#เตือนภัยสุขภาพจิต: “โรคโกหกเป็นนิสัย” (Pathological Liar) สังเกตอย่างไร? เมื่อ “คำโกหก” คือเครื่องมือเพิ่มคุณค่าตัวเอง

คุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมบางคนถึงชอบพูดโกหกซ้ำ ๆ แม้ในเรื่องเล็กน้อย? การโกหกเป็นประจำจนติดเป็นนิสัย หรือที่เรียกว่า “Pathological Liar” ไม่ใช่แค่เรื่องนิสัยไม่ดี แต่เป็นสัญญาณของปัญหาทางสุขภาพจิตที่ซับซ้อน บุคคลเหล่านี้มักใช้คำโกหกเป็นเครื่องมือเพื่อ "เพิ่มคุณค่าให้ตัวเอง" และ “เรียกร้องการยอมรับ” วันนี้เรามาดูกันว่าพฤติกรรมแบบไหนที่เข้าข่าย และอันตรายกว่าที่คุณคิดอย่างไรบ้าง

Pathological Liar คืออะไร? ไม่ใช่แค่ “โกหกเล่น ๆ”

Pathological Liar ไม่ใช่การโกหกเพื่อเลี่ยงความผิดเป็นครั้งคราว แต่คือพฤติกรรมที่ผู้ป่วย พูดโกหกบ่อยครั้งตลอดวัน บางรายงานระบุว่าอาจมากกว่า 5-20 ครั้งต่อวัน แม้ในเรื่องที่ไม่จำเป็นต้องโกหกเลยก็ตาม

เป้าหมายหลัก: คือการสร้างเรื่องเท็จเพื่อ ตบตาคนอื่น และ เพิ่มคุณค่าให้ตัวเอง เพื่อให้คนอื่นเชื่อว่าตนเองประสบความสำเร็จ เป็นฮีโร่ หรือในทางกลับกันคือตกเป็นเหยื่อที่น่าเห็นใจ ซึ่งทั้งหมดนี้ก็เพื่อตอบสนองความต้องการ ความสนใจและการยอมรับจากสังคม รวมถึงลดความเครียดหรือปมในอดีต

สัญญาณเตือน! 6 พฤติกรรมที่เข้าข่ายต้องสังเกต

เราสามารถสังเกตคนที่มีอาการโกหกเป็นนิสัยได้จากพฤติกรรมเหล่านี้

เล่าเรื่อง “เกินจริง” เสมอ: ไม่ว่าจะเป็นความสำเร็จส่วนตัว หรือเหตุการณ์ในชีวิต มักจะถูกเสริมแต่งจนดูยิ่งใหญ่กว่าความเป็นจริง

สวมบทบาท “ฮีโร่” หรือ “เหยื่อ”: มักเล่าประสบการณ์ที่ตัวเองเป็นคนสำคัญเหนือคนอื่น หรือในทางกลับกันก็เล่าเรื่องที่ตัวเองตกเป็นเหยื่ออย่างน่าสงสาร เพื่อดึงดูดความเห็นใจ

เล่าหลายเวอร์ชัน: เรื่องเดียวกัน แต่เล่าให้คนอื่นฟังแต่ละครั้งไม่เหมือนเดิม เพราะ ลืมรายละเอียดที่เคยโกหกไว้

หัวไวแต่คลุมเครือ: โต้ตอบได้ทันทีเมื่อถูกสงสัย แต่คำอธิบายมักเต็มไปด้วยความคลุมเครือ เมื่อถูกจี้หนัก ๆ จะรีบ เปลี่ยนหัวข้อสนทนา ทันที

สร้างเรื่องซับซ้อน: โกหกบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ และต้องสร้างเรื่องที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นเพื่อ ปกปิดคำโกหกเดิม ที่เคยสร้างไว้

ไม่ยอมรับคำวิจารณ์: ไม่ยอมรับความจริง การเปลี่ยนแปลง หรือคำติชมใด ๆ เพราะการวิจารณ์ทำให้พวกเขารู้สึกว่า คุณค่าของตัวเองลดลง

การโกหก ที่มาพร้อมโรคทางจิตและอันตรายที่มองไม่เห็น

Pathological Liar แม้จะไม่ได้ถูกจัดเป็นโรคทางจิตโดยตรง แต่ถือเป็นอาการที่มักพบร่วมกับ โรคบุคลิกภาพบกพร่อง ที่ซับซ้อน เช่น

โรคบุคลิกภาพต่อต้านสังคม (ASPD): มักไม่รู้สึกเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และใช้การโกหกเพื่อแสวงหาผลประโยชน์หรือควบคุมผู้อื่น

โรคบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง (NPD): ยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง ต้องการการยกยอชื่นชม แต่มีชุดความเชื่อว่าตนเองเหนือกว่าผู้อื่น และไม่สามารถทนการวิพากษ์วิจารณ์ได้

การโกหกซ้ำ ๆ เป็นเสมือน ระเบิดเวลา ที่สร้างความเครียดและความกังวลให้กับผู้ที่ป่วยเอง โดยเฉพาะความกลัวว่าความจริงจะถูกเปิดเผย และเมื่อใดที่คำโกหกนั้นถูกจับได้ ความสัมพันธ์อันดีกับครอบครัว เพื่อน หรือคนรักก็จะถูกทำลายลงอย่างถาวร นำไปสู่การแยกตัวออกจากสังคมในที่สุด

หากเราสังเกตเห็นพฤติกรรมเหล่านี้ในตัวคนใกล้ชิด การให้กำลังใจและพิจารณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต คือแนวทางที่สร้างสรรค์และ ที่สุดในการช่วยเหลือพวกเขาให้หลุดพ้นจากวงจรการโกหกนี้

**********