เพราะเหตุใดเมื่อฟังเพลงบางเพลง จะทำให้เรานึกถึง ‘ใครบางคน’ เพลงนั้นจึงช่วยปลุกความทรงจำในวันวาน

เหตุผลที่เพลงบางเพลงทำให้เรานึกถึงใครบางคนเพราะ สมองเชื่อมโยงทำนอง และ เนื้อเพลงเข้ากับความทรงจำ และ อารมณ์ในอดีต โดยเฉพาะช่วงเวลาสำคัญ เพลงที่ฟังซ้ำ ๆ ในช่วงเวลาที่มีความสุขหรือเศร้า จะถูกบันทึกพร้อมกับเหตุการณ์นั้น เมื่อได้ยินเพลงอีกครั้ง สมองจะเรียกความทรงจำเหล่านั้นกลับมาโดยอัตโนมัติ เสียงเพลงกลายเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการย้อนนึกถึงบุคคล เหตุการณ์ หรือ ความรู้สึกนั้น ผ่านการทำงานของสารสื่อประสาท ทำให้เราอินและเชื่อมโยงเรื่องราวในอดีตเข้ากับเพลงที่ฟังได้อย่างลึกซึ้ง

เพลงจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยบอกเล่าความรู้สึกนึกคิดในช่วงเวลานั้นออกมา เมื่อเพลงเป็นสื่อกลางที่เล่าเรื่องในใจได้โดยไม่ต้องเอ่ยปาก ระหว่างที่กำลังฟังเพลง สมองจะหลั่งสารโดปามีน เซโรโทนิน หรือ ออกซิโทซินออกมา ยิ่งฮอร์โมนเหล่านี้เข้มข้นขึ้น สมองเหล่าก็ยิ่งจำเหตุการณ์เหล่านั้นได้เก่งขึ้น

ศาสตราจารย์แคทเธอรีน เลิฟเดย์ (Catherine Loveday) นักประสาทวิทยาด้านการรู้คิด จากมหาวิทยาลัยเวสต์มินสเตอร์ ได้ทำงานร่วมกับผู้สูงอายุมามากมาย ซึ่งทั้งหมดในจำนวนนั้นสามารถจดจำดนตรีตอนพวกเขาเป็นวัยรุ่นได้  และ เพลงทำให้ความทรงจำของพวกเขากลับมาชัดเจนแจ่มแจ้ง 

พลังแห่งครั้งแรกเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้ความทรงจำเข้มข้น ทุกคนย่อมมี ‘ครั้งแรก’ เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอกหักครั้งแรก จูบแรก มีแฟนครั้งแรก รวมไปถึงมักจะเกิดเหตุการณ์สำคัญหลายอย่างในปีนี้เช่น แต่งงาน มีลูก ซื้อบ้านหลังแรก คนเราจะจำเหตุการณ์ครั้งแรกที่ตราตรึงใจได้อย่างแม่นยำเสมอ และ ถูกเก็บไว้ในสมองของเรา เมื่อเจอเพลงที่ฟังในช่วงนั้นมากระตุ้น ความทรงจำจึงฉายใหม่ได้อีกครั้งอย่างแจ่มชัด