาพเพียงพอแล้ว

ความกังวลเรื่อง "เชื้อดื้อยา" (Superbugs) ประเด็นหลักที่ข่าวให้ความสำคัญคือ การใช้สบู่ฆ่าเชื้อเป็นประจำในครัวเรือนอาจส่งผลเสียในระยะยาว

-เชื้อดื้อยา: สารเคมีบางชนิด เช่น ไตรโคลซาน (Triclosan) อาจทำให้แบคทีเรียวิวัฒนาการจนดื้อยาปฏิชีวนะได้

-ทำลายสมดุลผิว: การฆ่าแบคทีเรียทั้งหมด (รวมถึงแบคทีเรียชนิดดี) อาจทำให้ระบบนิเวศบนผิวหนังเสียสมดุล

คำแนะนำสำหรับผู้บริโภค ถ้าใช้ในบ้าน แนะนำให้ใช้ สบู่ธรรมดา ก็พอ เพื่อลดความเสี่ยงเรื่องสารเคมีสะสมและปัญหาเชื้อดื้อยา

ใช้ในทางการแพทย์ สบู่ฆ่าเชื้อยังคงมีความสำคัญและจำเป็นในสภาพแวดล้อมที่ต้องการความสะอาดสูง เช่น โรงพยาบาล หรือก่อนการผ่าตัด

หากไม่มีน้ำและสบู่ การใช้เจลล้างมือที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60% เป็นทางเลือกที่ดีรองลงมา

ผู้เชี่ยวชาญออสเตรเลียแนะนำให้ "เลิกเห่อสบู่ฆ่าเชื้อ" สำหรับการใช้ชีวิตประจำวัน เพราะนอกจากจะไม่ได้ช่วยให้ปลอดภัยจากโรคมากขึ้นแล้ว ยังอาจเป็นการสร้างปัญหา "เชื้อดื้อยา" ให้กับตัวเองและสิ่งแวดล้อมโดยไม่จำเป็น

สบู่ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (Antibacterial Soap) สามารถฆ่าเชื้อได้จริงตามกลไกทางเคมี แต่มีประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับความจำเป็นและประสิทธิภาพเมื่อเทียบกับสบู่ธรรมดาที่หลายคนอาจยังไม่ทราบ 

สบู่ประเภทนี้มักผสมสารเคมีเฉพาะทาง เช่น ไตรโคลซาน  หรือ ไตรโคลคาร์บัน  ซึ่งทำหน้าที่ทำลายผนังเซลล์หรือยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียโดยเฉพาะ

สบู่ธรรมดาก็เพียงพอ: องค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA) และงานวิจัยหลายแห่งระบุว่า การฟอกมือด้วยสบู่ธรรมดาอย่างถูกวิธีนาน 20 วินาที มีประสิทธิภาพในการลดเชื้อโรคบนมือได้ "ไม่ต่างกัน" กับการใช้สบู่ฆ่าเชื้อ เพราะกลไกหลักของสบู่คือการชะล้าง  ที่ทำให้เชื้อโรคหลุดออกจากผิวหนังไปพร้อมกับน้ำ

ฆ่าไวรัสไม่ได้เสมอไป: สบู่ฆ่าเชื้อเน้นกำจัด "แบคทีเรีย" เป็นหลัก แต่อาจไม่มีผลโดยตรงในการทำลายโครงสร้างของไวรัสบางชนิด (เช่น ไวรัสหวัด) ในขณะที่สบู่ธรรมดาสามารถทำลายชั้นไขมันที่หุ้มไวรัสบางประเภทได้ดีพอๆ กัน

แต่ยังไงสบู่ฆ่าเชื้อ ก็ "ฆ่าได้จริง" แต่เหมาะสำหรับใช้ในสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ในโรงพยาบาล หรือการดูแลแผลสด ส่วนการใช้ในชีวิตประจำวันทั่วไป สบู่ก้อนหรือสบู่เหลวธรรมดา ก็ถือว่ามีประสิทธิภาพสูงสุดและปลอดภัยต่อสุขภาพผิวในระยะยาวแล้ว