ช่างสงสัย อยากรู้ อยากเห็น บ่งชี้พัฒนาการสำคัญ

Curiosity is more important than knowledge.

ความอยากรู้อยากเห็นสำคัญกว่าความรู้

Albert Einstein

ความอยากคือตัณหาที่เป็นพลังขับเคลื่อนโลก แต่ความอยากรู้ เป็นพลังฝ่ายฉันทะ ตัณหาคือความอยากได้ อยากมี แต่ฉันทะคืออยากรู้ อยากเก่ง อยากท่า อยากให้ ความอยากรู้อยากเห็นจึงเป็นจิตฝ่ายกุศล ที่สามารถกระตุ้นกุศลเจตสิก อย่างเช่น วิริยเจตสิก สติเจตสิก ปัญญาเจตสิก และยับยั้งอกุศลเจตสิก เช่น ถิ่นเจตสิก มิทธเจตสิก โลภเจตสิก อิสสา

เจตสิก ถ้าเปรียบไฟฉายเหมือนกับแสงที่ส่องให้เห็นถึงสิ่งที่ค้นคว้า ความอยาก รู้อยากเห็นก็คือพลังแบตเตอรี่ที่อยู่ข้างใน เรารู้แล้วว่าความรู้สําคัญกว่าข้อมูล แต่สิ่งที่สําคัญกว่าความรู้ก็คือความกระหายที่จะรู้นั่นเอง

ไอน์สไตน์ยืนยันว่า ความอยากรู้อยากเห็นคือคุณสมบัติที่สําคัญที่สุด ในการศึกษา ถ้าครูสามารถสร้างสิ่งนี้ให้เกิดขึ้นในตัวนักเรียนได้ก็ไม่จําเป็น ต้องสอนวิชาความรู้ เพียงแต่แนะแนวทางในการหาข้อมูล และช่วยอธิบายเมื่อมีคําถามเท่านั้นเอง

เช่น นักเรียนที่สงสัยมากว่าทําไมพระอาทิตย์จึงส่องแสง ได้ เขาก็จะพยายามขวนขวายหาคําตอบในเชิงลึกเกี่ยวกับปฏิกิริยานิวเคลียร์ ฟิวชั่น และรู้สึกสนุกไปกับการเรียนรู้นั้น ความอยากรู้อยากเห็นคือเชื้อเพลิงชั้นดีของจินตนาการ

ในประเทศที่พัฒนาแล้ว นักเรียนที่ยังไม่รู้ว่าตัวเองมีความสนใจในเรื่องอะไรจะยังไม่ลงเรียนคณะที่เป็นวิชาชีพในระดับมหาวิทยาลัย บางคน ยอมเสียเวลาเดินทางรอบโลกหลายปีเพื่อค้นหาตัวเอง

บางคนออกมาทํางานก่อนจนแน่ใจแล้วว่าอยากรู้อยากเห็นในเรื่องใด จึงลงทะเบียนเรียน ในระดัมหาวิทยาลัยต่อไป

ด้วยเหตุนี้นักศึกษาในตะวันตกจึงมีช่วงอายุ ที่กว้างมาก เราจะเห็นนักศึกษาอายุ 30 ปีขึ้นไปจํานวนมาก และบางคน เมื่อเรียนไปได้ปีสองปีแล้วขอหยุดเรียนเพื่อไปค้นหาตัวเองก็มี