รู้กฎหมายในแวดวงวิชาชีพ

ผมถือว่าเป็นหน้าที่รับผิดชอบของคุณนะครับ ที่จะต้องรู้ว่าบริษัทของ คุณดําเนินการอะไรที่ผิดกฎหมายหรือเปล่า ตัวคุณเองทําผิดกฎหมายข้อไหน บ้าง แล้วคุณรู้หัวข้อกฎหมายต่างๆ ที่บังคับใช้ในแวดวงวิชาชีพบ้างหรือไม่

ครั้งหนึ่ง ผมมีวาสนาได้ไปทํางานอยู่ในองค์กรหนึ่ง ซึ่งถึงขนาดว่ามี อํานาจอยู่เหนือคณะกรรมการบริษัทอย่างชัดเจน คนในองค์กรก็ภูมิใจอยู่พอตัว ว่าเป็นผู้สร้างมาตรฐานนวัตกรรมใหม่ๆ ให้กับคนทั้งวงการก็ว่าได้ แต่ไม่กี่ปี เท่านั้น บรรดาเทพบุตรทั้งหลายก็กลายพันธุ์แปลงร่างเป็นซาตานแบบกะทันหันชนิดไม่ให้ทันได้ตั้งตัวกันเลย ผมเองก็ไม่รู้ว่าเรื่องพิลึกพิลั่นแบบนี้มันเกิดขึ้นได้อย่างไร

ตอนนั้นมีการเปลี่ยนตัวคณะกรรมการระดับอาวุโสหลายท่าน แต่ สถานการณ์โดยทั่วไปก็ดูเหมือนปกติดี ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงมากนัก แล้วจู่ๆ เกิดอะไรขึ้นไม่ทราบ องค์กรตกเป็นข่าวว่าฝ่าฝืนกฎหมาย และที่สําคัญคือ ผม ต้องเป็นผู้รับผิดชอบต่อกฎหมายข้อนี้อย่างเต็มๆ เสียด้วยสิ เผลอนิดเดียวเอง กลายเป็นว่าผมไปพายเรือให้โจรนั่ง และทํางานให้กับบริษัทที่ทุจริต

เอาไงดี ล่ะทีนี้ ตอนแรกๆ ก็ยังพอปิดตาข้างหนึ่งได้ แต่ในที่สุดก็มีคนขอให้ผมร่วมวง ผิดกฎหมายไปกับเขาด้วย พอมาถึงขั้นนี้ ผมเลยลาออก แล้วตัดสินใจย้ายวิก ไปทํางานให้กับฝ่ายตรงข้าม ซึ่งเป็นบริษัทคู่แข่ง ผมว่ายังไงๆ ก็ดีกว่าอยู่ให้เสีย ชื่อเสียงเกียรติยศ

ตอนนั้นคนในบริษัทใหม่ก็ทําท่าเลียบๆ เคียงๆ มาถามผมเรื่องบริษัท เก่าเหมือนกันครับว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ แต่ผมก็ไม่ได้แพร่งพรายข้อมูลอะไรที่ จะทําให้เจ้านายใหม่ได้ถือแต้มต่อบริษัทเก่าของผมแม้แต่น้อย ผมก็ไม่รู้เหมือน กันว่าทําไม แต่จะว่าไปแล้ว การรักษาความลับก็ช่วยรักษาหน้าของผมเอาไว้ ได้ไม่น้อยเหมือนกัน ผมสบายใจนะในเรื่องทิศทางการทําธุรกิจของพวกเขา ตราบใดที่ยังไม่ก้าวล่วงเข้าไปในเรื่องที่พวกเขาทำผิดกฏหมาย

แต่แล้วสองสามปีผ่านไปเท่านั้นเอง บริษัทใหม่ที่ผมทำงานอยู่ก็โดนก๊วนคอรัปชั่นจากบริษัทเก่าเข้าเทกโอเวอร์ ซึ่งทุกวันนี้ก๊วนนี้ถูกจับ ถูกลงโทษ และกลับเนื้อกลับตัวกันถ้วนหน้าแล้ว ถ้าถามว่าตอนนั้นผมอยากทำงานกับก๊วนนี้

อีกรอบไหม ตอบได้เลยว่า “ไม่ทำครับ” แต่ก็ยังมีผู้อำนวยการระดับอาวุโสท่านหนึ่งอุตส่าห์ให้ความกรุณาสัมภาษณ์งานผมนะครับ ท่านนี้บอกกับผมว่า ยินดีให้ผมทำงานเป็นกรรมการบริษัท “อย่างน้อย คุณก็รู้ว่าอะไรควรพูดไม่ควรพูด”

ท่านบอกกับผมแบบนี้ แต่อย่างว่าชาติเสือย่อมไว้ลาย ผมลาออกไปรวยเอาดาบหน้าที่อื่นสบายใจกว่าครับ แล้ววงการของคุณรวมถึงบริษัทที่คุณทำงานด้วยขาวสะอาดดีไหมครับ

แต่ละที่คุณต้องรู้ชะตากรรมตัวเองด้วยว่าอาจจะถูกขอร้องให้ทำอะไรบ้าง ทั้งในเรื่องที่ถูกและผิดกฎหมาย ในหลายๆ แวดวงวิชาชีพ มีหัวข้อกฎหมายที่ละเอียดยิบย่อยและหยุมหยิมจิปาถะไม่น่าเชื่อ ชนิดที่ว่าคุณเผลอทำผิดกฎหมายสารพัดข้อได้แบบไม่รู้ตัวเลยทีเดียว แล้วจะมาอ้างว่าไม่รู้กฎหมายไม่ได้นะครับ เพราะมันเป็นหน้าที่ของคุณที่จะต้องศึกษาหาความรู้เอาเอง

ถ้ารักจะเป็นนักเล่นกฎ คุณต้องรักความขาวสะอาดให้ถึงที่สุด จนไม่มีใครตั้งข้อครหาได้ และจะไม่มีวันยอมให้ตัวเองกลายเป็นแพะรับผิดแทนใครเป็นอันขาด ถ้ามีใครจะหมกเม็ดต้มตุ๋นใคร คุณต้องมั่นใจว่าคุณไม่ตกเป็นเหยื่อเสียเอง และต้องแน่ใจว่าคุณมีจุดยืนอยู่บนฝั่งของคนสุจริตอย่างชัดเจน โดยไม่มีทางเผลอไผลตกกระไดพลอยโจน ข้ามเส้นจริยธรรมไปนั่งอยู่ในฝั่งคนทำผิดกฎหมายอย่างแน่นอน ถ้าคุณตั้งใจจะทำผิดกฎหมายเอง นั่นก็ว่าไปอย่าง

แต่มันจะแย่มากชนิดดูไม่จืดเลยครับ ถ้าชีวิตคุณต้องไปลงเอยอยู่ในคุกเพราะความไม่รู้กฎหมาย ผมว่าถ้าจะเป็นแพะโง่ๆ สู้เป็นคนไม่รักดีแต่มีไหวพริบเอาตัวรอดเสียยังดีกว่า การที่คุณจะมาพูดว่า “ก็ไม่รู้นี่” เป็นคำแก้ตัวที่ฟังไม่ขึ้นเอาเสียเลยครับ