“เครื่องหวาน” ที่จัดถวายรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง

เมื่อครู่นี้ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่ง ซึ่งกล่าวถึง “เครื่องหวาน” ที่มีการจัดถวายแด่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ก็รู้สึกประทับใจในความประณีตและพิถีพิถันของชาววังในอดีต จึงอยากนำมาเล่าสู่กันฟังค่ะ

ถึงแม้รัชกาลที่ 6 จะไม่โปรดเสวยของหวานมากนัก แต่ตามธรรมเนียมในราชสำนัก เมื่อเสวยพระกระยาหารคาวเสร็จ ก็ต้องมีเครื่องหวานตามถวายอยู่เสมอ

มีข้อมูลระบุว่า พระองค์ไม่ค่อยโปรดขนมไทยดั้งเดิม เช่น ฝอยทอง หรือวุ้นหวาน แต่จะเสวยผลไม้เป็นหลัก โดยมีการเตรียมอย่างละเอียดลออจนอ่านแล้วอดทึ่งไม่ได้ค่ะ

ลูกตาลเชื่อม
ใช้เฉพาะลูกตาลอ่อนขนาดพอดีคำ ปอกด้วยมีดทองเหลืองไม่ให้ช้ำ ใส่โถแก้ววางบนฐานน้ำแข็ง เพื่อให้เย็นชื่นใจและยังคงรสหวานธรรมชาติ

มะตูมน้ำกะทิ
เลือกมะตูมสุกเนื้อเป็นปุยสีจำปา ตักเป็นคำ ๆ เขี่ยเม็ดออก บรรจุโถ และราดด้วยน้ำกะทิข้นคล้ายครีม มีรสหวานมันเค็มกลมกล่อม

กระท้อนลอยแก้ว
ใช้กระท้อนทับทิมเนื้อปุยขาว ปอกเปลือกเอาส่วนฝาดออกให้หมด แล้วนำเนื้อหวานสีขาวลอยในน้ำเชื่อมอบดอกไม้ ให้รสหวานและกลิ่นหอมละมุน

ผลไม้แบบชาววัง

ผลไม้ที่จัดถวายจะเน้นความประณีตเป็นพิเศษ เช่น

ข้าวเหนียวมะม่วง
มะม่วงต้องปอกเรียบจนหารอยมีดแทบไม่ได้ ใช้เฉพาะส่วนกลางของผล ฝานเป็นชิ้นสวยงามโดยไม่ให้ช้ำแม้แต่น้อย

มะปราง ลิ้นจี่ เงาะ
ต้องปอกเป็นริ้วเล็ก ๆ เกลียวเสมอกันทั้งลูก แล้วคว้านเม็ดออกอย่างแนบเนียน

น้อยหน่า
ถือว่ายากที่สุด เพราะต้องคงเปลือกสีเขียวไว้ด้านนอก เมื่อใช้ส้อมเขี่ยเปิดแล้ว เนื้อน้อยหน่าต้องยังเป็นคำสวย ไม่เละ และต้องเอาเม็ดออกหมดทุกเม็ด

อ่านแล้วสัมผัสได้ถึงความตั้งใจและความละเอียดของชาววังในอดีตจริง ๆ ค่ะ เป็นศิลปะอย่างหนึ่งที่ปัจจุบันยากจะพบเห็น

ดิฉันขอขอบคุณคุณ ปดิวลดา บวรศักดิ์ เจ้าของบทความที่เผยแพร่ไว้เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ที่ทำให้ได้เห็นอีกแง่มุมหนึ่งของราชสำนักรัชกาลที่ 6 ซึ่งน่าสนใจและชวนให้ย้อนนึกถึงความงดงามในวิถีดั้งเดิมของบ้านเรา

หวังว่าข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์ และเผื่อว่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้หลายท่านคิดถึงศิลปะการจัดผลไม้และขนมไทยแบบโบราณกันมากขึ้นนะคะ 😊