ไทยถือทองคำสำรองมากที่สุดในอาเซียน มีมากกว่า 230 ตันในปี 2025

ประเทศไทยถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มประเทศที่ถือครองทองคำสำรองมากที่สุดในอาเซียน โดยข้อมูลในปี 2025 ระบุว่ามีทองคำสำรองมากกว่า 230 ตัน และอยู่ราวอันดับที่ 18 ของโลก สะท้อนบทบาทของทองคำในฐานะสินทรัพย์สำรองเพื่อรับมือความผันผวนทางเศรษฐกิจ

1.ทองคำสำรอง (Gold Reserve) ไม่ได้เป็นเพียงแค่ทรัพย์สินที่สะท้อนถึงความมั่งคั่งเท่านั้น แต่ยังเป็นเสาหลักสำคัญในการบริหารนโยบายความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศไทยอย่างมีนัยสำคัญ จากข้อมูลล่าสุดในปี 2025 เราสามารถวิเคราะห์ความน่าสนใจของสถานะทองคำไทยผ่านมิติต่างๆ ดังนี้ 1. สถานะ "พี่ใหญ่" ในภูมิภาคอาเซียน

ความน่าสนใจประการแรกคือ ประเทศไทยก้าวขึ้นเป็นอันดับ 1 ในอาเซียน ในด้านการถือครองทองคำสำรอง โดยมีปริมาณทองคำรวมทั้งที่เก็บไว้ในประเทศและฝากไว้ในต่างประเทศรวมทั้งสิ้น 244 ตัน ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่าธนาคารแห่งประเทศไทยมีวิสัยทัศน์ในการสะสมสินทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูงเหนือกว่าประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคเดียวกัน ซึ่งถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนต่างชาติและระบบการเงินของไทย 

 2. อันดับที่ 18 ของโลก กับการก้าวสู่กลุ่มระดับ "ปานกลาง"
ในระดับโลก ประเทศไทยได้รับการจัดอันดับโดย World Gold Council ให้อยู่ในอันดับที่ 18 ของโลก(ข้อมูล ณ ปี 2025)  แม้ว่าปริมาณทองคำของเราจะยังห่างไกลจากมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกาที่มีมากกว่า 8,000 ตัน หรือเยอรมนีที่มีมากกว่า 3,300 ตัน แต่การอยู่ในอันดับที่ 18 หมายความว่าไทยอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีทองคำสำรองในระดับ “ปานกลาง”ซึ่งถือเป็นตำแหน่งที่แข็งแกร่งมากสำหรับประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจระดับเกิดใหม่ (Emerging Market) 

 3. พลังของ "Safe-haven" ในยุคความผันผวน
ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความสำคัญกับทองคำในฐานะ สินทรัพย์ที่ปลอดภัย (Safe-haven) อย่างชัดเจน โดยเฉพาะในช่วงปี 2025 ที่โลกเผชิญกับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและตลาดการเงิน

ทองคำทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพที่สุดอย่างหนึ่ง การถือครองทองคำช่วยกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาสกุลดอลลาร์สหรัฐเพียงอย่างเดียว ซึ่งความเคลื่อนไหวของราคาทองคำในปี 2025 ที่พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก ยิ่งทำให้มูลค่าพอร์ตสำรองของไทยมีความแข็งแกร่งและทรงพลังมากขึ้นในเวทีโลก 

4. ตัวเลขที่สะท้อนเสถียรภาพ (234.52 ตัน และ 15.6 พันล้านดอลลาร์)
ปริมาณทองคำสำรองของไทย ณ ไตรมาสที่ 2 ปี 2025 อยู่ที่ประมาณ 234.52 ตัน ซึ่งเป็นตัวเลขที่คงที่มาตั้งแต่ไตรมาสที่ 3 ของปี 2024  ความสม่ำเสมอนี้บ่งบอกถึงนโยบายการถือครองที่เน้นความมั่นคงระยะยาวมากกว่าการเก็งกำไรระยะสั้น  เมื่อพิจารณาด้านมูลค่า ณ ช่วงเวลาดังกล่าว พบว่าสูงถึงประมาณ 15.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐและที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือในบางช่วง เช่น เดือนกุมภาพันธ์ 2025 มูลค่านี้เคยพุ่งไปถึง 21.558 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามความผันผวนและขาขึ้นของราคาทองคำในตลาดโลก 

 5. สัดส่วนทองคำในทุนสำรองระหว่างประเทศ
อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจคือ ทองคำคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 7–8 เปอร์เซ็นต์ ของทุนสำรองระหว่างประเทศของไทย สัดส่วนนี้อาจดูไม่มากเมื่อเทียบกับเงินตราต่างประเทศอื่นๆ แต่ในเชิงกลยุทธ์แล้ว 8 เปอร์เซ็นต์นี้คือ "หัวใจสำคัญ" ของการบริหารความมั่นคง  เพราะทองคำเป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีความเสี่ยงด้านคู่สัญญา (Counterparty risk) และไม่สามารถถูกลดค่าได้โดยการพิมพ์เพิ่มเหมือนสกุลเงินกระดาษ ทำให้มันกลายเป็นเสาหลักที่ช่วยรักษาอำนาจซื้อของทุนสำรองไทยไว้ได้ในยามวิกฤต 

 บทสรุปของการวิเคราะห์
จากการวิเคราะห์ข้อมูลข้างต้น จะเห็นได้ว่าทองคำสำรองของไทยไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อเป็นหลักประกันทางการเงินเท่านั้น  แต่ยังเป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์ที่ทำให้ประเทศไทยมีสถานะที่โดดเด่นในอาเซียนและมีความแข็งแกร่งในระดับสากล  การรักษาระดับทองคำไว้ที่ 244 ตัน (รวมฝากต่างประเทศ) ควบคู่ไปกับการบริหารความเสี่ยงจากดอลลาร์สหรัฐ เป็นการตอกย้ำว่า ประเทศไทยมีนโยบายการเงินที่รอบคอบและพร้อมรับมือกับความผันผวนของโลกอนาคต อย่างแท้จริง สถานะอันดับ 18 ของโลกไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลจากการวางแผนสะสมสินทรัพย์ที่มีมูลค่าในตัวเองอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน 

หากมองให้ลึกกว่าตัวเลข “244 ตัน” เราจะพบว่าทองคำสำรองไม่ได้เป็นเพียงสินทรัพย์ที่เก็บไว้ในคลังเท่านั้น แต่ยังสะท้อน แนวคิดการบริหารเศรษฐกิจของประเทศ ด้วย

ในโลกการเงินสมัยใหม่ ประเทศต่าง ๆ มักถือครองทุนสำรองในรูปแบบของเงินตราต่างประเทศ เช่น ดอลลาร์สหรัฐ ยูโร หรือพันธบัตรรัฐบาล แต่ทองคำมีลักษณะพิเศษที่แตกต่างออกไป เพราะมันเป็นสินทรัพย์ที่ ไม่ขึ้นอยู่กับนโยบายของประเทศใดประเทศหนึ่ง

พูดง่าย ๆ คือ เงินกระดาษสามารถพิมพ์เพิ่มได้ แต่ทองคำไม่สามารถสร้างขึ้นมาใหม่ได้ตามใจต้องการ

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะในช่วงหลังปี 2020 จึงเริ่มเพิ่มการสะสมทองคำมากขึ้น

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ธนาคารกลางหลายประเทศ เช่น จีน อินเดีย ตุรกี และโปแลนด์ ต่างเพิ่มปริมาณทองคำสำรองอย่างต่อเนื่อง เพื่อกระจายความเสี่ยงจากระบบการเงินที่พึ่งพาเงินดอลลาร์มากเกินไป

ประเทศไทยเองก็ใช้แนวทางที่คล้ายกัน

แม้ว่าปริมาณทองคำของไทยจะไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่การรักษาระดับไว้ที่ประมาณ 234–244 ตันอย่างต่อเนื่อง ก็สะท้อนถึงแนวคิดการบริหารแบบ “มั่นคงมากกว่าการเก็งกำไร”

คำถามที่น่าสนใจก็คือ
ประเทศไทยควรเพิ่มทองคำสำรองมากกว่านี้หรือไม่?

เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศเศรษฐกิจใหญ่ หลายประเทศมีสัดส่วนทองคำในทุนสำรองสูงกว่าไทยมาก เช่น

• สหรัฐอเมริกา
  ทองคำคิดเป็นมากกว่า 70% ของทุนสำรอง

• เยอรมนี
  ประมาณ 65–70%

• อิตาลี และ ฝรั่งเศส
  ประมาณ 60% ขึ้นไป

ขณะที่ประเทศไทยมีเพียง 7–8%

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าไทยมีความเสี่ยงสูง เพราะโครงสร้างทุนสำรองของไทยถูกออกแบบให้มี สภาพคล่องสูง เพื่อรองรับการดูแลค่าเงินบาทและการค้าโลก

ดังนั้น ทองคำจึงทำหน้าที่เป็นเหมือน “เสาหลักเงียบ” ของระบบการเงินไทย

มันอาจไม่ได้มีสัดส่วนมากที่สุด แต่ในยามที่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจโลก วิกฤตค่าเงิน หรือความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ ทองคำมักเป็นสินทรัพย์ที่ ยังคงรักษามูลค่าไว้ได้ดีที่สุด

และนี่คือเหตุผลที่ทำให้หลายประเทศยังคงถือครองทองคำ แม้โลกการเงินจะเปลี่ยนไปมากเพียงใดก็ตาม

สำหรับประเทศไทย การมีทองคำสำรองมากที่สุดในอาเซียน ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของตัวเลขเท่านั้น แต่มันยังสะท้อนถึง เสถียรภาพของระบบเศรษฐกิจไทยในสายตานานาชาติ

ในโลกที่ความไม่แน่นอนกลายเป็นเรื่องปกติ
ทองคำจึงยังคงเป็น “สินทรัพย์แห่งความมั่นคง” ที่ประเทศต่าง ๆ ไม่อาจมองข้ามได้

และคำถามที่น่าคิดต่อก็คือ

หากเศรษฐกิจโลกในอนาคตเผชิญความผันผวนมากขึ้น
ประเทศไทยควรเพิ่มการถือครองทองคำให้มากกว่านี้หรือไม่?

นี่อาจเป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญของนโยบายการเงินในทศวรรษต่อไปของไทยก็เป็นได้