เทือกเขาบาร์เบอร์ตัน มาคอนโจวญา (Barberton Makhonjwa Mountains) หน้าประวัติศาสตร์โลกยุคกำเนิด

เทือกเขาบาร์เบอร์ตัน มาคอนโจวญา ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศแอฟริกาใต้ ครอบคลุมพื้นที่ราวร้อยละ 40 ของแนวหินสีเขียวบาร์เบอร์ตัน (Barberton Greenstone Belt) ซึ่งถือเป็นหนึ่งในโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่เก่าแก่ที่สุดของโลก พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งที่มีการอนุรักษ์ลำดับชั้นของหินภูเขาไฟและหินตะกอนที่สมบูรณ์ที่สุดชุดหนึ่ง โดยมีอายุย้อนกลับไปถึงประมาณ 3,600–3,250 ล้านปีก่อน และเป็นคลังข้อมูลอันหลากหลายเกี่ยวกับสภาพพื้นผิวโลกในยุคแรกเริ่ม การชนของอุกกาบาต กระบวนการภูเขาไฟ การก่อรูปของทวีป ตลอดจนสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการกำเนิดของสิ่งมีชีวิตยุคแรกเริ่ม

เทือกเขาบาร์เบอร์ตัน มาคอนโจวญา บรรจุหลักฐานอันโดดเด่นของหินภูเขาไฟและหินตะกอนที่เก่าแก่ หลากหลาย และได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดีที่สุดบางส่วนของโลกยุคแรก หินโผล่เหล่านี้ได้รับการศึกษาอย่างเข้มข้นมานานกว่าหนึ่งศตวรรษ และได้มอบข้อมูลเชิงลึกที่สำคัญเกี่ยวกับกระบวนการของโลกในระยะเริ่มต้น อาทิ การก่อกำเนิดของทวีป สภาพพื้นผิวโลกเมื่อราว 3,500–3,200 ล้านปีก่อน รวมถึงสภาพแวดล้อมที่สิ่งมีชีวิต ถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรกบนโลกใบนี้

ด้วยการถูกโอบล้อมด้วยมวลหินแกรนิตขนาดใหญ่ และถูกทับถมด้วยชั้นหินตะกอนหนา บันทึกทางธรณีวิทยายาวนานราว 340 ล้านปีของลาวาและตะกอนในยุคอาร์เคียนนี้จึงรอดพ้นจากการแปรสภาพของหิน (metamorphism) และการกัดเซาะมาได้เกือบตลอดช่วงเวลาดังกล่าว แหล่งธรณีวิทยาเหล่านี้มอบหลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดบางส่วนเกี่ยวกับองค์ประกอบทางเคมีของมหาสมุทรและบรรยากาศโลก รวมถึงกระบวนการก่อรูปของทวีป ซึ่งล้วนเป็นคุณลักษณะเฉพาะอันโดดเด่นของดาวเคราะห์โลก คุณค่าโดดเด่นเป็นสากล (Outstanding Universal Value) ของพื้นที่แห่งนี้อยู่ที่สภาพการอนุรักษ์อันน่าทึ่ง ความหลากหลายของแหล่งธรณีวิทยา และการตั้งอยู่ใกล้ชิดกันของแหล่งเหล่านี้ มีแหล่งธรณีวิทยาที่น่าสนใจอยู่หลายร้อยแห่ง ซึ่งเมื่อรวบรวมข้อมูลเข้าด้วยกันแล้ว เทือกเขาบาร์เบอร์ตัน มาคอนโจวญา สามารถถ่ายทอดเรื่องราวอันสอดคล้องและลึกซึ้งเกี่ยวกับการเริ่มต้นของชีวิตบนโลก—เรื่องราวที่ยังคงได้รับการสำรวจและทำความเข้าใจเพียงบางส่วนเท่านั้น

เกณฑ์การขึ้นทะเบียน (viii)

พื้นที่แห่งนี้เป็นเศษซาก อันเป็นเอกลักษณ์ของเปลือกโลกยุคโบราณ ประกอบด้วยลำดับชั้นของหินภูเขาไฟและหินตะกอนที่เก่าแก่และได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดีที่สุดชุดหนึ่งของโลก หินโผล่โบราณเหล่านี้สามารถเข้าถึงได้ง่าย และแสดงลำดับชั้นต่อเนื่องยาวนานถึง 340 ล้านปี เริ่มตั้งแต่ราว 3,600 ล้านปีก่อน คุณลักษณะทางกายภาพ เคมี และชีวภาพของหินเหล่านี้เป็นแหล่งข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ไม่มีใครเทียบได้เกี่ยวกับโลกยุคแรกเริ่ม ไม่ว่าจะเป็นกำเนิดของทวีป แหล่งลาวาที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยไหลบนโลก การชนของอุกกาบาตซ้ำแล้วซ้ำเล่า มหาสมุทรและบรรยากาศที่ปราศจากออกซิเจน ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปรากฏของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวในยุคดึกดำบรรพ์ คุณค่าโดดเด่นของหินเหล่านี้อยู่ที่จำนวนแหล่งและลักษณะทางธรณีวิทยามหาศาล ซึ่งเมื่อพิจารณาร่วมกันแล้ว จะก่อให้เกิดทรัพยากรทางวิทยาศาสตร์ที่มีเอกลักษณ์และยังคงรอการศึกษาอย่างลึกซึ้งต่อไป

ความสมบูรณ์ (Integrity)

พื้นที่ทั้งหมดขนาด 113,137 เฮกตาร์ ตั้งอยู่ภายในแนวหินสีเขียวบาร์เบอร์ตัน และครอบคลุมพื้นที่ประมาณร้อยละ 40 ของโครงสร้างทางธรณีวิทยาดังกล่าว ขอบเขตของพื้นที่ครอบคลุมตัวอย่างแหล่งหินโผล่ที่ขึ้นทะเบียนไว้ 154 แห่งอย่างครบถ้วน และได้รับการกำหนดเป็นพื้นที่ต่อเนื่องผืนเดียว ซึ่งสะท้อนคุณลักษณะสำคัญของคุณค่าโดดเด่นเป็นสากลของแหล่งมรดกโลกนี้ ภายใต้บริบทของการใช้ที่ดินที่สอดคล้องกับสถานะมรดกโลก ลักษณะสำคัญทั้งหมดของวิวัฒนาการเปลือกโลกยุคแรกเริ่มได้รับการนำเสนอผ่านแหล่งธรณีวิทยาระดับโลก ซึ่งส่วนใหญ่ยังคงสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ และมีการแปรสภาพของหินเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

พื้นที่แห่งนี้ไม่มีเขตกันชนตามความหมายทั่วไป แต่ได้รับการคุ้มครองผ่านการแบ่งเขตการใช้ที่ดินตามกฎหมายผังเมืองและกฎหมายสิ่งแวดล้อมระดับชาติ อย่างไรก็ตาม ยังมีความจำเป็นต้องเสริมสร้างการบังคับใช้กฎหมายด้านการวางแผนและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง

แนวหินสีเขียว เช่น เทือกเขาบาร์เบอร์ตัน มาคอนโจวญา เป็นแหล่งทรัพยากรแร่ที่สำคัญของโลก ดังนั้น การทำเหมืองจึงถือเป็นภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นได้ในแนวหินประเภทนี้ทั่วโลก ยกเว้นในพื้นที่ที่ห่างไกลอย่างยิ่ง ระดับภัยคุกคามในพื้นที่แห่งนี้ถือว่าไม่สูงเมื่อเทียบกับแนวหินสีเขียวอื่น ๆ ทั่วโลก และปัจจุบันอยู่ภายใต้การควบคุมได้ดี เนื่องจากมาตรฐานกฎหมายสิ่งแวดล้อมของแอฟริกาใต้ที่ค่อนข้างเข้มงวด อย่างไรก็ดี ความต้องการในการสำรวจแร่ยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง ภัยคุกคามจากการทำเหมืองจึงยังคงต้องได้รับการติดตามอย่างรอบคอบ

ข้อกำหนดด้านการคุ้มครองและการจัดการ

พื้นที่แห่งนี้ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายอย่างเข้มแข็ง ผ่านกฎหมายและพระราชบัญญัติต่าง ๆ ได้แก่ พระราชบัญญัติอนุสัญญามรดกโลก ค.ศ. 1999 พระราชบัญญัติทรัพยากรมรดกแห่งชาติ ค.ศ. 1999 พระราชบัญญัติการจัดการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติว่าด้วยพื้นที่คุ้มครอง ค.ศ. 2003 พระราชบัญญัติหน่วยงานการท่องเที่ยวและอุทยานแห่งจังหวัดมพูมาลังกา ค.ศ. 2005 พระราชบัญญัติการอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งมพูมาลังกา ค.ศ. 1998 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง แผนการจัดการแบบบูรณาการ (Integrated Management Plan) เป็นกรอบการทำงานที่มั่นคงสำหรับการบริหารจัดการ การคุ้มครอง และการตัดสินใจ โดยมีคณะกรรมการอนุสัญญามรดกโลกแห่งแอฟริกาใต้ (SAWHCC) เป็นผู้กำกับดูแลการดำเนินงานตามอนุสัญญา

การวางแผนและการจัดการ ที่ประสานสอดคล้องกันทั่วทั้งพื้นที่ จำเป็นต้องอาศัยการสรุปและการบังคับใช้แผนการจัดการแบบบูรณาการของเทือกเขาบาร์เบอร์ตัน มาคอนโจวญา อย่างมีประสิทธิภาพ ในฐานะกรอบการบริหารจัดการร่วมกัน

ก่อนการขึ้นทะเบียน รัฐภาคีได้ให้คำมั่นว่าจะเพิ่มศักยภาพด้านบุคลากร โดยเฉพาะความเชี่ยวชาญทางธรณีมรดกโดยตรง การรักษาและยกระดับผู้เชี่ยวชาญด้านธรณีมรดกอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการปรับสมดุลการวางแผนและการจัดการระหว่างความหลากหลายทางชีวภาพและความหลากหลายทางธรณีวิทยา ให้สอดคล้องกับคุณค่าโดดเด่นเป็นสากลของพื้นที่แห่งนี้ จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

เจ้าของที่ดินภายในพื้นที่ได้ลงนามในข้อตกลงแสดงเจตจำนงสนับสนุนการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก ภายใต้เงื่อนไขว่าพวกเขาจะได้รับการเป็นตัวแทนอย่างเป็นทางการในโครงสร้างการตัดสินใจทั้งหมด และสิทธิในการถือครองที่ดินจะได้รับการคุ้มครอง ความร่วมมืออย่างต่อเนื่องของเจ้าของที่ดินที่เกี่ยวข้องจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการคุ้มครองพื้นที่ในระยะยาว และต่อการเปิดโอกาสให้ผู้เยี่ยมชมเข้าถึงแหล่งธรณีวิทยาที่สำคัญ แหล่งเหล่านี้สามารถเข้าถึงได้ง่ายทั้งสำหรับนักวิจัยและประชาชนทั่วไป ตั้งอยู่ท่ามกลางภูมิทัศน์ที่งดงามและภูมิอากาศที่สบาย เอื้อต่อการชื่นชมคุณค่ามรดกทางธรณีวิทยาอันโดดเด่นอย่างแท้จริง