เยเมน หนึ่งในประเทศย่านอาหรับที่ยากจนที่สุด เเต่มีเอกลักษณ์ในการเเต่งตัว ดูหรูหรา เข้มขลัง โดดเด่นที่สุดอันดับต้นๆ ขนาดไปทำสวน ยังต้องใส่สูท

สาธารณรัฐเยเมน คือดินแดนปลายสุดคาบสมุทรอาหรับที่มักถูกกล่าวถึงในฐานะประเทศอาหรับที่ยากจนที่สุด แต่หากมองลึกลงไปกว่านั้น เยเมนคือโลกอีกใบที่เต็มไปด้วยเรื่องราวเก่าแก่ รากเหง้าทางวัฒนธรรม และเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่แตกต่างจากประเทศอาหรับรอบข้างอย่างสิ้นเชิง ผู้คนที่นี่คือชาวอาหรับสายอาระเบียใต้ สืบทอดมรดกจากอารยธรรมโบราณตั้งแต่ยุคเสบาและฮิมยาร์ที่รุ่งเรืองกว่า 2,000 ปีมาแล้ว แม้เวลาจะเปลี่ยนผัน แต่รากวัฒนธรรมและความผูกพันระหว่างผู้คนยังคงแน่นแฟ้นราวกับเป็นส่วนหนึ่งของภูเขาและทะเลที่โอบล้อมประเทศนี้ไว้

แม้ประชากรส่วนใหญ่ของเยเมนจะเป็นมุสลิมเช่นเดียวกับประเทศเพื่อนบ้าน แต่โครงสร้างสังคมของพวกเขามีความพิเศษตรงที่ยังยึดโยงกับระบบเผ่าอย่างเข้มแข็ง แบ่งออกเป็นเผ่าบาฮิล เผ่าซาอิด และเผ่าชาฟี ซึ่งแต่ละเผ่ามีบทบาทสำคัญในพื้นที่ของตนเอง ยิ่งเมื่อผนวกเข้ากับสภาพภูมิประเทศที่แบ่งประเทศออกเป็นสองโลก เยเมนจึงเกิดสังคมที่หลากหลายอย่างน่าสนใจ ในตอนเหนือซึ่งเต็มไปด้วยภูเขาสูงและหมู่บ้านหิน ผู้คนถูกเรียกว่า “ชาวภูเขา” พวกเขามีความเข้มแข็ง อดทน และรักษาขนบธรรมเนียมของบรรพชนไว้อย่างเหนียวแน่น ส่วนในตอนใต้ที่พื้นที่ทอดยาวสู่ชายฝั่งทะเลแดงและทะเลอาหรับ ผู้คนถูกเรียกว่า “ชาวชายฝั่ง” ซึ่งมีวัฒนธรรมที่ได้รับอิทธิพลจากการเดินเรือ การค้าขาย และการสัญจรของชนชาติต่างถิ่นมาตั้งแต่ยุคโบราณ

แต่สิ่งที่ทำให้เยเมนน่าสนใจที่สุด อาจไม่ใช่เพียงภูมิศาสตร์หรือระบบเผ่า หากเป็นภาพของผู้ชายเยเมนที่ไม่ว่าใครเห็นก็จำได้ทันที ความภาคภูมิใจในเอกลักษณ์ของพวกเขาปรากฏชัดผ่านเสื้อผ้าและเครื่องประดับที่สวมใส่ ด้วยการแต่งกายแบบผสมผสานระหว่างความดั้งเดิมกับความทันสมัยในแบบที่ไม่มีประเทศอาหรับใดเหมือน ผู้ชายเยเมนไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ ไม่ว่าเป็นชาวบ้านธรรมดาหรือคหบดี มักสวม “โทอบ” เสื้อยาวแบบอาหรับคู่กับผ้าพันเอวหรือกระโปรงฟูตา ซึ่งเป็นชุดประจำชาติที่สะท้อนถึงความเรียบง่ายและคล่องตัว ขณะที่บนเอวของพวกเขาจะมี “จัมบียา” มีดโค้งปลายแหลมประจำกายซึ่งทำหน้าที่เป็นเครื่องประดับ แสดงฐานะ และเป็นสัญลักษณ์ของความมีเกียรติของชายเยเมน

เมื่อมองเผิน ๆ ชุดดังกล่าวอาจเหมือนวัฒนธรรมพื้นเมืองทั่วไป ทว่าความโดดเด่นที่ไม่มีใครเหมือนคือการที่ชายเยเมนมักสวมเสื้อสูทแบบตะวันตกทับชุดดั้งเดิม พร้อมพกจัมบียาที่เอว ก่อให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดูแปลกตาแต่สง่างามในแบบของตัวเอง แม้จะไปทำนา ทำสวน ทำไร่จนเหงื่อท่วมตัว เสื้อสูทและจัมบียาก็ยังเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องแต่งกาย ชนิดที่ตัดออกไม่ได้ เพราะในมุมมองของพวกเขา นั่นคือความภาคภูมิใจและรากเหง้าของความเป็นเยเมนที่ต้องรักษาไว้ เช่นเดียวกับคำกล่าวที่แพร่หลายในตะวันออกกลางว่า หากเห็นชายอาหรับใส่สูท คาดฟูตา และมีดโค้งกลางเอว นั่นแหละคือชาวเยเมน—ไม่ผิดตัวแน่นอน

แม้ประเทศจะเผชิญความยากจนและความขัดแย้งมานานหลายทศวรรษ แต่เยเมนยังคงเป็นดินแดนที่เต็มไปด้วยความงดงามอันเงียบงัน เมืองโบราณบนหน้าผาหิน หมู่บ้านที่สร้างจากดินเหนียวสีขาว ต้นกาแฟอันเป็นต้นกำเนิดของ “Mocha” ที่โด่งดังไปทั่วโลก รวมถึงผู้คนที่ยังคงมีรอยยิ้มและศรัทธาต่อชีวิต แม้วันนี้สถานการณ์ในประเทศจะยากลำบาก แต่หัวใจของผู้คนที่นี่กลับมั่งคั่งด้วยวัฒนธรรม ภูมิหลัง และความเชื่อที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น

เยเมนจึงเป็นประเทศที่หากมองเพียงผิวเผิน อาจเห็นเพียงภาพของความยากจน แต่เมื่อได้สัมผัสวิถีชีวิตของผู้คน จะพบว่านี่คือหนึ่งในดินแดนอาหรับที่มีเอกลักษณ์ชัดเจนที่สุดในภูมิภาค ทั้งในเรื่องเครื่องแต่งกาย ประเพณี และความภาคภูมิใจในคำว่า “ชาวเยเมน” ที่ซึมซาบอยู่ในทุกสิ่งรอบตัวนั่นเอง