“เต่ายักษ์” คืนชีพเกาะกาลาปากอส หลังสูญพันธุ์กว่า 180 ปี โลกตะลึงความสำเร็จนักวิทย์

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งแล้วรู้สึกใจฟูอย่างบอกไม่ถูก เป็นข่าวที่ทำให้คำว่า “สูญพันธุ์” ซึ่งฟังดูสิ้นหวังมาตลอด กลับมีความหวังใหม่ขึ้นมาอีกครั้ง

ที่หมู่เกาะกาลาปากอส ดินแดนธรรมชาติอันโด่งดังของโลก เต่ายักษ์สายพันธุ์หนึ่งที่เคยหายไปจากเกาะโฟลรีอานานานกว่า 180 ปี ได้กลับมาเหยียบผืนดินบ้านเกิดของมันอีกครั้ง สายพันธุ์นี้มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Chelonoidis niger niger ซึ่งเคยถูกบันทึกว่าสูญพันธุ์ไปตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1840 เพราะในอดีตกะลาสีเรือจับพวกมันไปเป็นเสบียงอาหารระหว่างการเดินทางไกล จนจำนวนลดลงเรื่อย ๆ และหายไปในที่สุด

ใครจะคิดว่าเวลาผ่านไปเกือบสองศตวรรษ เรื่องราวจะพลิกผันได้เช่นนี้

ความหวังเริ่มต้นขึ้นเมื่อหลายปีก่อน นักวิทยาศาสตร์ค้นพบเต่าบางตัวบนเกาะอิซาเบลาที่มีสายเลือดใกล้เคียงกับเต่าโฟลรีอานาดั้งเดิม จึงเริ่มโครงการผสมพันธุ์ย้อนกลับ เพื่อค่อย ๆ ฟื้นฟูสายพันธุ์ให้กลับมาใกล้เคียงของเดิมมากที่สุด โครงการนี้ดำเนินการโดย Galapagos National Park ร่วมกับองค์กรอนุรักษ์ Galapagos Conservation Trust ใช้เวลายาวนานเกือบสิบปี กว่าจะเห็นผลเป็นรูปธรรม

จากเต่าต้นสายไม่กี่สิบตัว วันนี้มีลูกเต่าฟักออกมากว่า 600 ตัว และล่าสุดได้ปล่อยเต่ายักษ์วัยอ่อนจำนวน 158 ตัว กลับคืนสู่เกาะโฟลรีอานาในหมู่เกาะ หมู่เกาะกาลาปากอส อย่างเป็นทางการ ภาพเต่าน้อย ๆ ค่อย ๆ คลานลงสู่พื้นดินที่บรรพบุรุษของมันเคยอาศัยอยู่ เป็นภาพที่เรียบง่าย แต่ลึกซึ้งอย่างยิ่ง

นักอนุรักษ์เรียกเต่ายักษ์เหล่านี้ว่าเป็น “วิศวกรแห่งระบบนิเวศ” เพราะพวกมันไม่ได้เป็นเพียงสัตว์ตัวหนึ่งในห่วงโซ่อาหาร การกินพืช การเดินทางไปตามพื้นที่ต่าง ๆ และการขุดคุ้ยดิน ล้วนช่วยกระจายเมล็ดพันธุ์และปรับสภาพภูมิทัศน์ให้สมดุลมากขึ้น การกลับมาของพวกมันจึงไม่ใช่แค่การเพิ่มจำนวนสัตว์ แต่คือการฟื้นชีวิตให้เกาะทั้งเกาะ

ในยุคที่เรามักได้ยินข่าวสัตว์ป่าลดจำนวน ป่าไม้ถูกทำลาย และธรรมชาติอ่อนแรงลง ข่าวนี้เหมือนลมหายใจที่พัดเข้ามาเบา ๆ บอกเราว่า หากมนุษย์ตั้งใจจริงและทำอย่างต่อเนื่อง ความเสียหายที่เคยเกิดขึ้นก็อาจเยียวยาได้ แม้จะต้องใช้เวลายาวนานเพียงใดก็ตาม

เรื่องของเต่ายักษ์ที่กาลาปากอสจึงไม่ใช่แค่ข่าวสัตว์ป่าธรรมดา แต่เป็นบทเรียนเงียบ ๆ ว่า ในวันที่มนุษย์เคยเป็นต้นเหตุของการสูญพันธุ์ วันนี้เราก็สามารถเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นคืนได้เช่นกัน และบางครั้ง ความหวังที่แท้จริง ก็เริ่มต้นจากการไม่ยอมแพ้ แม้เวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนก็ตาม