วิธีบริหารสายตา ทำทุกวันยิ่งดี ชะลอการเสื่อมของสายตาได้จริง

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับจำนวนผู้มีปัญหาทางสายตา ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลายคนเริ่มจากอาการเล็ก ๆ เช่น ตาแห้ง มองไม่ชัด ปวดกระบอกตา หรือเห็นภาพซ้อนเป็นบางครั้ง แต่กลับปล่อยผ่านเพราะคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาของคนอายุมาก ทั้งที่ความจริงแล้ว ดวงตาเป็นอวัยวะที่ต้องดูแลไม่ต่างจากหัวใจหรือสมอง และยิ่งในยุคที่เราจ้องหน้าจอมือถือวันละหลายชั่วโมง ดวงตายิ่งทำงานหนักกว่าที่เคย

ความน่ากังวลคือ ดวงตาไม่มีอะไหล่เปลี่ยน หากเสื่อมแล้วทำได้เพียงประคับประคอง ดังนั้นการบริหารสายตาเป็นประจำจึงสำคัญอย่างยิ่ง ทำทุกวันได้ยิ่งดี แต่หากไม่มีเวลา อย่างน้อยสามวันครั้งก็ยังดีกว่าไม่ทำเลย

เริ่มต้นจากเรื่องใกล้ตัวที่สุดคือการกะพริบตาให้บ่อยขึ้น หลายคนเพ่งหน้าจอจนลืมกะพริบ ทำให้น้ำตาที่หล่อเลี้ยงผิวตาลดลง เกิดอาการแสบและระคายเคือง เพียงตั้งใจให้ตัวเองกะพริบตาถี่ขึ้น ก็ช่วยลดตาแห้งได้มากกว่าที่คิด ระหว่างวันควรพักสายตาเป็นระยะ ทุก ๆ 20 นาที ลองละสายตาจากหน้าจอ มองออกไปไกล ๆ สักครู่ ให้กล้ามเนื้อตาได้คลายตัว ไม่ตึงค้างอยู่กับระยะใกล้ตลอดเวลา

บางช่วงของวัน เพียงหลับตาเบา ๆ สักหนึ่งถึงสองนาที ปล่อยให้ดวงตาได้อยู่ในความมืด ก็เป็นการพักที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง หากมีเวลาลองมองสลับใกล้ไกล ยื่นนิ้วออกไปตรงหน้าแล้วมองปลายนิ้ว จากนั้นเปลี่ยนไปมองวัตถุไกล ๆ ทำสลับกันหลายครั้ง วิธีง่าย ๆ นี้ช่วยให้กล้ามเนื้อตายืดหยุ่น ไม่แข็งเกร็งจนล้า

ช่วงก่อนนอน การใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นบิดหมาดประคบบริเวณเปลือกตาสักห้านาที จะช่วยกระตุ้นต่อมน้ำตา ลดอาการแห้งและเมื่อยล้าได้ดี ควบคู่กับการนอนหลับให้เพียงพออย่างน้อยหกถึงแปดชั่วโมง เพราะในยามหลับลึก ดวงตาจะได้ฟื้นฟูตัวเองอย่างเต็มที่

เรื่องอาหารก็มีส่วนสำคัญ ผักใบเขียวเข้มอย่างคะน้าหรือผักโขม รวมถึงแครอตและฟักทอง มีสารอาหารที่ช่วยบำรุงจอประสาทตา ดื่มน้ำสะอาดให้พอเพียงในแต่ละวันเพื่อรักษาความชุ่มชื้นจากภายใน และหากออกกลางแจ้งควรสวมแว่นกันแดดเพื่อลดผลกระทบจากแสงแดดจ้า

ในชีวิตประจำวัน ควรจัดแสงสว่างให้เหมาะสม ไม่อ่านหนังสือในที่มืด ไม่เล่นมือถือในห้องมืดสนิท ปรับความสว่างหน้าจอให้พอดี และวางหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้ต่ำกว่าสายตาเล็กน้อยเพื่อลดอาการตึงรอบดวงตา หลีกเลี่ยงการขยี้ตาแรง ๆ เพราะอาจทำให้กระจกตาอักเสบโดยไม่รู้ตัว อีกทั้งควรตรวจวัดสายตาปีละครั้ง แม้ยังไม่มีอาการ เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคตาต่าง ๆ ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ที่สำคัญ อย่าลืมออกกำลังกายสม่ำเสมอและควบคุมระดับน้ำตาลกับความดันโลหิต เพราะสุขภาพหลอดเลือดที่ดีส่งผลโดยตรงต่อดวงตา ดวงตาที่มองเห็นชัดเจนไม่ใช่เพียงเรื่องของการอ่านหนังสือหรือดูโทรทัศน์ แต่คือการได้เห็นรอยยิ้มของลูกหลาน เห็นสีสันของธรรมชาติ และใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ

อย่ารอให้ภาพเริ่มพร่ามัวแล้วค่อยหันกลับมาดูแล วันนี้ยังมองเห็นชัดเจน นั่นคือโอกาสที่ดีที่สุดในการรักษาไว้ การบริหารสายตาไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก ใช้เวลาไม่นาน แต่หากทำอย่างสม่ำเสมอ ผลลัพธ์ที่ได้อาจคุ้มค่าไปอีกหลายสิบปี เพราะดวงตาคู่นี้ มีเพียงคู่เดียวในชีวิต และไม่มีสิ่งใดทดแทนได้จริง ๆ