เปิดรายรับ-รายจ่าย กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง จัดเก็บจากอะไร เท่าไหร่ ใช้ไปเท่าไหร่

มีหลายปัจจัยทีทไให้ราคาน้ำมันแพงขึ้น ได้แก่ ความต้องการใช้น้ำมันทั่วโลกเพิ่มสูงขึ้น ตามการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ แต่กลุ่มผู้ผลิตน้ำมัน (OPEC) จำกัดการผลิต, ความขัดแย้งเชิงภูมิรัฐศาสตร์  ส่งผลกระทบต่อการขนส่ง, และโครงสร้างราคาในไทยที่มีการนำเข้าเป็นหลักบวกกับภาษีและกองทุนน้ำมัน

กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง คือ กลไกทางการเงินของรัฐบาล (ภายใต้ พ.ร.บ. กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2562) ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศ ไม่ให้ผันผวนสูงเกินไปตามตลาดโลก โดยทำหน้าที่เก็บเงินเข้ากองทุนฯ เมื่อราคาน้ำมันถูก และอุดหนุนราคา (ชดเชย) เมื่อราคาน้ำมันแพง เพื่อดูแลค่าครองชีพประชาชน

สาระสำคัญของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
1.หน้าที่หลัก คือรักษาเสถียรภาพระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศไม่ให้สูงเกินไปในช่วงที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกผันผวนหรือวิกฤต โดยมีแหล่งเงินรายรับมาจากเงินที่เรียกเก็บจากผู้ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละประเภทตามอัตราที่คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) กำหนด

2.การอุดหนุนเมื่อราคาน้ำมันพุ่งสูง กองทุนฯ จะนำเงินออกมาอุดหนุนเพื่อพยุงราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศให้เหมาะสม
การบริหารจัดการ อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงพลังงาน โดยมี สกนช. (สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง) ทำหน้าที่บริหารจัดการเงินกองทุน

3.วัตถุประสงค์อื่นเช่น ส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพ (เช่น เอทานอล ไบโอดีเซล) และบริหารสภาพคล่องในช่วงวิกฤตการณ์พลังงาน

กองทุนน้ำมันฯ จึงเป็น เบาะรับแรงกระแทก ที่ช่วยให้ราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศไม่ปรับขึ้น-ลงอย่างรวดเร็วเกินไปนั่นเอง

มาเปิดข้อมูลสถานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงล่าสุด ณ ต้นเดือน มีนาคม 2569 มีรายละเอียดที่สำคัญดังนี้...

1. สถานะเงินกองทุนล่าสุด
ปัจจุบันสถานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมีสถานะ เป็นบวก (สุทธิ) เป็นครั้งแรกในรอบหลายปี หลังจากที่เคยติดลบอย่างหนัก โดยตัวเลข ณ วันที่ 1 มีนาคม 2569 มีดังนี้คือ....

--ฐานะกองทุนรวม: เป็นบวกสุทธิ 2,459 ล้านบาท

--บัญชีน้ำมัน: มีเงินสะสมเป็นบวกประมาณ 40,374 ล้านบาท

--บัญชีก๊าซ LPG: ยังคงติดลบอยู่ที่ประมาณ 37,915 ล้านบาท (เนื่องจากมีการชดเชยราคาอย่างต่อเนื่อง)

2. รายรับ...การจัดเก็บเงินเข้ากองทุน
รายรับหลักของกองทุนมาจากการเก็บเงินจากผู้ใช้น้ำมันบางประเภท โดยมีการปรับเปลี่ยนตามนโยบายของ กบน. (คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง) เพื่อรักษาเสถียรภาพราคา ตัวอย่างอัตราการจัดเก็บล่าสุด (โดยประมาณ).....

--น้ำมันเบนซิน/แก๊สโซฮอล์ 95: เก็บเข้ากองทุนประมาณ 2.50 - 2.80 บาทต่อลิตร

--น้ำมันดีเซล: ปัจจุบันมีการปรับลดการจัดเก็บลง (หรือเริ่มใช้เงินอุดหนุนในบางช่วง) เพื่อตรึงราคาไม่ให้เกิน 29.94 บาทต่อลิตร

--น้ำมัน E20 และ E85: มีอัตราจัดเก็บที่ต่ำกว่ากลุ่ม 95 เพื่อจูงใจการใช้พลังงานทดแทน

3. รายจ่าย: การใช้เงินกองทุน กองทุนใช้เงินไปกับ 2 ภารกิจหลักคือ..

-การอุดหนุนราคาน้ำมัน (Subsidies): ใช้เพื่อตรึงราคาขายปลีกเมื่อราคาตลาดโลกพุ่งสูงขึ้น โดยเฉพาะน้ำมันดีเซลที่ส่งผลกระทบต่อภาคขนส่งสูง ล่าสุดมีการใช้เงินอุดหนุนเพื่อรักษาเพดานราคาดีเซลไว้ที่ 29.94 บาทต่อลิตร เป็นเวลา 15 วัน

-การชดเชยราคาก๊าซหุงต้ม (LPG): ใช้เพื่อรักษาคาราก๊าซหุงต้มในภาคครัวเรือน ซึ่งเป็นส่วนที่ทำให้บัญชีก๊าซยังคงติดลบอยู่

-การชำระหนี้: กองทุนมีภาระในการคืนเงินกู้ที่เคยยืมมาใช้ชดเชยราคาน้ำมันในช่วงวิกฤตพลังงานก่อนหน้านี้ (เป้าหมายคือคืนหนี้ให้หมดภายในปี 2572)