พระกระยาหารโปรดของในหลวงรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระพันปีหลวง ที่ทรงโปรด

เมื่อครู่นี้ ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่งของ กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม เผยแพร่เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2568 เกี่ยวกับ “พระกระยาหารโปรดของในหลวงรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระพันปีหลวง” อ่านแล้วรู้สึกซาบซึ้งใจมากค่ะ จึงอยากนำมาแบ่งปันต่อให้ทุกท่านได้ทราบกัน

จากบทสัมภาษณ์ของ หม่อมหลวงติ๋ว ชลมารคพิจารณ์ ซึ่งเป็นหัวหน้าห้องเครื่องต้นไทย ได้เล่าถึงการจัดเตรียมพระกระยาหารในพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ว่ามีการแบ่งงานกันเป็นห้อง ๆ ทั้งห้องเครื่องต้นไทย ห้องเครื่องต้นฝรั่ง และห้องของข้าราชบริพาร โดยเฉพาะห้องเครื่องต้นไทยนั้น จะจัดเตรียมพระกระยาหารถึง 4 เวลา คือ

เครื่องเช้า หลังตื่นพระบรรทม

เครื่องกลางวัน เวลา 11.00 น.

เครื่องบ่าย เวลา 13.00 น.

เครื่องค่ำ เวลา 20.00 น.

สิ่งที่ดิฉันประทับใจมากคือ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงโปรดอาหารไทยธรรมดา ๆ ที่คนไทยทั่วไปคุ้นเคยกันดี เช่น
เครื่องกลางวันจะมีแกงจืดวุ้นเส้น ปลาหมึกผัดขี้เมา ผัดถั่วงอก ผัดผักน้ำมัน น้ำพริกปลาทู ปลาดุกฟู
ส่วนเครื่องบ่ายก็เป็นของว่างอย่าง ขนมปั้นสิบทอด
และเครื่องค่ำจะมีแกงเผ็ดป่าไก่ ไข่ต้มเค็ม ลูกชิ้นเนื้อวัวผัดเปรี้ยวหวาน ผักดิบ กะปิคั่ว และปลาช่อนทอด

ที่น่ารักมากคือ พระองค์ท่านโปรด ผัดถั่วงอกแบบธรรมดา ๆ ไม่ชอบให้ใส่หมูหรือกุ้งมากเกินไป เคยมีครั้งหนึ่งที่ห้องเครื่องผัดใส่หมูกุ้งจนเยอะไป พระองค์รับสั่งถามด้วยพระอารมณ์ขันว่า
“นี่ผัดถั่วงอก หรือผัดหมูกุ้งกันแน่”
ฟังแล้วรู้สึกได้ถึงความเรียบง่ายและละเอียดละเมียดในทุกสิ่งของพระองค์จริง ๆ ค่ะ

นอกจากนี้ ยังมีเมนูที่ทรงโปรดอีกหลายอย่าง เช่น แกงส้มมะละกอกุ้ง แกงเลียง แกงคั่วกุ้งสับปะรด และผัดผักบุ้ง — ล้วนเป็นอาหารไทยบ้าน ๆ ที่อบอุ่นและสะท้อนถึงความพอเพียงในวิถีชีวิต

อ่านแล้วทำให้ดิฉันคิดถึงพระเมตตาและความสมถะของทั้งสองพระองค์ ที่ทรงเป็นแบบอย่างของการใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายแต่เปี่ยมด้วยคุณค่าเหลือเกินค่ะ