มหาภูเขาไฟบนดาวอังคาร
เมื่อมนุษย์เงยหน้ามองท้องฟ้ายามค่ำคืน เรามักจินตนาการถึงดวงดาวอันไกลโพ้นในฐานะโลกที่เงียบงันและว่างเปล่า แต่ในความจริงแล้ว เพื่อนบ้านของโลกอย่าง “ดาวอังคาร” ซ่อนภูมิประเทศอันยิ่งใหญ่เกินกว่าจินตนาการของเราไว้ หนึ่งในนั้นคือ Olympus Mons ภูเขาไฟมหึมาที่ไม่เพียงเป็นจุดเด่นของดาวอังคาร หากยังได้รับการยอมรับว่าเป็น ภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ ด้วย
Olympus Mons ไม่ได้สูงเพียงเล็กน้อยเหนือภูมิประเทศรอบตัว แต่มันสูงในระดับที่ทำให้ภูเขาบนโลกดูเล็กลงทันตา แหล่งข้อมูลหลายแห่งระบุความสูงต่างกันตามวิธีวัด แต่โดยทั่วไปอยู่ราว 22–26 กิโลเมตร และมีความกว้างประมาณ 600–700 กิโลเมตร ซึ่งทำให้มันสูงกว่ายอดเขาเอเวอเรสต์หลายเท่า และแผ่ขยายกินพื้นที่มหาศาลราวกับเป็นทั้งภูเขาและดินแดนในคราวเดียวกัน
สิ่งที่น่าทึ่งยิ่งกว่าตัวเลข คือรูปลักษณ์ของมัน Olympus Mons เป็น ภูเขาไฟแบบโล่ หรือ shield volcano หมายความว่ามันไม่ได้มีสันเขาชันแหลมแบบภูเขาไฟในจินตภาพของคนทั่วไป แต่เกิดจากลาวาที่ไหลทับถมกันซ้ำแล้วซ้ำเล่าเป็นเวลายาวนาน จนก่อรูปเป็นภูเขาขนาดมหาศาลที่มีความลาดเอียงค่อนข้างนุ่มนวล
คำถามสำคัญคือ เหตุใดดาวอังคารจึงสร้างภูเขาไฟที่ใหญ่ได้ถึงเพียงนี้ คำตอบส่วนหนึ่งอยู่ที่ธรรมชาติของดาวเคราะห์สีแดง ดาวอังคารมีแรงโน้มถ่วงน้อยกว่าโลก และไม่มีการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกแบบเด่นชัดเหมือนโลก เมื่อจุดกำเนิดแมกมาคงอยู่ใต้บริเวณเดิมเป็นเวลานาน ลาวาจึงสามารถปะทุและสะสมซ้อนกันอยู่ที่เดิมได้เรื่อย ๆ เป็นเวลาหลายล้านถึงหลายพันล้านปี จนเกิดเป็นยักษ์ใหญ่แห่งระบบสุริยะลูกนี้
บนยอดของ Olympus Mons ยังมีแอ่งยุบตัวหรือแคลดีราขนาดใหญ่หลายชั้นซ้อนกัน เป็นร่องรอยของการปะทุและการทรุดตัวของห้องแมกมาในอดีต ภาพถ่ายจากยานสำรวจเผยให้เห็นว่าภูเขาไฟลูกนี้ไม่ใช่เพียงกองหินมหึมา แต่เป็นหลักฐานทางธรณีวิทยาที่บันทึกประวัติศาสตร์อันยาวนานของดาวอังคารไว้ในทุกชั้นหิน ทุกแนวลาด และทุกหลุมยุบที่ยอดเขา
หากมองในเชิงสารคดี Olympus Mons คือสัญลักษณ์ของพลังที่ธรรมชาติสามารถสร้างขึ้นได้โดยไม่ต้องมีผู้เห็นเหตุการณ์ ไม่มีเสียงคำรามของการปะทุให้มนุษย์ได้ยิน ไม่มีควันไฟลอยขึ้นสู่ท้องฟ้าของโลกให้ใครตื่นตระหนก มีเพียงร่องรอยเงียบงันบนดาวอังคารที่บอกเราว่า ครั้งหนึ่งจักรวาลเคยก่อรูปสิ่งมหึมานี้ขึ้นอย่างอดทนและยาวนาน
ภูเขาไฟลูกนี้จึงไม่ใช่เพียง “ภูเขาที่สูงที่สุด” เท่านั้น แต่มันคือบทพิสูจน์ว่าระบบสุริยะของเรายังเต็มไปด้วยโลกที่มีประวัติศาสตร์ มีพลวัต และมีความยิ่งใหญ่เกินกว่าที่สายตาจากโลกจะคาดคิดได้ Olympus Mons ยืนอยู่ตรงนั้น บนพื้นผิวสีแดงอันเวิ้งว้าง ราวกับอนุสาวรีย์ธรรมชาติของจักรวาล ที่เตือนมนุษย์ว่า เราเพิ่งเริ่มทำความเข้าใจบ้านหลังใหญ่ที่เรียกว่า “ระบบสุริยะ” เท่านั้นเอง
ภาพประกอบด้านบนเป็นภาพของ Olympus Mons จาก NASA/JPL ซึ่งช่วยให้เห็นทั้งลักษณะยอดภูเขาไฟและขนาดมหึมาของมันบนพื้นผิวดาวอังคารได้ชัดเจน
เขียนโดย dukedicknarak
เขียนนิยายแฟนตาซีสนุกๆด้วย ในนามปากกา เหมียวกุ่ย หาอ่านได้ที่ Meb Market และ ReadAwrite ครับ ค้นหาด้วย นามปากกาได้เลยครับ หรือค้นหาใน Google ก็ได้ครับ ^_^
เลขแม่นบน-เลขแม่นล่าง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดชุดเลขเด็ดสองตัว-สามตัว แนวทางงวดนี้
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
โลกแห่งความงามของเครื่องสำอาง
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ทำไมหินในหุบเขาแห่งความตายจึงเคลื่อนที่ได้เอง
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
เสียงเคาะและเสียงคล้ายฝีเท้าในบ้านไม้เก่าเกิดจากอะไร
เที่ยวสหรัฐอเมริกา แวะชมความงามของอุทยานแห่งชาติไซออน (Zion National Park)
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
การหายตัวไปของผู้โดยสารและลูกเรือแมรี เซเลสต์
ทำไม "ฝักบัวอาบน้ำ" ถึงต้องทำหน้าแป้นเป็นแผ่นยางซิลิโคนนิ่มๆ ตรงรูน้ำออก?
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เสียงร้องเพลงของเนินทรายในทะเลทรายโกบีเกิดขึ้นได้อย่างไร
ทำไม "ถาดทำน้ำแข็งพลาสติก" ถึงต้องทำผนังช่องน้ำแข็งให้เอียงลาดลงด้านล่างไม่ตั้งตรง?
5 สัญญาณที่อาจพบในผู้ป่วยช่วงสุดท้ายของชีวิต เข้าใจอาการก่อนสายเกินไป พร้อมวิธีดูแล และเตรียมใจสำหรับครอบครัว
ทำไม "ท่อน้ำทิ้งใต้อ่างล้างหน้า" ถึงต้องดัดโค้งงอเป็นรูปตัว U หรือตัว P?

