Death Cleaning วิธีจัดบ้านแบบ Swedish การทำความสะอาดบ้านก่อนตาย ชวนให้นึกถึงความรู้สึกของคนข้างหลัง

Death Cleaning การทำความสะอาดบ้านก่อนตาย เป็นแนวคิดการจัดเก็บบ้านของชาวสวีเดน เป็นที่รู้จักในปี ค.ศ.2017 จากหนังสือของ มาร์การิต้า แม็กนัสเซน (Margareta Magnussen) ชื่อ The Gentle Art of Swedish Death Cleaning: How to Free Yourself and Your Family from a Lifetime of Clutter ได้อธิบายแนวคิดนี้ไว้ว่า เป็นวิธีปลดปล่อยตัวเอง ครอบครัว หรือ คนที่อยู่ข้างหลังจากช่วงชีวิตที่ยุ่งเหยิง และ ให้ระลึกถึงคนรักของตัวเอง ที่จะต้องจัดการกับทรัพย์สิน ข้าวของเครื่องใช้ หลังจากที่เราเสียชีวิต

Death Cleaning เป็นการจัดระเบียบข้าวของของเราให้พร้อมสำหรับการจากโลกใบนี้ไป หนึ่งในแนวคิดแบบมินิมอลิสม์ (Minimalism) แบบฉบับชาวสวีเดน ซึ่งนอกจากจัดข้าวของให้เป็นระเบียบแล้ว ยังช่วยให้เราพิจารณาอย่างถี่ถ้วนว่าของแต่ละชิ้นที่มีอยู่ หรือ กำลังจะรับมาไว้ในครอบครอง มีความหมายและมีประโยชน์กับชีวิตอย่างไร “มันคือการใช้เวลาดื่มด่ำกับข้าวของที่คุณมีอยู่ และ จากนั้นก็ทิ้งมันไปเสีย” Death Cleaning ไม่ใช่บ้านโล่งโปร่ง แทบไม่มีของเหลืออยู่เลย ไม่ได้ทิ้งของทุกอย่างไปจนหมด ยังเก็บอัลบั้มผลงานภาพถ่ายและหนังสือที่ชอบเอาไว้ แต่ที่อาจจะต่างออกไปคือ รู้ว่ามีสิ่งใดอยู่ในครอบครองบ้าง และ ของทุกชิ้นเหล่านั้นล้วนมีความหมาย

การที่เรารู้ว่าเรามีของสิ่งใดในครอบครองบ้าง จะช่วยให้ชีวิตเป็นระเบียบมากขึ้น ยิ่งในวันที่เราจากไป ครอบครัวต้องจัดการหลายอย่าง เพียงรับมือกับความโศกเศร้าก็มากพอแล้ว การที่เราจัดข้าวของให้เป็นระเบียบ และ รู้หนทางที่จะส่งต่อ จะช่วยลดภาระของคนที่ยังอยู่ได้ อีกทั้งทำให้ของเหล่านั้นไม่กลายเป็นขยะทิ้งเปล่า วิธีการนี้ไม่ใช่วิธีสำหรับผู้สูงอายุ หรือ ผู้ป่วยระยะสุดท้ายเท่านั้น แต่เป็นวิธีการจัดระเบียบข้าวของเครื่องใช้ที่เหมาะกับคนทุกวัย เพื่อเตรียมรับกับทุกช่วงชีวิตที่เปลี่ยนแปลง  

1.เริ่มจาก ‘ของชิ้นใหญ่’ ไร้พันธะทางใจ เช่น เฟอร์นิเจอร์ต่าง ๆ เพราะเป็นสิ่งที่เลือกจะทิ้งหรือเก็บง่าย ไม่ค่อยมีความหมายกับจิตใจ ทำให้ไม่ต้องตัดสินใจนาน ส่วนของชิ้นเล็กชิ้นน้อย เช่น รูปถ่าย ตั๋วภาพยนตร์เก่า ๆ จดหมาย เอกสารต่าง ๆ เรามักจะใช้เวลาแยกเก็บแยกทิ้งนานเป็นพิเศษ เพราะแต่ละชิ้นบรรจุความทรงจำเอาไว้ และ มีความหมายกับจิตใจมากกว่า 

2.กำจัดของที่มีจำนวน ‘มากเกินความจำเป็น’ พวกของใช้ ของจิปาถะที่มีมากมายเกินความจำเป็น เช่น ที่ปวดขวดสามอัน กระทะที่ซื้อมาแล้วไม่ได้ใช้ จานชามที่มีเกินจำนวนสมาชิดในครอบครัว ปากกาเครื่องเขียนที่วางเกลื่อนห้องนั่งเล่น

3.บอกลาของที่ ‘เดินผ่านทุกวัน’ แต่ไม่เคยสังเกตเห็น นั่นหมายความว่าของชิ้นนั้นไม่ได้มีความจำเป็นกับชีวิตอีกต่อไป เช่น ปฏิทินตั้งโต๊ะของปีก่อน ๆ เสื้อผ้าที่นอนอยู่ในมุมหนึ่งของตู้ ของที่ซื้อมาแต่ไม่แค่แกะออกจากห่อที่ฝุ่นเกาะวางอยู่มุมห้อง

4.ส่งต่อ ‘ของ’ ให้คนที่ต้องการ การบริจาคของจะเป็นทางออกที่ดีอย่างยิ่งในการเคลียร์บ้านแบบ Death Cleaning ควรมอบของที่คนต้องการมันจริง ๆ เพราะถ้าเป็นของที่ไม่เหมาะกับเขา หรือ เป็นของที่คนนั้นอาจไม่ได้ใช้ ก็จะกลายเป็นขยะรอวันถูกทิ้งได้ไม่ต่างกัน เคล็ดลับอคือ ในวันที่จัดบ้านลองชวนใครสักคนมาช่วย แล้วเปิดโอกาสให้เขาได้เลือกสิ่งของที่สนใจรับไปใช้ต่อ หากจะนำของไปบริจาคให้กับคนอื่นหรือองค์กรต่าง ๆ ควรถามให้ถี่ถ้วนและหาข้อมูลจนแน่ใจว่าพวกเขาจะได้ใช้ของชิ้นนั้น

5.เก็บของที่มีความหมายต่อจิตใจเอาไว้ เมื่อปล่อยของที่ไม่จำเป็นออกไปจากบ้านแล้ว สิ่งที่มีอยู่หยิบมือนั้นก็เหลือเพียงแต่ของที่มีความหมายกับชีวิต ในขั้นตอนสุดท้าย มาร์การีตาแนะนำว่า หากเป็นของที่ทิ้งได้ ให้เก็บมันในกล่องที่เขียนว่า ‘ทิ้ง’ และ บอกคนรอบข้างเอาไว้ให้รับรู้ทั่วกัน ในวันหนึ่งที่เราจากไปเขาจะได้ทิ้งมันไปแบบไม่ต้องรู้สึกลังเล