ทึ่งทั่วโลก : "พระนอนยิ้มหวาน" มนต์เสน่ห์แห่งพระพุทธรูปแห่งเมืองพะโค ประเทศพม่า

ใครที่มีโอกาสไปเยือนเมืองพะโค ประเทศพม่า บอกเลยว่า “ต้องไม่พลาด” แวะมากราบ พระพุทธไสยาสน์ชเวตาเลียว (Shwethalyaung Buddha) หรือที่คนไทยคุ้นหูในชื่อ “พระนอนยิ้มหวาน” แห่งหงสาวดี องค์พระงดงามมากแบบเห็นครั้งแรกแล้วใจนิ่มทันที เพราะรอยยิ้มท่านละมุน มีเมตตา และให้ความรู้สึกสงบอย่างประหลาด เหมือนท่านกำลังมองโลกด้วยความอ่อนโยนที่สุด

องค์พระมีขนาดใหญ่อลังการสมชื่อ ความยาวประมาณ 55 เมตร และสูงราว 16 เมตร ตั้งอยู่ในเมืองพะโค (Bago) และยังถูกยกให้เป็นหนึ่งในพระนอนที่เก่าแก่ที่สุดองค์หนึ่งของพม่า จุดที่ทำให้หลายคนประทับใจไม่ใช่แค่ “ใหญ่” แต่เป็นความ “ละเมียด” ของพุทธศิลป์แบบมอญที่เห็นชัดมาก ต่างจากพระพุทธรูปยุคหลังที่มักดูแข็งแกร่งแบบพม่า พระพักตร์ของชเวตาเลียวจะมีความอ่อนโยน แววตาดูมีชีวิต และรอยยิ้มละไมที่เหมือนค่อยๆ ปลอบใจคนที่มายืนอยู่ตรงหน้า

อีกจุดที่ห้ามพลาดคือรายละเอียดเล็กๆ ที่ยิ่งดูยิ่งรัก อย่าง พระบาทที่วางไม่ซ้อนทับกันสนิท เหลื่อมกันเล็กน้อยตามคติของพระนอนที่สื่อความหมายถึงการลดทิฐิมานะ รวมถึง “หมอน” ทรงสี่เหลี่ยมหลายชั้นที่ประดับด้วยกระเบื้องโมเสกสีสันสดใส งานละเอียดมาก ละเอียดแบบยืนดูใกล้ๆ แล้วเผลอเงียบไปเอง เหมือนกลัวรบกวนความสงบของสถานที่

ส่วนเรื่องราวเบื้องหลังยิ่งทำให้การมาสักการะมีความหมาย ตามตำนานเล่าว่าองค์พระสร้างขึ้นโดย พระเจ้าเมฆะทิปะ กษัตริย์มอญ ในปี พ.ศ. 1537 เพื่อสำนึกผิดและบูชาพระพุทธศาสนา หลังจากเคยหลงผิดไปนับถือลัทธิบูชายักษ์ ต่อมาเมื่ออาณาจักรเสื่อมอำนาจและถูกรุกราน องค์พระถูกปล่อยทิ้งร้างอยู่กลางป่ารกชัฏจนถูกเถาวัลย์และต้นไม้ใหญ่ปกคลุม กลายเป็นเหมือน “เนินดินมหึมา” ที่แทบไม่มีใครรู้ว่าข้างในคือพระพุทธรูปนอนองค์ยิ่งใหญ่

ความน่าอัศจรรย์คือองค์พระถูกลืมเลือนไปนานหลายร้อยปี ก่อนจะถูก “ค้นพบใหม่” ในช่วงยุคอาณานิคม เมื่อมีวิศวกรชาวอังกฤษคุมงานสร้างทางรถไฟในแถบนั้นและขุดหาแหล่งดินหินไปถมทาง พอขุดลึกลงไปกลับเจอโครงสร้างอิฐขนาดมหึมา จนค่อยๆ เผยให้เห็นว่าใต้ป่ารกนั้นคือพระนอนชเวตาเลียวที่ซ่อนอยู่มานาน หลังจากนั้นจึงมีการบูรณะและสร้างอาคารคลุมในภายหลังเพื่อช่วยปกป้ององค์พระจากสภาพอากาศ

และถ้าใครชอบรายละเอียดแบบ “ยิ่งมองยิ่งมีอะไร” ต้องลองเดินเปลี่ยนมุมดูรอยยิ้มของท่าน เพราะมีคนเล่าว่า รอยยิ้มขององค์พระจะดูต่างกันตามมุมมอง มองไกลเหมือนยิ้มกว้างขึ้น พอมองใกล้จะละมุนและนิ่งสงบกว่าเดิม เหมือนท่านกำลังสื่อความเมตตาในคนละอารมณ์ โดยที่ยังเป็นรอยยิ้มเดียวกันนั่นเอง ^_^