รู้หรือไม่ ? ทำไมค้างคาวถึงห้อยหัวนอนได้ทั้งคืน โดยที่เลือดไม่ลงหัวจนสมองบวม เหมือนกับสัตว์ประเภทอื่นๆ
เขียนโดย dukedick
เพื่อนๆลองนึกภาพตามนะเด้อ...ถ้าเป็นมนุษย์แบบพวกเราเนี่ยไปห้อยหัวแบบค้างคาวอยู่สักพัก ไม่ต้องนานมากหรอก แป๊บเดียวก็เริ่มหน้ามืด ตาลาย เลือดขึ้นหัวตุบ ๆ แล้ว แถมถ้านานเกินไปยังเสี่ยงเส้นเลือดในสมองแตกอีกต่างหาก ฟังดูน่ากลัวใช่ไหม แต่สำหรับ “ค้างคาว” นี่คือท่าพักผ่อนประจำวัน ห้อยกันสบาย ๆ เหมือนคนนอนเอกเขนกบนโซฟาเลย
เหตุผลที่มันทำได้ ไม่ใช่เพราะร่างกายมันทนกว่าเฉย ๆ แต่เป็นผลจากวิวัฒนาการของระบบไหลเวียนโลหิตและกล้ามเนื้อที่ออกแบบมาเพื่อชีวิตกลางอากาศโดยเฉพาะ เริ่มจากเรื่องลิ้นหัวใจในหลอดเลือดของมัน มนุษย์เราจะมีลิ้นหัวใจในหลอดเลือดดำเยอะตรงขา เอาไว้ช่วยดันเลือดกลับขึ้นหัวใจเวลาเรายืนหรือเดิน แต่ค้างคาวนี่จัดเต็มกว่า มีลิ้นหัวใจกระจายอยู่ทั่วร่างกาย และบางจุดยังมีในหลอดเลือดแดงด้วย ลิ้นพวกนี้ทำหน้าที่เหมือนประตูทางเดียว คอยกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับไปกองที่หัวตอนมันกลับหัวลงตามแรงโน้มถ่วง
ยังไม่หมดนะ หลอดเลือดของค้างคาวเองก็ฉลาดมาก มันสามารถหดตัวและขยายตัวได้รวดเร็วสุด ๆ เวลาค้างคาวห้อยหัว หลอดเลือดบริเวณศีรษะจะหดตัวลงทันที เพื่อลดปริมาณเลือดที่จะไหลเข้าไปมากเกินไป ในขณะที่หลอดเลือดแถวปีกกับลำตัวจะขยายออกเพื่อรับเลือดส่วนเกินแทน พูดง่าย ๆ คือมันกระจายเลือดออกไปจากหัวอย่างเป็นระบบ ไม่ปล่อยให้ไปรวมกันจนเกิดอันตราย
หัวใจของค้างคาวก็เป็นอีกพระเอกสำคัญ เพราะถ้าเทียบกับขนาดตัวแล้ว หัวใจของมันใหญ่กว่ามนุษย์มาก แถมเต้นเร็วและแรงกว่าอีก เหตุผลก็เพื่อให้สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงปีกเวลาบินได้ทั่วถึง แต่ผลพลอยได้คือ หัวใจที่ทรงพลังนี้สามารถสร้างแรงดันพอจะดันเลือดออกจากสมอง กลับลงไปยังลำตัวได้ แม้มันจะอยู่ในท่ากลับหัวก็ตาม
บางสายพันธุ์ยังมีลูกเล่นเพิ่มเข้าไปอีก คือหลอดเลือดดำทำงานเหมือน “ปั๊ม” ในตัว มนุษย์เรา เลือดดำจะไหลกลับหัวใจด้วยแรงดันต่ำ ต้องอาศัยการขยับตัวหรือการหดตัวของกล้ามเนื้อช่วย แต่ค้างคาวบางชนิด หลอดเลือดดำจะหดตัวเป็นจังหวะ ๆ เองได้ ช่วยปั๊มเลือดกลับหัวใจโดยตรง เหมือนมีเครื่องสูบน้ำขนาดจิ๋วติดอยู่ในร่างกาย
และถ้ายังทึ่งไม่พอ การห้อยหัวยังช่วยให้มันประหยัดพลังงานสุด ๆ อีกด้วย เพราะค้างคาวไม่ต้องเกร็งกล้ามเนื้อเท้าเพื่อเกาะกิ่งไม้เหมือนนก มันมี “เอ็นพิเศษ” ที่เท้า ซึ่งจะล็อกนิ้วเท้าให้กำแน่นอัตโนมัติเมื่อมีน้ำหนักตัวถ่วงลง พอห้อยหัวปุ๊บ เท้าก็ล็อกปั๊บ ต่อให้หลับสนิทก็ไม่หล่น แถมไม่ต้องออกแรงเลยสักนิด
สรุปแล้ว ที่ค้างคาวห้อยหัวได้ทั้งวันทั้งคืน ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลงานชิ้นเอกของวิวัฒนาการ ทั้งระบบเลือด หัวใจ หลอดเลือด และโครงสร้างเท้า ทุกอย่างถูกปรับมาเพื่อให้มันใช้ชีวิตแบบนี้ได้อย่างปลอดภัยและประหยัดพลังงานที่สุด เห็นแบบนี้แล้วก็ต้องยอมรับจริง ๆ ว่า ธรรมชาตินี่ช่างออกแบบได้เนียนกว่าที่เราคิดเยอะเลย 🦇
เขียนโดย dukedick
เขียนนิยายแฟนตาซีสนุกๆด้วย ในนามปากกา เหมียวกุ่ย หาอ่านได้ที่ Meb Market และ ReadAwrite ครับ ค้นหาด้วย นามปากกาได้เลยครับ หรือค้นหาใน Google ก็ได้ครับ ^_^
ผักที่หากินยากที่สุดในไทย
จังหวัดอันดับหนึ่งของไทย ในด้านการเพาะเลี้ยงปลานิล
5 อันดับห้างสรรพสินค้า ขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
ลงทุนน้อย ไม่เน่าไม่เสีย! เปิดวาร์ป 5 ไอเดีย "ของขายตลาดนัด" ซื้อง่ายขายคล่อง เก็บได้ยาวๆ ไม่มีขาดทุน
5 จังหวัด ค่าครองชีพโหดที่สุดในไทย เงินเดือน 3 หมื่นบางที่ยังเกือบไม่รอด
ย้อนวันวานโรงหนัง “โคลีเซี่ยม” ปี 2517 เปิดโปรแกรมหนังดัง “ยักษ์วัดแจ้งพบจัมโบ้เอ” เริ่มฉาย 16 มีนาคม
รายได้ของข้าราชการระดับอาวุโส (C8) โดยเฉลี่ยเท่าไหร่
10 อันดับโรงเรียนเก่าแก่ที่สุดในไทย
รู้ไหม? มีจังหวัดในไทยที่มีแค่ 3 อำเภอเท่านั้น เล็กแต่มีเสน่ห์เกินตัว
สะพานไม้ที่ยาวที่สุดในประเทศไทย
ร่างกายเป็นชาย แต่หัวใจเป็นหญิงร้อยเปอร์เซ็นต์... ย้อนรอยคดีประวัติศาสตร์ 'เพศก้ำกึ่ง'
10 มหาวิทยาลัยรัฐฯ ที่เก่าแก่สุดในไทย
เครื่องบินรบรุ่นสุดทันสมัย ที่กองทัพของไทยต้องการซื้อมากที่สุด
ปรากฏการณ์ฝูง"งูการ์เตอร์" ที่ออกมาจากโหมดจำศีลเพื่อมารวมกลุ่มผสมพันธุ์กันนับหมื่น ๆ ตัว ในรัฐแมนิโทบา ประเทศแคนาดา
"ปลิงน้ำจืด อะแมซอน" ปลิงน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดในโลก ที่โตได้เกือบครึ่งเมตร
"มดกระสุน" มดที่อันตรายที่สุดในป่าฝนแอมะซอน ถ้าไม่อยากตุย หลบหนีให้ห่าง โดนกัดที เจ็บปวดราวกับถูกกระสุนปืนสมชื่อเลยล่ะ
ร้อนปรอทแตก! 4 ทริคช่วย "แก๊งขนฟู" รอดพ้นวิกฤตฮีทสโตรกช่วงซัมเมอร์ (วัยเก๋าและสัตว์จิ๋วต้องระวัง!)

