การนอนหลับมีความสัมพันธ์กันกับสุขภาพจิต ปัญหาโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล โรคอารมณ์สองขั้ว หากนอนไม่หลับ นอนหลับไม่พอ ย่อมก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตได้

การนอนไม่หลับ การที่ไม่ดีไม่มีคุณภาพ นอกจากจะเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในการมีสุขภาพที่ไม่ดีทางร่างกายแล้วย่อมส่งผลไม่ได้ทางด้านจิตใจเช่นกัน ปัญหาสุขภาพจิตทั่วไป เช่น ความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า มักส่งผลต่อปัญหาการนอนหลับโดยตรง ดังนั้น การผสมผสานวิธีการรักษาปัญหาสุขภาพจิตและปัญหาการนอนหลับควบคู่กัน จึงเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด

ความสัมพันธ์ การนอนหลับ กับ ปัญหาโรคซึมเศร้า

ภาวะซึมเศร้า คือ โรคทางอารมณ์ประเภทหนึ่งที่ผู้ป่วยมักมีอารมณ์เศร้า หรือ สิ้นหวังปะปนกันไป ประมาณ 75% จะมีอาการนอนไม่หลับ หลายคนต้องทนทุกข์ทรมานจากอาการง่วงนอนที่เกิดขึ้นมากเกินไป และ แทบจะตลอดเวลา ทำให้ไม่มีสมาธิในการใช้ชีวิตประจำวัน

ในอดีตปัญหาการนอนไม่หลับถูกมองว่าเป็นผลมาจากภาวะซึมเศร้า แต่จากศึกษาใหม่กลับพบว่าการนอนหลับที่ไม่เพียงพอ อาจกระตุ้น หรือ ทำให้ภาวะซึมเศร้ารุนแรงขึ้น เชื่อว่าเป็นความสัมพันธ์แบบ 2 ทิศทาง ซึ่งปัญหาการนอนหลับและอาการซึมเศร้าต่างเข้ามาเสริมซึ่งกันและกัน

ความสัมพันธ์ การนอนหลับ และ โรควิตกกังวล

โรควิตกกังวล คือ โรคที่ทำให้เกิดความกลัวหรือมีความกังวลมากเกินไป โรควิตกกังวลสามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภท ได้แก่ โรควิตกกังวลทั่วไป โรควิตกกังวลทางสังคม โรคตื่นตระหนก โรคกลัวเฉพาะ โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) และ โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ (PTSD)

โรควิตกกังวลกับปัญหาการนอนไม่หลับ ล้วนมีความเกี่ยวข้องกัน ความกังวลและความกลัวมีส่วนทำให้สมองเกิดภาวะตื่นตัวมากเกินไป และ การตื่นตัวมากเกินไป เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้นอนไม่หลับ จึงอาจกลายเป็นสาเหตุของความวิตกกังวลเพิ่มเติม สร้างความวิตกกังวลล่วงหน้าในเวลานอนที่ทำให้หลับยากขึ้น

ความสัมพันธ์ การนอนหลับ และ โรคอารมณ์สองขั้ว

ผู้ที่ป่วยเป็นโรคอารมณ์ 2 ขั้ว หรือ ไบโพล่า จะมี 2 ช่วงอารมณ์ที่แสดงออกมาแตกต่างกันอย่างชัดเจน คือ อาการคลุ้มคลั่ง และซึมเศร้า ความรู้สึกและอาการของแต่ละบุคคลนั้นก็จะปรากฏขึ้นมาในช่วงเวลาที่แตกต่างกันไป อารมณ์ที่ปรากฏขึ้นมา จะขึ้นอยู่กับสถานการณ์ที่กำลังพบเจออยู่ตรงหน้า ผู้ที่เป็นโรคไบโพลาร์ รูปแบบการนอนจะเปลี่ยนไปมากขนาดไหน ขึ้นอยู่กับสภาวะทางอารมณ์นั้น ๆ ในช่วงที่มีอาการคลุ้มคลั่ง ผู้ป่วยมักรู้สึกอยากนอนน้อยลง แต่ในช่วงที่มีอาการซึมเศร้า ก็อาจนอนมากเกินไป ไม่อยากตื่น จากอารมณ์ทั้ง 2 ขั้นที่สลับกันนั้นทำให้ปัญหาการนอนหลับแย่ลง

ดังนั้นหากนอนไม่พอย่อมจะส่งผลต่อการสุขภาพจิตใจ เพราะ การอดนอนระยะสั้นส่งผลต่อการทำงานของการรู้คิดทันที เช่น การให้ความสนใจ ความจำ และ ความสามารถในการแก้ปัญหา การนอนไม่พอเพียงหนึ่งคืนสามารถนำไปสู่การขาดการรู้คิดที่คล้ายกับการเมาแอลกอฮอล์ ทำให้เวลาตอบสนอง ความสามารถในการเรียกคืนความจำ และการตัดสินใจลดลง หากเป็นการขาดการนอนหลับเรื้อรังสามารถนำไปสู่การขาดการรู้คิดในระยะยาวได้  

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่าควรนอนหลับประมาณ 7-9 ชั่วโมงต่อคืน เพื่อให้มีสุขภาพที่ดีทั้งร่างกายและจิตใจ จึงจะสามารถคิดวิเคราะห์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีสมาธิจดจ่อ สร้างความทรงจำใหม่ ควบคุมอารมณ์ได้ดี มีพลังงานเพียงพอสำหรับการดำเนินชีวิตประจำวัน ไม่ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตที่จะตามมา