การทำบัญชีรายรับรายจ่ายของคนญี่ปุ่น Kakeibo ทริคเก็บเงินแบบเรียบง่าย แต่ได้ผล

 

คะเคโบะ เป็นคำทับศัพท์มาจากภาษาญี่ปุ่น 家計簿 มีความหมายตรงตัวว่า สมุดบัญชีครัวเรือน เกิดขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1904 โดย ฮานิ โมโตโกะ (Hani Motoko) นักหนังสือพิมพ์หญิงคนแรกของญี่ปุ่น ช่วงเวลานั้น ฮานิสังเกตเห็นว่าบรรดาแม่บ้านญี่ปุ่นต้องรับหน้าที่จัดสรรค่าใช้จ่ายภายในบ้านตามงบฯ ที่ได้รับจากสามี ซึ่งมีอยู่อย่างจำกัด ต้องการหาทางช่วยให้แม่บ้านจัดการรายรับรายจ่ายของครอบครัวได้ดีขึ้น เนื่องด้วยผู้หญิงในยุคนั้นส่วนใหญ่ไม่ได้รับอนุญาตให้ทำงานนอกบ้าน จึงถือว่าเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ให้อิสระแก่พวกเธอ จัดการเงินให้พอใช้ในแต่ละเดือน และ มีเงินเหลือเก็บเป็นเงินออมของตัวเองบ้าง

 

 

หลักคิดของ Kakeibo จะเน้นไปที่การได้คุยกับตัวเองก่อนที่จะตัดสินใจซื้อของ เพื่อตัดสินใจว่าของชิ้นที่จะซื้อนั้นจำเป็นจริง หรือ เพียงแค่อยากได้ โดยเริ่มต้นจากการตอบคำถามสำคัญ 4 ข้อต่อไปนี้อย่างละเอียดที่สุด

• มีเงิน (รายรับ) เพียงพอให้ใช้จ่ายตลอดทั้งเดือนหรือไม่ ?

 

• ต้องการเก็บเงินให้ได้เท่าไหร่ ? ควรกำหนดจำนวนเงินที่เป็นไปได้ไว้ให้ชัดเจน

 

• มีค่าใช้จ่ายต่อเดือนเท่าไหร่ ? แล้วใช้จ่ายจริงเท่าไหร่ ?

 

• เมื่อเปรียบเทียบรายรับกับรายจ่ายแล้ว เพื่อปรับปรุงการใช้เงินให้รัดกุมขึ้นและมีเงินเหลือเก็บ ควรต้องอย่างไร ?

 

 

ขั้นตอนการเก็บเงินแบบคะเคโบะ เป็นบันทึกการใช้จ่ายแบบแยกประเภทที่จะช่วยทำให้ไปถึงเป้าหมายของการออมได้ โดยการติดตามการใช้จ่ายอย่างใกล้ชิด การเขียนคะเคโบะไม่ยาก เพียงต้องใช้ความพยายาม และ การจดลงไปอย่างซื่อสัตย์ เริ่มได้จากการเตรียมสมุดและปากกาให้พร้อม หรือ จะใช้แอปพลิเคชันในการจดบันทึกก็ได้ จากนั้นลองนึกดูว่าที่ผ่านมานั้นมีรายรับเท่าไร แล้วได้ใช้จ่ายอะไรไปเท่าไรบ้าง จากนั้นก็เริ่มลงมือจดลงไป ดังนี้

 

 

1.จดรวมรายรับตลอดเดือน รายรับทุกช่องทางที่หามาได้ ทั้งรายได้ประจำ รายได้พิเศษจากช่องทางอื่น เช่น รายได้จากการทำงานเสริม เพื่อให้รู้ว่าในแต่ละเดือนมีเงินรับเข้ามารวมเป็นจำนวนเท่าไหร่

 

2.จดรวมรายจ่ายคงที่ตลอดเดือน รายจ่ายที่ต้องจ่ายตามกำหนดเป็นประจำทุกเดือน เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าโทรศัพท์ ค่าอินเทอร์เน็ต รวมถึงหนี้สินผ่อนจ่ายรายงวด เบี้ยประกัน ค่าผ่อนบ้าน ค่าผ่อนรถ เพื่อให้รู้ว่าในแต่ละเดือนมีจำนวนเงินเท่าไหร่ที่ต้องจ่ายออกแน่นอน

 

3.หาจำนวนเงินคงเหลือ นำรายรับรวมตลอดเดือน จากขั้นตอน 1 ตั้ง แล้วลบออกด้วยรายจ่ายคงที่ตลอดเดือน จากขั้นตอน 2 จะได้ผลลัพธ์เป็นจำนวนเงินคงเหลือสำหรับใช้จ่ายได้จริงตลอดเดือน

 

 

4.กำหนดจำนวนเงินเก็บให้พอเหมาะพอดี ไม่ให้กระทบกับการใช้ชีวิตในเดือนนั้น แนะนำให้กำหนดจำนวนเงินเก็บตามความเป็นไปได้ เพราะต้องหักลบจากจำนวนเงินคงเหลือ จากขั้นตอน 3 จะได้เงินยอดสุดท้าย หมายความว่า ยิ่งต้องการเก็บเงินมากเกินเท่าไหร่ ยิ่งมีจำนวนยอดสุดท้ายสำหรับใช้จ่ายจริงตลอดเดือนน้อยลง

 

5.จำกัดงบฯ ที่ใช้ได้ต่อสัปดาห์ นำเงินยอดสุดท้ายมาหารด้วย 4 ตามจำนวนสัปดาห์ต่อเดือน จะได้งบฯ ต่อสัปดาห์ เมื่อรู้ว่าแต่ละสัปดาห์มีเงินพอให้ใช้ไม่เกินเท่าไหร่ จะทำให้คุ้มค่าใช้จ่ายได้ง่ายขึ้น ในขั้นตอนนี้ให้เริ่มทำบัญชีรายรับรายจ่ายแบบคะเคโบะอย่างละเอียดรายสัปดาห์ โดยแบ่งประเภทค่าใช้จ่ายออกเป็น 4 กลุ่ม ดังนี้

 

กลุ่ม 1 Needs หรือ Survival ค่าใช้จ่ายเพื่อการดำรงชีพที่ชีวิตขาดไม่ได้ เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่ายารักษาโรค ค่าสินค้าอุปโภคบริโภค

 

กลุ่ม 2 Wants หรือ Optional ค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น แต่ถ้ามีจะทำให้ใช้ชีวิตได้สะดวกสบาย หากตัดรายจ่ายส่วนนี้ออกไปทั้งหมด ก็ยังใช้ชีวิตได้ เช่น ค่าเสื้อผ้าแฟชั่น ค่าชอปปิง

 

กลุ่ม 3 Culture ค่าใช้จ่ายที่สร้างความรื่นรมย์และความบันเทิงให้ชีวิต ที่ช่วยพัฒนาชีวิตให้ดีขึ้นได้ เช่น ค่าหนังสือ ค่าตั๋วดูหนัง ค่าบัตรคอนเสิร์ต

 

กลุ่ม 4 Unexpected ค่าใช้จ่ายจากอุบัติเหตุและเหตุสุดวิสัยที่เกิดขึ้นไม่บ่อย เช่น ค่าซ่อมแซม ค่าปรับ ค่าของขวัญแสดงความยินดีกับคนอื่นในโอกาสต่าง ๆ

 

 

6.การสรุปประจำเดือน เมื่อถึงสิ้นเดือนก็มาสรุปจากสิ่งที่ได้บันทึกไป ว่าใช้อะไรไปเท่าไรและได้ทำตามที่ตั้งเป้าหมายไว้หรือไม่ มีจุดใดที่มีปัญหา ในขั้นตอนนี้สามารถสรุปได้โดยตอบคำถาม 4 ข้อนี้

• มีเงินออมอยู่เท่าไร?

 

• ต้องการออมเงินเท่าเท่าไร?

 

• ใช้เงินไปเท่าไร?

 

• จะปรับเปลี่ยนการใช้จ่ายอย่างไรเพื่อให้การออมดีขึ้น?

 

7.บันทึกรายรับรายจ่ายอย่างสม่ำเสมอ แม้การบันทึกคะเคโบะในช่วงแรกจะค่อนข้างจุกจิก แต่เมื่อทำจนคุ้นเคยจะช่วยให้การเก็บเงินนั้นได้ผลดีอย่างแน่นอน และ ช่วยให้มีเป้าหมายทางการเงินที่ชัดเจน สามารถควบคุมค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นได้อย่างง่ายดาย