“พระประเสริฐวานิช” ชาวจีนฮกเกี้ยนผู้เป็นต้นกำเนิดของสกุลเก่าแก่หลายสายในประเทศไทย
เมื่อครู่นี้ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่งของคุณสุทธาสินี จิตรกรรมไทย เจียจันทร์พงษ์ ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 เนื้อหากล่าวถึงเรื่องราวของ “พระประเสริฐวานิช” ชาวจีนฮกเกี้ยนผู้เป็นต้นกำเนิดของสกุลเก่าแก่หลายสายในประเทศไทย ดิฉันรู้สึกว่าเป็นเรื่องที่ให้แง่มุมประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจมาก จึงขอนำมาเล่าสู่กันฟังในที่นี้ค่ะ
บทความได้กล่าวถึง แต้โป้ (แซ่แต้ ชื่อตัวว่าโป้) ซึ่งเกิดเมื่อ พ.ศ. 2328 เป็นชาวจีนฮกเกี้ยนจากเมืองจางโจว ประเทศจีน ต่อมาบิดาได้พาเข้ามาตั้งถิ่นฐานในสยามช่วงรัชกาลที่ 1 ครั้นเติบโตขึ้น แต้โป้ได้ประกอบกิจการค้าขายจนมีฐานะมั่นคง มีเรือสำเภาในครอบครองหลายลำ และได้รับตำแหน่ง “พระประเสริฐวานิช” ในกรมท่าซ้ายในสมัยรัชกาลที่ 3
แม้จะเป็นพ่อค้า แต่แต้โป้ก็มีบทบาทสำคัญต่อบ้านเมือง โดยในปี พ.ศ. 2381 ขณะเกิดการก่อกบฏในเมืองไทรบุรีและลุกลามไปถึงสงขลา แต้โป้ได้ส่งเรือของตน ซึ่งบรรทุกกำลังพลได้ถึง 400 นาย ร่วมสนับสนุนกองทัพไทยในการปราบปรามกบฏครั้งนั้น ถือเป็นส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่มีความสำคัญไม่น้อย
นอกจากนี้ แต้โป้ยังได้ร่วมบำรุงพระพุทธศาสนา ด้วยการบริจาคทุนทรัพย์เพื่อก่อสร้างอุโบสถหลังใหม่ของวัดกลาง (คลองราษฎร์บูรณะ) ซึ่งต่อมาถูกเปลี่ยนชื่อเป็น “วัดประเสริฐสุทธาวาส” ตามราชทินนามของท่าน
แต้โป้ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อ พ.ศ. 2383 อายุ 55 ปี บุตรชายทั้งสองคน—หลวงประเสริฐวานิช (แย้ม) และพระประเสริฐวานิช (เตียงเสง)—ได้สืบตำแหน่งในกรมท่าต่อจากบิดา
ในรัชกาลที่ 6 ทายาทของแต้โป้ได้รับพระราชทานนามสกุล “เศรษฐบุตร” ให้แก่พระยานรเนติบัญชากิจ (ลัด) และพระยาภักดีนรเศรษฐ (เลิศ) ซึ่งล้วนมีบทบาทสำคัญต่อประเทศ ทั้งในด้านกฎหมายและกิจการเดินรถโดยสารของไทย
สายสกุลของแต้โป้ได้แตกแขนงออกไปเป็นสกุลเก่าแก่ของไทยหลายสาย ได้แก่
เศรษฐบุตร
ภิรมย์ภักดี
โปษยะจินดา
ประนิช
เสถบุตร
เรื่องราวเหล่านี้ทำให้เห็นว่าคนไทยเชื้อสายจีนหลายครอบครัวมีส่วนร่วมในการสร้างบ้านสร้างเมืองมาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ดิฉันอ่านแล้วรู้สึกชื่นชมในความมุ่งมั่น ความขยัน และคุณูปการที่ส่งผลต่อสังคมไทยมาจนถึงปัจจุบัน จึงอยากนำมาแบ่งปันให้ท่านผู้อ่านที่สนใจประวัติศาสตร์ได้ร่วมพิจารณาค่ะ
เปิดภาพของฝากให้เขมร
สาวไทยโดนแฟนหนุ่มขี้หึงสาดน้ำร้อนใส่หน้าที่เกาหลีใต้
เปิดตำนาน "ไซยาไนด์": จากความบังเอิญทางศิลปะ สู่สารพิษพลิกประวัติศาสตร์โลก
"ฮุนเซน" เดือดจัด ปล่อยภาพ "อนุทิน" ร่วมเฟรม ผู้ว่าฯ เขมร ลั่น! นายกฯ ไทย "ลืมมิตรภาพ" เอาชีวิตทหารมาหาเสียง
ญี่ปุ่นถอนตัวจากโครงการนิวเคลียร์ของเวียดนามแล้ว
"ปู กนกวรรณ" โพสต์เดือด ตลกรุ่นพี่ชอบเอาไปเมาท์ ลั่นโทร.มาถามได้เลย
ทอ.แจงปฏิบัติการทางอากาศ—โจมตีเฉพาะเป้าทหาร ไม่มีผลกระทบประชาชนจริงหรือ
ปิดฉากจักรวาล เพิกถอน JKN ออกจากตลาดหลักทรัพย์
Lapa Terra Ronca ถ้ำสุดงดงามในประเทศบราซิล
ทหารไทยยิงปืนใหญ่ถล่มกระเช้าขึ้นเนิน 350 ของเขมร เหลือแต่ซาก
เผยคลิปวีนาทีที่ ทหารไทยยิงปืนใหญ่ถล่มฐานทหารเขมรที่ปราสาทตาควาย
เขมร หลอกกันเอง หลัง เอาคลิปเครื่องบินรบ มาพากย์เสียงใหม่ สร้างภาพว่าไทยโจมตี
ปิดฉากจักรวาล เพิกถอน JKN ออกจากตลาดหลักทรัพย์
เปิดภาพของฝากให้เขมร
"ฮุนเซน" เดือดจัด ปล่อยภาพ "อนุทิน" ร่วมเฟรม ผู้ว่าฯ เขมร ลั่น! นายกฯ ไทย "ลืมมิตรภาพ" เอาชีวิตทหารมาหาเสียง
สาวไอเป็นเลือดหลังดื่มน้ำ ต้องผ่าตัดฉุกเฉิน พบสาเหตุจากหลอดแก้ว
สาวไทยโดนแฟนหนุ่มขี้หึงสาดน้ำร้อนใส่หน้าที่เกาหลีใต้



